De (on)gelukkige vrijgezel

Wat heeft de wetenschap te zeggen over de actualiteit? Deze week: Valentijnsdag en de mythe van liefdesgeluk.

Hoe tevreden bent u met uw leven, op een schaal van 1 tot 10? Mensen met een partner geven zichzelf iets meer dan een ruime 7,5, mensen zonder partner een 7. Dit beeld - dat stelletjes gelukkiger zijn dan vrijgezellen - zie je overal ter wereld, blijkt uit de World Happiness Database van de Rotterdamse 'geluksprofessor' Ruut Veenhoven. Culturele verschillen zijn er amper. Of je nu leeft in een collectivistische cultuur in China of in een meer individualistisch land als Nederland: wie een partner heeft, is gelukkiger.

Ook andere onderzoeken suggereren dat het huwelijk of het aangaan van een relatie het beste is wat een mens kan overkomen. Zo zijn gehuwden gezonder, minder eenzaam en leven ze langer dan alleenstaanden.

Het is dan ook verleidelijk te denken dat het die liefde is die voor extra gelukspunten zorgt. Maar schijn bedriegt, blijkt uit een grootschalige studie uit 2003 in de Journal of Personality and Social Psychology. Liefst 24 duizend respondenten beantwoordden vijftien jaar lang vragen over hun relatiestatus en over de mate waarin ze zich gelukkig voelden. Omdat de onderzoekers hun proefpersonen zo lang in de gaten hielden, konden ze goed zien wat er verandert in de geluksbeleving bij het aangaan van een relatie.

Mensen blijken niet zozeer gelukkiger te worden van een relatie. Ze hebben eerder een zogeheten 'set point of happiness', een basisniveau van tevredenheid dat ze vasthouden of ze nu vrijgezel zijn of niet.

Ook eerdere onderzoeken kwamen op zo'n redelijk stabiel geluksniveau uit, ongeacht wat iemand overkomt in zijn leven. In een klassieke studie uit 1978 vergeleken onderzoekers van Northwestern University en de University of Massachusetts het geluksniveau van loterijwinnaars met mensen die na een ongeluk in een rolstoel waren beland. De verschillen in geluksbeleving tussen de extreme geluksvogels en de extreme pechvogels waren een stuk kleiner dan je zou verwachten.

Ook in de liefde hoeft grote tegenslag geen onherstelbare treurnis te veroorzaken. Zo komen veel weduwen en weduwnaars na het verlies van hun partner in de loop der jaren terug op hun oude geluksniveau.

Wat de valentijnsindustrie ook beweert, blijvende geluksverhoging is lastig te realiseren met het aangaan van amoureuze avonturen. Uit de statistieken blijkt dat alleen mensen die trouwen op latere leeftijd, rond hun 40ste, een blijvende stijging realiseren van 0,13 punten. Op een schaal van nul tot tien is dit nauwelijks noemenswaardig.

Wat vooral opvalt aan langlopende liefdesstudies is dat relatief gelukkige mensen eerder een relatie aangaan en langer bij elkaar blijven.

Die wetenschap plaatst liefdesgeluk in een totaal ander daglicht. Dat degenen met een partner zichzelf 0,5 gelukspunten meer geven dan vrijgezellen, komt niet zozeer door hun fantastische relatie: ze waren al gelukkiger vóórdat ze hun valentijn in de armen vlogen.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden