De onschatbare waarde van de meesterknecht

Een week voordat het klimgeweld in de Giro losbarst, verliest Tom Dumoulin zijn steun en toeverlaat Wilco Kelderman.

Tom Dumoulin (rechts) en zijn meesterknecht Wilco Kelderman.Beeld anp

Het was 'shit', het was zelfs 'kut' en het overschaduwde zowaar zijn prachtprestatie op de Blockhaus, die vervaarlijke bult in de Apennijnen. Tom Dumoulin gebruikte afgelopen zondag krachttermen om zijn boosheid over het verlies van Wilco Kelderman te etaleren. Zijn beoogde steun en toeverlaat in het hooggebergte botste op een op de weg stilstaande motor die hij zelf net wist te ontwijken. Met een gebroken wijsvinger moest Kelderman de Giro d'Italia halverwege verlaten, een week voordat het klimgeweld in de Alpen en Dolomieten gaat losbarsten.

De frustratie van Dumoulin illustreerde ondubbelzinnig de waarde van een meesterknecht in een terrein met, pakweg, toppen tot voorbij de duizend meter. Voor buitenstaanders is dat niet altijd te doorgronden. De kopman moet toch zelf net zo goed de berg op?

Energie sparen

Volgens ploegleider Servais Knaven van Sky kan het belang van assistentie in de hogere regionen niet worden overschat. Zijn team zette vorig jaar in de Tour de France een ijzersterk tweetal in: Wout Poels cijferde zich op cruciale momenten weg voor Chris Froome. Ook Sky werd zondag midscheeps geraakt door Keldermans tuimeling: de troeven Geraint Thomas en Mikel Landa konden slechts gehavend hun weg vervolgen en liepen grote achterstand op.

Knaven beklemtoont dat ook op hellingen luchtweerstand wel degelijk een rol speelt. Aanzienlijk minder dan op vlak land, daar kan het rijden in de luwte van een ander tientallen procenten aan energie schelen, maar de voormalige profrenner schat dat in een klim 10 tot 15 procent minder aan wattages getrapt hoeft te worden. 'De kopman zal niet fluitend naar boven rijden, maar hij heeft er zeker voordeel van.'

Giro d'Italia honderd jaar

Italië-correspondent Jarl van der Ploeg en wielerverslaggever Just Fontein reizen langs het parcours van de honderdste Giro d'Italia op zoek naar de mooiste verhalen.

Moraal

De psychologie is net zo belangrijk. De ploegleiderswagens volgen in bergetappes vaak op vele minuten achterstand. Dan is het geruststellend als er iemand in de buurt rijdt van wie zeker is dat hij bij een lekke band of aflopende ketting bereid is zijn fiets af te staan. Bij Sky houden ze daar rekening mee: ze proberen knecht en kopman op rijwielen met zo'n beetje dezelfde maat te laten rijden.

Voor de minder doorgewinterde klimmers onder de favorieten is het prettig dat er lang maar één focus hoeft te zijn. Knaven: 'Je kijkt tijdens zo'n beklimming eigenlijk alleen maar naar het wiel voor je. Dan zie je de steile stukken niet aankomen. De specialisten hebben daar geen last van, die kijken daar juist naar uit. Maar wie die capaciteiten wat minder heeft, wil bij de aanblik de moraal weleens verliezen.'

Het moment dat de uitgeputte knecht zich opricht en de zijkant van de weg opzoekt, zal de klassementsrenner niet snel van zijn stuk brengen. 'In de slotfase zijn er vaak maar acht tot tien man over. Dat zijn de besten. Die weten allang dat ze het in de laatste vijf tot zes kilometer echt zelf moeten doen.' Voorwaarde is dat er onderling vertrouwen bestaat. 'De kopman moet ervan overtuigd zijn dat de knecht zich honderd procent heeft gegeven.'

Tom Dumoulin voor de start van de achtste etappe.Beeld afp

Op kop sleuren

Na het uitvallen van Kelderman resteren bij Team Sunweb Laurens ten Dam en de Amerikaan Chad Haga als de voornaamste helpers van Dumoulin. Ten Dam reed in zijn periode bij Rabobank en Belkin dikwijls in dienst van Dennis Mentsjov, Robert Gesink en Bauke Mollema. 'Die rol ligt me wel, ja.' Bidons halen, jasjes aanreiken voor de afdaling, een concurrent terughalen, sleuren op kop.

Vanuit Umbrië laat hij weten dat zijn taak in de Giro niet wezenlijk verandert. 'Het wegvallen van Wilco is een aderlating. Ik kan niet wat hij kan. Ik heb Tom zondag op acht kilometer voor de finish nog zijn twee laatste bidons aangereikt, ik hoorde later dat hij ze pas op twee kilometer van de top heeft weggegooid. Zo heb ik het gevoel dat ik wat heb bijgedragen aan zijn prestatie. Wilco had natuurlijk meer kunnen betekenen. Hij was bij ons helemaal opgebloeid, het was ongelooflijk hoe hij reed. Ik denk dat hij zondag lang op kop had kunnen sleuren, met misschien hooguit zes man in zijn wiel.'

Want ook daarin schuilt volgens hem ook de waarde van een beschermer met status. 'In een kleine groep krijgen de anderen door zijn aanwezigheid het idee dat je de boel in handen hebt, de wedstrijd controleert. Kijk naar Sky, die zo lang mogelijk met veel knechten heel hard omhoog rijden. Dan peins je er niet over om te demarreren.'

Meesterknecht

Moeten knecht en kopman vrienden zijn? Ten Dam: 'Het helpt wel als de sfeer goed is. Maar noodzakelijk is het niet. Mentsjov was geen vriend van me, maar dat heeft me nooit belet mijn stinkende best voor hem te doen.'

De keerzijde van een investering in een goede meesterknecht is dat hij vroeg of laat geen genoegen meer zal nemen met een bijrol. Froome reed eerst in dienst van Bradley Wiggins - soms met zichtbare tegenzin; het leidde een enkele keer tot indringende gesprekken na de koers. Van Poels, al enige tijd geblesseerd aan de knie, is bekend dat hij in deze Giro graag voor eigen kans had gereden. Maar Kelderman legde juist de omgekeerde weg af. Hij was vorig jaar kopman voor Lotto-Jumbo in de Tour de France, Sunweb haalde hem binnen als Dumoulins rechterhand. Hij had er geen moeite mee. 'Die gekte rond een kopman is niet altijd even leuk', zei hij aan het begin het seizoen.

Volgens Sunweb zijn de heftigste emoties na de opgave van Kelderman wel geluwd. 'We concentreren ons op de komende dagen.' Vanmiddag moet Dumoulin het sowieso in zijn eentje zien te rooien, in de tijdrit van 40 km door het heuvelland tussen Foligno en Montefalco die hem voorbij Nairo Quintana en Thibaut Pinot en naar de roze trui moet leiden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden