De Onrendabelen: humor in hulpeloosheid

De Onrendabelen is het eerste deel uit een drieluik over de ellende van goede bedoelingen.

Joeri Vos Beeld Io Cooman

Toneelschrijver Joeri Vos (1981) werkte enkele jaren aan een ambitieus plan: een drieluik. Drie nieuwe, satirische toneelstukken over mensen uit verschillende milieus en hun pogingen om het leven een stukje aangenamer te maken. Het eerste deel, genaamd De Onrendabelen, gaat in première bij Toneelgroep Oostpool.

Wie zijn de onrendabelen?

Vos: 'Mensen die de samenleving meer kosten dan opleveren. Dit eerste deel gaat over een familie aan de onderkant van de samenleving. Een alcoholische moeder, gespeeld door Sanneke Bos, woont met haar enige twee niet uit huis geplaatste kinderen in een containerwoning aan de rand van de stad. De moeder wil het beste voor haar kinderen. Maar als dit gezin problemen oplost, dan doet het dat op een tamelijk beroerde manier. Het moet niet zijn: kijk eens wat zielig. Ik probeer niet te moraliseren. Wat mij interesseert, is het onvermogen van de maatschappij met deze mensen om te gaan.

'Ik schrijf het liefste vrij harde en grove satires. Uiteindelijk moet je ook gaan denken: jezus jongens, heel erg allemaal, maar stop eens met schelden en ga voor jezelf zorgen. In hun hopeloosheid zit ook veel humor.'

Ken je die hopeloosheid persoonlijk?

'Niet zó erg, maar ik woonde in Haren wel aan de verkeerde kant van het spoor. Mijn moeder had van mijn 10de tot mijn 16de een uitkering. Ik was met twee zusjes. Dus ik heb wel iets meegekregen van wat geldgebrek met je doet. Ik kan me inleven in mensen die alles op alles zetten om aan geld te komen. Het motto van De Onrendabelen is: 'Liefde overwint alles, behalve armoede en kiespijn', van Mae West.

De Onrendabelen maakt deel uit van het drieluik Goede bedoelingen.

'Ik wil een beeld schetsen van Nederland vanuit drie gezichtspunten. Voor de Mightysociety-theater-cyclus van Eric de Vroedt schreef ik ook een satire over actuele kwesties, Mightysociety8 (Geert Wilders de musical). Maar die delen stonden los van elkaar. Deze drie delen gaan over dezelfde zaak. Eerst zien we een arm gezin dat door de expansiedrift van Shell zijn containerwoning moet verlaten. Het tweede deel gaat over de steenrijke topmannen van Shell, die ook een probleem hebben, namelijk de familie die niet is weg te krijgen. En in het laatste deel komen gemeente-ambtenaren aan het woord. Zij moeten het conflict tussen de onrendabele familie en de multinational oplossen. Maar als de pers er lucht van krijgt, escaleert de boel.Waar het om gaat: er is een probleem en iedereen verwijt elkaar te handelen met slechte bedoelingen. Dat is niet zo. Veruit de meeste problemen komen voort uit vergissingen die gedaan zijn uit goede bedoelingen.'

De Onrendabelen door Toneelgroep Oostpool, regie Marcus Azzini. 6 t/m 14/1.

FRAGMENT

Destiny: Weet je hoe het voelt om gehaat te worden door de maatschappij? Dat ze op je kostsen?
Hansje: Misschien. Maar ik -
Destiny: Het kan niemand iets schelen, ze zijn onverschillig. Ze weten niet eens dat we bestaan.
Hansje: Dat is een verschrikkelijk gevoel, maar ik kan je verzekeren dat ik -
Destiny: Denk je dat ik mijn kind hier wil opvoeden? Denk je dat ik niet op een plek wil wonen waar een speeltuin is? Of een kinderboerderij? Denk je dat ik niet godverdomme een keer iets anders wil eten dan die over-de-datumtroep van het voedselpakket? Denk je dat ik hier graag woon? Naast die kankerstank van die kankershell? Hoe denk je dat dat is voor een baby? Om elke dag in die kankerolielucht te liggen? Van die kankershell daar?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.