Column

De ondergang van Mansveld wringt

Schultz doet de visaktes en let op de filemeldingen.

Beeld ANP

Staatssecretaris Wilma Mansveld trad woensdag af, nadat in het onderzoeksrapport van de parlementaire enquêtecommissie Fyra gehakt van haar was gemaakt. Eigenlijk was ze al gedoemd toen ze in november 2012 aantrad. Op Mansvelds schouder zaten duivels als Tineke Netelenbos en Camiel Eurlings te grijnzen. Wie de politieke verantwoordelijkheid draagt voor het gedrag van zulke brokkenpiloten sneuvelt, de enige vraag is nog even wanneer.

Alleen had Mansveld daar niet bij stilgestaan - té blij met de promotie van Groningen naar Den Haag. Minister Melanie Schultz, haar nieuwe baas, wist het maar al te goed - die had er al een paar jaar als staatssecretaris van Verkeer & Waterstaat opzitten en kende de valkuilen. Zij besefte sneller dan ze haar naam schrijft ('Melanie Henriëtte Schultz van Haegen - Maas Geesteranus') dat ze één dossier als een gloeiend hete bitterbal moest doorgeven aan de naïeve rookie uit het noorden: het spoor. Om elk risico te vermijden liet Schultz ook het KLM-Schiphol-hoofdpijndossier aan Mansveld, alsmede het linke beleidsterrein 'milieu'.

Zelf houdt ze het water in de gaten. Ook let ze op de filemeldingen, kijkt ze waar de maximumsnelheid naar 130 kan en doet ze de visaktes. Daarmee zingt ze het dit kabinet wel uit, waarna ze kan overstappen naar het bedrijfsleven.

De woorden 'politieke doodzonde' zijn zo door en door clichématig dat ze zelfs heel erg rustige toehoorders krankzinnig kunnen maken. Niettemin bestaat er voor de meeste parlementair verslaggevers niets mooiers dan ze uit te spreken. Er hoort een ferme blik bij - eindelijk is er eens een keer geen plaats voor twijfel: politieke doodzonde. Wilma Mansveld heeft de Tweede Kamer 'onjuist dan wel onvolledig voorgelicht', en dat 'geldt als een politieke doodzonde'.

Politici mogen hun kiezers onjuist dan wel onvolledig voorlichten zoveel ze willen, vooral in de campagnetijd, maar dat geldt niet als 'een politieke doodzonde' - die kan alleen worden begaan in het parlement.

Volgens het onderzoeksrapport De reiziger in de kou misleidde een van Mansvelds voorgangers, Camiel Eurlings (CDA), de Kamer ook. Maar hij had het geluk dat er nog geen parlementaire enquêtecommissie was die hem betrapte. Dus hangt Eurlings nu zonder een centje pijn de mooie meneer uit in de een of andere hoogstdeclarabele IOC-commissie, nadat eerder zijn totale onbenulligheid nog eens nadrukkelijk naar voren was gekomen tijdens een korte maar desastreuze loopbaan bij de KLM. Het eenpersoonsdestructiebedrijf Tineke Netelenbos (PvdA) bezorgde talloze enquêtecommissies - inclusief die van de Fyra - handenvol werk, maar hoefde nooit gedwongen op te stappen.

Er wringt iets, aan de ondergang van Wilma Mansveld.

Wie er ook altijd vrijuit gaan, zijn de Kamerleden die zich in de parlementaire enquêtecommissies altijd van hun meest strijdlustige kant laten zien en vol ijver de put dempen waarin het kalf is verdronken. Voorzitter Madeleine van Toorenburg verklaarde dat haar commissie tijdens het onderzoek 'van de ene verbazing in de andere' was gevallen. Maar minstens een stukje van die verbazing moet dan toch betrekking hebben gehad op het suffe gedrag van haar eigen collega-parlementariërs, die zich als een kudde makke schapen de marktwerking op het spoor lieten opdringen, er het hele hsl-zuidtraject bovenop zaten zonder onraad te ruiken en die er nu verontwaardigd achterkomen dat er 11 miljard door het putje is gespoeld.

Politieke doodzonden, maar zonder directe consequentie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden