De omstreden wereld van het jachttoerisme

Opnieuw leidt een jachttroffee uit Zimbabwe tot commotie. Waar eerder wereldwijde verontwaardiging onstond na de dood van leeuw Cecil, spreken dierenactivisten nu schande over dood van een van de grootste en oudste olifanten. Net als altijd krijgt de jager de felicitaties van collegae.
Hoe ga je op zo'n jaagvakantie?

Mensen protesteren tegen jachttoerisme. Beeld afp

Veertig uur heeft de Amerikaanse tandarts Walter Palmer de leeuw Cecil achtervolgd voordat hij het toen al gewonde beest het fatale schot toebracht. Door een kadaver achter een auto te binden was het machtige dier zijn beschermde natuurpark uitgelokt - een feit waarvoor de helpers van Palmer nu terechtstaan. Na te zijn gedood werd het beest gevild en zijn hoofd afgehakt. Een souvenir van een vakantie met grote gevolgen voor Palmer.

'Op een luipaard jaag je met je brein, een olifant met je voeten, een buffel met je guts en op een leeuw met je hart.' Hiermee prijst reisorganisatie Bullet Safaris haar vakanties aan. Het bedrijf van de Amerikaan Nathan Askew is één van de velen die jachtreizen naar verschillende Afrikaanse landen aanbiedt. Bullet Safaris laat je op krokodillen en olifanten schieten, maar ook aan 'plains game' doen, een soort 'pakken wat je pakken kan'-jachttrip: op alle beesten op het jagerspad wordt geschoten.

Een taxidermiewerkplaats in Pretoria, Zuid-Afrika. Beeld reuters

Natuurbescherming

Askew verdedigt zich op zijn website tegen tegenstanders van de jacht met het argument dat hij door de reizen aan te bieden bijdraagt aan het natuurbehoud in Afrika. 'Als je zegt dat de goed georganiseerde jacht slecht is voor de dierenpopulatie, dan ga je tegen de wetenschap in', stelt de jager. 'Sommigen sterven, waardoor anderen kunnen overleven.'

Nathalie van Koot van het Wereld Natuur Fonds (WNF) laat weten dat het jagen op wild voor het fonds uit den boze is, tenzij het een bijdrage levert aan de natuurbescherming en de lokale bevolking. 'Denk dan bijvoorbeeld aan de jacht in afgelegen gebieden die voor regulier toerisme niet interessant is. Dan zou je kunnen zeggen dat het geoorloofd is. Maar ook dan zijn er een hoop mitsen en maren. De jacht moet goed gemonitord worden en het verdiende geld moet ook echt naar de bevolking en natuurbescherming gaan. Dat laatste is met de corruptie in veel Afrikaanse landen lastig', aldus van Koot.

Voor haar staat de moord op Cecil symbool voor een groter probleem: dat van stroperij. 'Het feit dat er arrestaties zijn verricht in Zimbabwe na de jacht op Cecil laat zien dat het een illegale jachtpartij is geweest en dus stroperij. Het bestrijden daarvan is een topprioriteit voor ons', zegt Nathalie van Koot. Uit onderzoek van het natuurfonds in Zambia is gebleken dat de dood van één leeuw een grote impact kan hebben op de populatie. 'Als er een leider wordt gedood, staat er een nieuw mannetje op in de roedel, die de welpen van de vermoorde leeuw doodbijt. Zo gaat er een generatie verloren. De Zambiaanse overheid heeft ook op basis van dat onderzoek de trofeejacht destijds opgeschort.'

Een jager heeft zojuist een zebra doodgeschoten. Beeld afp

Geld

Met jagen wordt een hoop geld verdiend. Per dier wordt een bedrag afgerekend dat ten goede moet komen aan natuurbehoud. Zo betaal je in een jachtgebied in Zimbabwe zo'n 230 euro voor het doodschieten van een boszwijntje, per zebra tel je 1.450 euro neer en aan het doden van het grote werk zoals een olifant hangt een prijskaartje van 20 duizend euro. Volgens de officiële lezing komen deze gelden ten goede aan natuurbescherming, 20 duizend euro voor één olifant kan een hele groep van de beesten uit de brand helpen. In de praktijk is corruptie in veel landen aan de orde van de dag en verdwijnt het geld in de zakken van uitbaters, ambtenaren en politici.

Het hoogste bedrag dat is neergeteld voor het schieten op wild is 317 duizend euro. Een Texaan heeft in mei een bedreigde zwarte neushoorn doodgeschoten. Hij betaalde het bedrag aan de overheid van Namibië, die per jaar vijf licenties veilt om op de beesten te mogen jagen. Het ging om een beest dat een bedreiging vormde voor zijn soortgenoten.

Twee jagers in Zuid-Afrika gooien een springbok in een auto. Beeld afp

Niet alleen in Afrika worden jachtreizen aangeboden. Dichter bij huis zijn Oost-Europa en Engeland in trek. Liefhebbers van de patrijs kunnen in Frankrijk met een geweer achter het beest aan hollen, voor het gevaarlijkere werk zijn er drijfjachten in Letland op wolven en lynxen.

Een Nederlandse aanbieder van jachtreizen stelt dat jagers steeds meer hun toevlucht zoeken in het buitenland omdat de sport daar meer geaccepteerd is. 'In het buitenland hoef je je nooit te verdedigen als je vertelt dat je jaagt', stelt de aanbieder die anoniem wil blijven. 'De afgelopen jaren is de publieke opinie flink veranderd. In Nederland kunnen een paar mensen een hoop tamtam maken, en dan loopt iedereen er achteraan. De jagers hebben het altijd weer gedaan. Alsof je een crimineel bent.'

De aanbieder neemt zelf altijd eerst polshoogte voordat hij een reis aanbiedt op zijn website. Zo wil hij er zeker van zijn of de mensen met wie hij werkt betrouwbaar zijn. Voor jacht op groot wild is volgens hem geen markt in Nederland. 'Heel soms wordt het me gevraagd op een beurs, maar dan verwijs ik de klanten door naar buitenlandse aanbieders', aldus de organisator. 'Zelf heb ik geen drang om te schieten op de big five, ik vind het not done. Al zie ik ook de voordelen voor de lokale bevolking: de lodges verschaffen werk en met het verdiende geld worden de parken onderhouden.'

Een geschoten wildzwijn. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.