De onschuldige wereld van National Geographic

Hoe kom je nog tot rust voor de televisie? Zap naar National Geographic Channel. Hoe bar of banaal de wereld is die via de andere kanalen de kamer binnenstroomt, het Grote Kwaad zul je zelden aantreffen bij NG, of het moet zijn in de gedaante van een bloeddorstige haai die...

De wereld van National Geographic Channel is vrij van kwaadsappige politici en dalende beurskoersen. Na uren CNN-en en BBC-en kun je snakken naar een indringende documentaire over het seksleven van het Patagonisch rotskonijn of de begrafenisrituelen van de laatste der Mohikanen.

Wat voor de tv-zender opgaat, geldt al een eeuw voor het gerenommeerde tijdschrift met het gele kader, en geldt sinds enkele jaren ook voor de nieuwe serie reisboeken die NG uitgeeft. In een Nederlandse vertaling zijn nu ook de eerste delen verschenen.

Voor Langs de Incaroute, een vrouw reist door Zuid-Amerika, zegt Karin Muller haar kantoorbestaan op om door Ecuador, Peru, Bolivia en Chili te trekken, nieuwsgierig naar wat over is van de Inca-cultuur en wat de nazaten van de oude Inca's hebben meegekregen van de voorouders.

Helemaal in de NG-traditie kortom, wat in dit geval betekent dat de lezer meer te weten komt over de confrontatie tussen de Spaanse veroveraars en de Inca-vorsten, dan over schermutselingen van de laatste decennia. Hoewel Muller niet nalaat om een kanttekeningen te plaatsen, komt toch een betrekkelijk archaïsche en vrij onschuldige wereld naar voren, en dat maakt het boek zeer geschikt voor reizen bij de centrale verwarming, of erger: het maken van eigen reisplannen.

Muller heeft zich goed verdiept in haar onderwerp. Ze vlecht haar kennis moeiteloos door haar ervaringen en ontmoetingen. Ze beschrijft processies en sjamanen, bezoekt gouddelvers, grafkamers, tovenaars, traditionele cocakauwers, en verdwaalt in de jungle. In Bolivia sluit ze zich aan bij een militaire patrouille op zoek naar cocaïne-'laboratoria' in het oerwoud. Ze krijgt inzicht in het vrij knullige begin van de drugsproductie. 'De cocablaadjes werden samen met water en zwavelzuur in de kuil gegooid. Daarna begonnen de boeren te ''dansen'' - heen en weer te springen op de blaadjes om te zorgen dat de alkaloïde zich afscheidt in het water.' De schrijfster had een Hollywoodachtige drugsscene verwacht, maar vond een kuil bekleed met plastic, waar omheen het stonk naar varkensmest.

Aan het einde van haar reis concludeert ze: 'De geschiedenisboeken zitten ernaast. Het Incarijk is nooit echt veroverd. Het bestaat nog steeds. Levend en wel.' Haar blik was de National Geographic-blik en daarin is nu eenmaal geen plaats voor bikkelharde armoede en bloedige drugsoorlogen.

Nog meer vrouwen bij National Geographic. Leven met kannibalen, en andere verhalen van avontuurlijke vrouwen, van Michele Slung, bevat zestien biografietjes van avonturiersters. Nu eens niet de bekende reizigsters over en van wie veel is verschenen, zoals de Britse Freya Starck en de Nederlandse Alexandrine Tinne. De verrassing zit in de combinatie van telkens twee vrouwen: een reizigster uit de negentiende, vroeg twintigste eeuw krijgt een nog levende counterpart met wie ze een overeenkomst heeft.

De feministisch ingestelde alpiniste Fanny Bullock Workman (1859-1925) - die zich op zesduizend meter hoogte liet fotograferen met de kreet: 'Vrouwenkiesrecht' - wordt naast de Franse alpiniste Catherine Destivelle (1960) gezet. Het levert een mooi vroeger-nu-contrast op.

De Amerikaanse Harriet Chalmers Adams (1875-1937) reisde in het gebied waar Karin Muller de Incaroute volgde. Het moet een knap lastige tocht zijn geweest in een kuise, Victoriaanse jurk door de jungle, ook al waren er nog geen professionele coca-boeren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden