'De Olifantenkamer was te klein voor ons'

Bij Tonio Hildebrand, armlastig heer van het gulle gebaar, staan de verjaardagsontmoetingen met prins Bernhard als hoogtepunten in zijn geheugen gegrift....

Zo had Hildebrand, aanvoerder van het vriendenclubje dat jaarlijks naar Paleis Soestdijk toog om de jarige prins der Nederlanden zijn felicitaties aan te bieden, aan de prins de vraag voorgelegd of het goed was dat acteur Rijk de Gooyer ook zou meekomen.

'Mag wel, hoeft niet', luidde het antwoord van prins Bernhard. Dus bleef Rijk de Gooyer thuis. Maar al moesten vier lakeien hem met rolstoel en al de paleistrappen op zeulen: Tonio Hildebrand zelf liet zich het jaarlijkse felicitatie-uitje naar Soestdijk niet ontnemen. Tonio Hildebrand was wijlen prins Bernhard, 'ook een hartstochtelijk jager', wat je noemt zeer toegedaan. Sinds een jaar of zestien meldden zich rond de 29ste juni bolides met een hoog Bentley- en Jaguargehalte bij de paleishekken ('ik ging zelf altijd met zes man in de stretched limo van een vriendje') en werd de prins een cadeau overhandigd. 'Ik ging nooit op de dag zelf', zegt Hildebrand. 'Ik ging ervoor of erna. Op de 29ste moest je niet komen want, zoals de prins zei, dan zijn er te veel oranjesnuiters.'

Hoe de traditie zijn oorsprong vond, kan Hildebrand, die veel bedlegerig is, zich niet meer precies herinneren. Wel zijn eerste ontmoeting met de prins. Als zoon van de kinderboekenschrijver A.D. Hildebrand (auteur van Bolke de beer en Monus de man van de maan) groeide hij op in het deftige Blaricum en op een van zijn talrijke ritjes te paard had hij ('ik moest op het paard getild worden, zo klein was ik nog') de prins toen niet ver van Soestdijk voor het eerst ontmoet, ook te paard. 'De prins was een paardenman, dus maakten we een praatje. Daarna hebben we jarenlang geen contact gehad.'

Terwijl de prins in het buitenland als visitekaartje van het Nederlandse bedrijfsleven figureerde, verliet Tonio Hildebrand het ouderlijk huis, naar voorbeeld van zijn bloedkoralen dragende en Krishnamurti omhelzende moeder, en begon als cakewalkbediende op de kermis waar hij soms achtduizend gulden op een avond scoorde met het wippen en legen van portefeuilles uit de achter- of binnenzak van dronken mannen. Hij ontpopte zich via de handel in tweedehands auto's (slogan: 'de enige garantie die ik geef is dat ze niet krimpen') als autocoureur, maar was wegens 'flauwekul van dames en drank' niet in staat de top te halen. Hildebrand zag zich zelfs enige maanden genoodzaakt op hare majesteits kosten zijn doublebreasted Engelse maatpak voor gevangenistenue te verruilen. Hij kende een chronisch geldgebrek, rookte dure Cubaanse sigaren en rekende zowel Toon Hermans, tekenaar Peter Vos, NRC-Handelsblad-columnist Henk Hofland als Pistolen Paultje en Yab Yum-eigenaar Theo Heufft tot zijn vrienden.

Tonio Hildebrand noemde prins Bernhard 'een hartstochtelijk jager' en 'een goede kennis'. 'Goede kennis klinkt beter. Want ik moet niet de popie Jopie gaan uithangen, dan krijg je een vertekend beeld. We kletsen wat af over weet ik veel. De prins belde me tot het laatst toe ook nog geregeld op.'

Na een lichte beroerte is Hildebrand veel thuis, waar hij behalve door jachttrofeeën is omringd door een wandje met foto's van de prins, plus persoonlijke bedankbrieven, onder meer vanwege een installatie voor verbeterde tv-ontvangst op het prinselijk jacht de Jumbo VI in Porto Ercole. 'Hij dronk graag roze champagne. Die nam ik ook altijd voor hem mee. Een of twee dozen.'

Een mannetje of vijftien zal de Anjer-equipe van Hildebrand c.s. doorgaans geteld hebben, in wisselende samenstelling. Onder hen bijvoorbeeld Cees Dam (architect), Maarten Spanjer (komiek), Jan van den Broek, topman van Dirk van den Broek, headhunter Johan de Vroedt en diens levensgezel Johan Thierry, onroerend goedmagnaten Jan Wiecher van der Linden, Wim de Graaf en Gerrit van den Heerik plus de chef van de fotoredactie van De Telegraaf. Hildebrand laat foto's zien. 'Kijk hier heb je de adjudant van de prins die tegen Jan van den Broek van Dirk van den Broek zei: ''Ik heb bij u nog vakken gevuld.'' Waarop Van den Broek meteen zei: ''Dan ben je nog goed terecht gekomen.'' Leuke jongen, die Van den Broek.'

Ook herinnert Hildebrand zich dat Wiebe Tuinman, echtgenoot van de schilderes Ans Markus, in het paleis op de Dam vroeg om aan prinses Juliana te worden voorgesteld. 'Da's best, zeg ik. Ans liet foto's zien van de schilderijen die ze gemaakt had van het koninklijk huis. Juliana keek ernaar en zei: ''Ja, u kunt wel goed fotograferen.'' Einde gesprek.'

Bij Tonio Hildebrand, armlastig heer van het gulle gebaar, staan de verjaardagsontmoetingen met prins Bernhard als hoogtepunten in zijn geheugen gegrift. 'Afhankelijk van de stemming van de prins duurde zo'n middag anderhalf tot vier uur. Bakken personeel die je kwamen brengen wat je maar drinken wou. Onze groep was te groot voor de Olifantenkamer, daar breek je je nek over de slagtanden en zo. Waar de gesprekken over gingen dat weet ik niet meer zo. Iedereen lulde maar an. Ik zat altijd het dichtst bij de prins, hij pakte me altijd bij de arm. De prins was zeer fysiek. De voorlaatste keer kwam Luigi Prins met een Bugatti uit 1929, en Michiel Bleekemolen met een Lamborghini. Dan zag je de prins, groot autoliefhebber, helemaal opleven hè.

'Ik weet niet of onze club veel leven in de tent bracht, de prins zat meestal maar met z'n hondje voor de tv. Laat ik het zo zeggen: je had daar gewoon een gezellige middag, iets wat nooit voorkwam op Paleis Soestdijk. Een gezellige middag bestond daar niet. Behalve als wij kwamen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden