De onttroonde Duitse keizer heeft nog grote plannen

Het mausoleum op het landgoed Huis Doorn, waar keizer Wilhelm II is bijgezet. Huis Doorn, dat nu een museum is, dankt zijn bekendheid vooral aan de Duitse keizer Wilhelm II, die hier na de Eerste Wereldoorlog in ballingschap leefde tot zijn dood in 1941. Beeld anp

Amerongen, 1 september 1923

De belachelijke houding van de Fransen in Den Haag werd me bevestigd door excellentie Kan, die ik in zijn werkkamer opzocht om te horen of het nog steeds niet mogelijk was Z.M. wat meer vrijheid toe te staan. Zijn weigering motiveerde Kan met het feit dat de Fransen als het om de keizer gaat helemaal gek zijn. Overal zien ze samenzweringen en ze zijn van mening dat Z.M. het in Doorn nog veel te goed heeft. Hij zou in de gevangenis moeten zitten.

Voor zijn terugkeer naar het vaderland kreeg ik bezoek van de vroegere majoor van de generale staf, von Schütz. Hij vertelde me: nadat Z.M. gehoord had welke politieke rol hij, Schütz, in Duitsland speelde en dat er ook een zekere macht achter hem stond, had Z.M. hem zeer beminnelijk behandeld, hem direct het hof gemaakt en hem met geschenken vereerd.

Woordelijk zei Schütz: 'Van alles wat Z.M. me op eenzame wandelingen heeft verteld, zal nooit ook maar een kwart over mijn lippen komen en dat is al te veel, zo verschrikkelijk was het.'

Onder meer meende de keizer dat de Duitsers konden doen wat ze wilden, ze konden niet om hem heen. Ze zouden hem toch als keizer moeten terugroepen. Op een dag zouden dan ook de Engelsen gedwongen zijn zich voor hulp tot hem te wenden. Maar op dat moment zou hij zijn voorwaarden stellen. Onder andere zou hij eisen: alle gestolen koloniën, acht dreadnoughts (scheepstype, red.) om daarmee de Duitse vloot weer op te bouwen, etc.

Schütz had aanvankelijk een poging gedaan om Z.M. van repliek te dienen. Dat had echter zulke woedeuitbarstingen tot gevolg dat hij maar helemaal niets meer zei.

Sigurd von Ilsemann (1884-1952), adjudant van de Duitse keizer. Ingekort fragment uit Wilhelm II in Nederland. Aspekt, 2015.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden