De officiële uitslag van de verkiezingen is binnen, wat wisten we nog niet?

Na de exitpolls van Ipsos, Maurice de Hond en GeenStijl en de vertraagde, voorlopige verkiezingsuitslag van afgelopen zondag, is nu eindelijk de officiële verkiezingsuitslag van de Europese parlementsverkiezingen bekend. De Kiesraad bevestigde dat het CDA de meeste zetels en D66 de meeste stemmen kreeg, maar dat wisten we al. Wat wisten we nog niet?

Kiezers brengen hun stem uit voor het Europese parlementBeeld anp

Exacte cijfers
Uit de cijfers die de Kiesraad vandaag presenteerde blijkt dat de officiële uitslag niet afwijkt van de voorlopige uitslag van afgelopen zondag. Wel weten we nu wat de exacte percentages zijn en hoeveel stemmen de partijen precies hebben binnengehaald. D66 is de grote winnaar. Met 735.825 stemmen haalden de liberalen 15,48 procent van de stemmen binnen. Het CDA kreeg de steun van 15,18 procent van de kiesgerechtigden en de PVV is de derde partij van het land: 13,32 procent stemde op de partij van Wilders.

Regeringspartijen VVD en PvdA haalden respectievelijk 12,02 en 9,4 procent. De Partij voor de Dieren debuteert in het Europees Parlement dankzij het vertrouwen van 200.254 kiezers.

Taak voor de media
Er zou sprake zijn van een ongekende desinteresse in de Europese verkiezingen en onze politici voorzagen een desastreuze opkomst. Nederland ging niet massaal naar de stembus, maar wel besloten ietsje meer stemgerechtigden het stembiljet rood te kleuren. Er werden 4.782.251 stemmen uitgebracht om 4.553.664 in 2009. Dat betekent een opkomstpercentage van 37,3 procent tegenover 36,75 vijf jaar geleden.

Een lichte stijging, maar volgens Tweede Kamervoorzitter Anouschka van Miltenburg is dat 'nog steeds te weinig'. Volgens haar ligt er een taak bij de nieuw verkozen Europarlementariërs én de media om de burgers te enthousiasmeren en te informeren over wat er in Brussel gebeurt. 'Het EP lijkt maar één keer in de vijf jaar interessant', aldus Van Miltenburg. Verder is er wel mediabelangstelling als er een Nederlandse minister naar Brussel afreist, of bij een heel bijzondere kwestie, maar voor de rest is de aandacht in de Nederlandse media maar beperkt, concludeerde de Kamervoorzitter. 'Er is wel een Den Haag Vandaag, maar geen Brussel Vandaag.'

Kamervoorzitter Anouchka van Miltenburg tijdens de presentatie van de uitslag van de Europese verkiezingenBeeld anp

Lijstverbinding
Hoewel D66 dus de meeste stemmen haalde, sturen de liberalen niet de meeste Nederlanders naar Brussel. Dankzij de lijstverbinding die het CDA met SGP/CU aanging, mag die partij nu vijf Europarlementariërs afvaardigen. De samenwerking tussen de PvdA en GroenLinks levert de partij van Europalijsttrekker Paul Tang ook een extra zetel op. Als er geen lijstcombinaties waren geweest zou het CDA een zetel minder hebben gekregen en de SP een zetel meer.

CDA-lijsttrekker Esther de LangeBeeld anp

Welke lijsttrekker scoort het best?
Welke Europese lijsttrekker haalde de meeste stemmen binnen? Op 1 staat D66-lijsttrekker Sophie in 't Veld met 568.185 stemmen, gevolgd door CDA'er Esther de Lange: 415.011 stemmen. Hans van Baalen (VVD) zag 358.029 kiezers op hem stemmen. SP-lijsttrekker Dennis de Jong kreeg 300.782 stemmen, Peter van Dalen (CU/SGP) 253.620 en Bas Eickhout (GroenLinks) 184.154. PvdA'er Paul Tang (PvdA) bungelt bijna onderaan de lijst met 183.296 stemmen. Hij deed het wel beter dan Partij voor de Dieren-lijsttrekker Anja Hazenkamp (131.093 stemmen).

Bij de PVV haalde lijstduwer Geert Wilders meer stemmen dan lijsttrekker Marcel de Graaf: 290.239 om 276.680 stemmen.

Van alle lijsttrekkers van de grote partijen scoort Paul Tang (PvdA) het slechtstBeeld anp

Hemelvaartsdag
Over het moment waarop de uitslag bekend werd gemaakt was veel te doen, zei voorzitter van de Kiesraad Henk Kummeling vandaag. Vanwege de christelijke zondagsrust ging Nederland donderdag al naar de stembus en de meeste andere lidstaten zaterdag en vooral zondag.

Dat de definitieve uitslag pas vandaag bekend is gemaakt, heeft te maken met de ingewikkelde berekeningen van de zetelverdeling die zorgvuldigheid eisen. En dat kost tijd, aldus Kummeling.

Wel had de Kiesraad de uitslag een dag eerder kunnen presenteren, gisteren dus. Maar omdat het gister Hemelvaartsdag was, leek het de voorzitter verstandiger de uitslag vandaag te presenteren.

D66 overzees populair
Ook op de Nederlandse Antillen werd er gestemd. Op de BES-eilanden (Bonaire, Sint Eustasius en Saba) maakten 1610 kiezers de gang naar de stembus waarvan 25,3 procent stemde op D66. Maar liefst 23,6 procent koos voor Ikkiesvooreerlijk.eu.

D66-Europarlementariër Sophie in 't Veld bleek ook in Caribisch Nederland populair te zijnBeeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden