De Ondernemingzet aan het denken

Theater..

Marian Buijs

Een normaal mens schijnt in een gesprek gemiddeld om de tien minuten teliegen. Dat was het resultaat van een onderzoek waar zeven psychologen,vijf hersenchirurgen en één acteur zeventien jaar mee bezig zijn geweest. Maar is het waar?

Over zulke (on)waarheden gaat Het uur van de waarheid van de Vlaamsegroep De Onderneming. Een eigenzinnige verzameling individuen die menigemooie voorstelling hebben laten zien. Bescheiden producties met eenfilosofische inslag, maar altijd gelaagd, doordacht en ongewoon. Ook nu.

We zien twee heren bezig in wat je kunt duiden als een wetenschappelijkarchief. Stapels boeken, een paar onduidelijke instrumenten, uitgestald opeen reusachtige tafel. In hun stofjassen lopen de mannen hier rond. Zeordenen, archiveren en maken aantekeningen. Intussen praten ze, tegen ons,tegen elkaar. Laten foto's zien, afbeeldingen waar ze iets over vertellen.

Bekende foto's zoals die van Neil Armstrong bij zijn eerste wandelingop de maan. Maar het licht op die foto klopt niet. En wat moeten we met diewapperende vlag? Er is op de maan geen wind. Misschien is die maanlandingwel een verzinsel geweest, een leugen, waar de hele wereldbevolking in isgetrapt.

Wetenschappelijke theorieën, eeuwenoude zekerheden en historischefeiten, alles zetten ze op losse schroeven. Popper wordt erbij gehaald, de onjuistheid van Darwins evolutietheorie. De twee heren zijn bezeten vanhun missie, het ontwikkelen van een toestel dat waarheid van leugens zoukunnen onderscheiden: de factograaf.

Hun vertelsels zijn niet alleen geestig, ze zetten je ook aan hetdenken: alles kan een leugen blijken te zijn. Uiteindelijk slaat dat terug op hun vriendschap en de manier waarop ze naar zichzelf en elkaarkijken. In de telkens terugkerende ruzies stellen ze hun kameraadschap tezeer op de proef.

Hun vertoog is niet alleen onverholen grappig, hun uitspraken zijn ookintelligent. Zonder dat hun voorstelling ontoegankelijk wordt. Dat maaktvan Het uur van de waarheid een bescheiden juweel.

Marian Buijs

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden