De onvertelde waarheid voor Amerika (I)

'Iemand moet het volk de waarheid vertellen', aldus Thomas Friedman op 7 mei, inzake de toenemende economische afhankelijkheid van Amerika van geldschieters in Dubai of Singapore.

En inderdaad: in drie opzichten heeft het land jarenlang boven zijn stand geleefd. Ten eerste is er een enorm begrotingstekort als gevolg van Bushs megalomane militaire avonturen, gekoppeld aan al die belastingverlagingen voor miljonairs, waarmee Bill Clintons begrotingsoverschot versjacherd is. Ten tweede is er een negatieve handelsbalans: Amerika importeert veel meer dan het exporteert. En ten derde leven de Amerikaanse burgers op de pof: ze geven - zie de kredietcrisis - veel meer uit dan ze kunnen betalen. Dat kan op den duur niet goed gaan.

'Iemand moet het volk de waarheid vertellen' - wel: McCain en Hillary deden dat niet, gezien hun reactie op de gestegen benzineprijs. De enige presidentskandidaat die de Amerikanen durfde voor te houden dat zij teveel olie slurpen, is Obama, die al het lapwerk waarmee de concurrentie de pijn wilde verzachten naar de prullemand verwees.

'Iemand moet het volk de waarheid vertellen' - dat geldt ook op een ander vlak. De Amerikaanse mondiale macht holt momenteel in een onthutsend tempo achteruit, de goede uitgangspositie van 1989 is door Bushs stelselmatige negeren van de wereldopinie volledig verknoeid.

De economische problemen van de VS zijn niet los te zien van politieke. De Pax Americana brokkelt af, en dat illustreert het gelijk van de indertijd voorbarig weggehoonde Jacques Chirac: dat er in de toekomst niet één supermacht meer is, maar een aantal concurrerende grootmachtcentra zijn. Om in Irak überhaupt nog iets van de grond te krijgen, moet Bush nu bij het gehate Iran te biecht.

Wie gaat de Amerikaanse kiezer in november vertellen dat het voortaan internationaal niet meer business as usual is? De enige presidentskandidaat die daartoe in staat zou kunnen zijn is Obama - maar juist daarom valt te vrezen dat hij uiteindelijk onverkiesbaar is, omdat de Amerikaanse kiezer de waarheid niet horen wil. Daarover de volgende keer meer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden