PROFIELInez Weski

De non-conformistische advocaat met een diep wantrouwen tegen de almachtige Staat

Inez Weski en mede-advocaat Nico Meijering maandag voor aanvang van het Marengo-proces bij ‘de Bunker’, de extra beveiligde rechtbank in Amsterdam Osdorp. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
Inez Weski en mede-advocaat Nico Meijering maandag voor aanvang van het Marengo-proces bij ‘de Bunker’, de extra beveiligde rechtbank in Amsterdam Osdorp.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Inez Weski is advocaat van Ridouan T., hoofdverdachte in het liquidatieproces Marengo. Wie is deze Rotterdamse ‘pitbull in toga’ die zich in zaken vastbijt?

Vorig jaar zomer was strafpleiter Inez Weski een van de meest besproken geïnterviewden in VPRO’s Zomergasten. Niet door wat ze zei – al had ze genoeg behartenswaardigs te vertellen – maar juist door wat ze niet zei: Weski weigerde in te gaan op vragen naar haar privéleven.

Een ‘college over de kunst van het zwijgen’, noemde de recensent van de Volkskrant Weski’s optreden. Wat niet helemaal correct was, want de Rotterdamse advocaat praatte honderduit over onderwerpen die ze wél de moeite waard vond: de uitholling van de rechtsstaat, de macht van de meute, haar afkeer van een Big Brother-overheid. Maar dus niet over zichzelf.

Dat valt op in een tijd dat iedereen lief en leed deelt op tv. Weski heeft daar een hekel aan, zei ze tien jaar geleden al in een interview. ‘Al die onthullingen voor het oog der natie. Allemaal voor one minute of fame. Heel naar.’

Het weinige dat de buitenwereld van haar weet past in een notendop: geboren in 1955 in Rotterdam, drijft een advocatenkantoor met zuster Miriam en zoon Guy. Drinkt noch rookt, houdt van schilderen, muziek en kunst, heeft twee kinderen en vijf katten. Werkt bijna alle dagen en gaat vrijwel nooit op vakantie.

Ravenzwart

Het past bij de raadselachtige verschijning die ze de buitenwereld toont met haar pikzwart omrande ogen, ravenzwart haar en gitzwarte kledij. De ‘gothic advocaat’ wordt ze genoemd. Zelf kan ze daar hartelijk om lachen. Want goedlachs is Weski wel, ondanks haar sombere uiterlijk. Overigens zijn de gordijnen in haar werkkamer ook zwart en reed ze jarenlang een zwarte Porsche.

Weski is een non-conformist. Ze heeft een hekel aan massahysterie en groepsdwang. Zij wil degene zijn, zei ze in Zomergasten, die in een kamer die zich langzaam vult met rook niet blijft zitten omdat iedereen dat doet, maar als eerste opstaat. ‘Die denkt: ik moet hier weg.’ Ga ik met de meute mee, of denk ik zelfstandig, dat is de vraag volgens Weski. ‘Wees geen kuddedier!’, schreef ze in haar in 2014 verschenen boek De jacht op het recht.

Het is dezelfde uitgangshouding die Weski drijft in de vele strafprocessen die ze in haar meer dan veertigjarige carrière heeft gevoerd voor een bonte stoet cliënten: van de voormalige Surinaamse president Desi Bouterse tot mensensmokkelaar Sister B. en van kunstenares Tinkebell tot Ridouan T.

Vaak zitten daar harde kluiven bij: verdachten die meer dan de schijn tegen hebben, van wie de schuld al bij voorbaat vast lijkt te staan. Juist in dat soort processen dient de rechtsstaat zich volgens Weski te bewijzen. ‘De prijs van een rule of law is dat een onschuldige, als het goed is, niet wordt veroordeeld, maar dat een schuldige ook kan worden vrijgesproken. Dat je niet iemand veroordeelt omdat iedereen denkt dat het zo wel zal zijn gegaan.’

Strijder

Weski noemt zichzelf een strijder voor het recht. Wat dat aangaat is ze niet optimistisch gestemd. Ze hekelt luie rechters die dossiers half lezen, gaat te keer tegen het Openbaar Ministerie (OM) dat de rechten van verdachten met voeten treedt, maakt ruzie met collega-advocaten, laakt de ‘stoeptegel’-journalistiek en fulmineert tegen politici die meedeinen op de roep om strengere straffen. ‘De lynchmob’, aldus Weski. ‘Brood en Spelen en aan het eind een galg.’

Maar bovenal koestert ze een diep wantrouwen tegen een almachtige staat die over de schouders van zijn onderdanen meekijkt, databestanden koppelt en burgers ertoe aanzet elkaar te verklikken. Als individu sta je tegenover de overheid machteloos, zei Weski in 2008 in het AD. ‘Nederland ziet eruit als een politiestaat, het klinkt als een politiestaat. Waarom dan niet erkennen dat we in een netjes verpakte politiestaat leven?’

Weski wordt gevreesd als ‘pitbull in toga’ die zich in zaken vastbijt. Ze staat er ook om bekend dat ze in de rechtszaal lang van stof is: haar pleidooi in de zaak tegen Naoufal (‘Noffel’) F. in 2018 telde 197 pagina’s. Het voorlezen kostte twee dagen. Het levert haar lof op, maar ook hoon.

Kluwen

In het vonnis tegen F. lieten de rechters weten dat ze geen touw konden vastknopen aan Weski’s betoog. Het gerechtshof in Den Bosch dat wapenhandelaar Kouwenhoven in 2017 veroordeelde, noemde haar pleidooi een ‘bijna onontwarbare kluwen van kritiekpunten, stellingen en beweringen’.

Het zal haar deren, maar niet tegenhouden. Voor Weski hoort het recht, samen met humor, muziek en kunst tot de ‘derde dimensie’. ‘Waar gevoel voor schoonheid, voor rechtvaardigheid, voor intermenselijke relaties, belangrijker is dan tweedimensionale lol en systeemgehoorzaamheid.’

In een zeldzame ontboezeming in NRC in 2008 liet Weski zich ontvallen dat ze het liefst geboren zou zijn in de victoriaanse tijd. ‘Ik hou van afstand tussen personen. Van vormelijkheid. Als je nu tv kijkt, die totale platheid, je wordt van lichaamsholte naar lichaamsholte gebracht. Waarom moet ik dat zien?’ Het is een hang naar romantiek die in de keiharde realiteit van haar huidige cliënt Ridouan T. ver te zoeken is.

Drie keer Weski:

Zadkine

Een van de weinige privéfeitjes die Inez Weski losliet in het tv-programma Zomergasten van 2020 was dat ze familie is van de Franse beeldhouwer Ossip Zadkine (1888-1967), maker van het beeld De Verwoeste Stad in Rotterdam. ‘Het feit dat ik dat dan al erken, dat is voor mij dan al meer dan genoeg.’

Lof der Zotheid

In 2017 ontving Weski als eerste vrouw de Lof der Zotheidspeld, genoemd naar het beroemde werk van Desiderius Erasmus uit 1509. Ze kreeg de prijs vanwege de humoristische wijze waarop ze een bijdrage levert aan de stad Rotterdam. ‘Humor zit in je genen’, aldus Weski. ‘Maar ik ben geen moppentapper.’

Liberaal van het jaar

De jonge liberalen van de JOVD kozen Weski in 2012 tot liberaal van het jaar vanwege haar ‘broodnodige strijd tegen het verval van de rechtsstaat’. Volgens JOVD-voorzitter Bram Dirkx verdiende Weski de prijs omdat ze zich sterk maakt tegen de inperking van de privacy en de druk op de vrijheid van meningsuiting.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden