Column

De Nobelprijs voor de Literatuur is net een paardenrace

Vanmiddag om één uur weten we wie de 107de Nobelprijs voor Literatuur heeft gewonnen. Ngugi wa Thiong'o (7/2) is favoriet, voor Haruki Murakami (9/2) en Svetlana Alexijevitsj (6/1). In hun spoor bevindt zich een drietal outsiders: Ismaël Kadare, Patrick Modiano en Adonis (allen 10/1).

Het leuke van de Nobelprijs voor de Literatuur is dat het net een paardenrace is. Daaraan kun je veel plezier beleven, ook al hou je helemaal niet van paarden. De Nobelprijs voor Literatuur is de enige Nobelprijs waarop je kunt gokken bij de bookies waaruit blijkt dat literatuur toch een meer aan sportwedstrijden en Songfestival verwante vorm van entertainment is dan menig literatuurcriticus denkt.

De bookies zijn goed op de hoogte: bij Ladbrokes kun je sinds 2005 wedden op de winnaar, en het kantoor had het sindsdien vier keer bij het rechte eind. Alleen met Mario Vargas Llosa gingen ze zwaar de mist in: die won in 2010 against all odds (40/1).

Doorgaans zijn bookies geen literatuurminnaars en ik vermoed dat, als je ze begin 2011 had gevraagd naar Tomas Transtromer, ze eerder hadden gedacht aan de blonde nieuwe centrale verdediger van Arsenal dan aan de aanstaande Nobelprijswinnaar voor Literatuur. Dat hadden ze overigens gemeen met 97 procent van de wereldbevolking. Toch stond Transtromer voor de bekendmaking keurig op één. Dat komt doordat de wedkantoren handig profiteren van het principe van de wisdom of the crowds: hoe meer geld er op een bepaalde schrijver wordt ingezet, des te groter kennelijk diens kansen en des te lager de uitbetaling.

'Follow the Swedish money' is daarnaast een belangrijk uitgangspunt de cynische gokbazen gaan ervan uit dat zelfs de Zweedse juryleden misschien weleens een neefje inlichten over de uitkomst. Als morgen vlak voor tijd de quotes van Philip Roth plotseling als een gek beginnen te dalen, is het zaak snel en doortastend forse bedragen in te zetten.

Dat vaststaat dat de winnaar voor 90 procent zeker wordt gekozen uit een groepje van vijf of zes schrijvers, is ook wel weer jammer. Het zorgt ervoor dat je nooit hyperventilerend van je stoel zult vallen nadat een nieuwsalert op je mobiel heeft gemeld dat AFTh, Arnon Grunberg of Saskia Noort de prijs heeft binnengehaald.

De prijs gaat nog maar zelden naar schrijvers onder de 65 Albert Camus was toen hij won in 1957 maar drie maanden ouder dan Grunberg nu. De juryvoorkeur voor ouderdom vergroot weliswaar de kansen van Cees Nooteboom (81, met 25/1 even kansrijk geacht als Bob Dylan), maar het is natuurlijk jammer dat je eerst met één been in het graf moet staan voor je de Nobelprijs voor Literatuur kunt winnen.

Desondanks zal Nooteboom ook dit jaar niet de eerste zijn die de prijs binnenhaalt voor het Nederlandse taalgebied. We moeten het nog altijd doen met het tragische verhaal van Louis Paul Boon, die op 11 mei 1979 was uitgenodigd bij de Zweedse ambassadeur te Brussel om het heuglijke nieuws uit diens mond te vernemen. Helaas overleed Boon op 10 mei, zittend achter zijn schrijftafel. En Nobelprijzen worden louter uitgereikt aan schrijvers met een kloppend hart niemand weet waarom, zij leven voor eeuwig in hun boeken.

Ik denk dat Ali Ahmad Sa'id, wiens nom de plume Adonis luidt, de Nobelprijs voor Literatuur 2014 wint. De Zweedse Academie is een politiek gevoelig gezelschap en Adonis komt uit Syrië dat gekwelde land waarvoor bijna geen woorden meer zijn. Bovendien is hij 84.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden