De nieuwkomer en de oude knuffelberen

Waar hangt Dries van Agt eigenlijk uit?..

Niet dat Balkenende hem op dit moment nodig heeft, maar wat niet is, kan komen. Zeker bij het CDA: die christenrakkers duwen elkaar op de meest onverwachte momenten messen tussen de schouderbladen, en dan kan het fijn zijn als er alvast een ervaren kracht klaarstaat om de boel een beetje te reanimeren.

Wiegel zou het heerlijk vinden.

Ik herinner me een uitzending van Villa Felderhof waarin de twee oudgedienden elkaar zaten op te pijpen op een manier waaraan Pim Fortuyn nog een puntje kan zuigen. Wiegel noemde Van Agt aldoor 'de minister-president' - jaloers, maar liefkozend. En voort ging het weer over vroeger, toen Nederland nog overzichtelijk was ingedeeld in goed en fout.

Over goed en fout gesproken: wie heeft wanneer gezegd dat Bram Peper weer terug mocht komen?

Ineens was hij er. Stilletjes door de achterdeur langs de plinten naar binnen geschoven, via Buitenhof naar Maartje van Weegen en Rob Trip, waar hij de gemeenteraadsverkiezingen mocht duiden, om ten slotte neer te strijken bij 2Vandaag, OntbijtTV en wie hem verder maar hebben wilde. Steevast voorzien van de aimabele blik en rustige toon van iemand die weet hoe het moet en die bereid is anderen in zijn wijsheid te laten delen.

Ook de kranten voeren Peper ineens als lichtend voorbeeld op in hoofdredactionele commentaren ('Bram Peper voelde de situatie beter aan door te wijzen op de vertrouwensbreuk die Fortuyn en de Leefbaren hebben blootgelegd tussen de gevestigde politiek en de kiezers'). Ze citeren uit zijn werk en geven hem alle ruimte om op opiniepagina's te vertellen hoe het allemaal gekomen is.

Geen journalist die vraagt in hoeverre Peper als oud-burgemeester van Rotterdam niet héél misschien een héél klein beetje medeverantwoordelijk is voor de kennelijke onvrede bij de Rotterdamse kiezer en de daaruit voortvloeiende zege van Pim Fortuyn.

Waarom zouden ze ook?

Vechtersbazen en straathonden zijn ín. Bovendien: Peper is geen vijand meer, Peper is een bondgenoot in de strijd tegen Pim, een strijd waarin de journalistiek de politiek van harte steunt. En Peper is een Man Van Vroeger. Mannen van Vroeger, daar hebben de opinion leaders van journalistiek Nederland - nog steeds voor een substantieel deel gevormd door de onuitroeibare linkse babyboomers - een zwak voor.

Hans Wiegel, Bram Peper, Tjerk Westerterp en Jan Nagel herinneren hen aan de gelukzalige jaren zeventig, toen ze nog een volle bos haar hadden die golvend over hun corduroy jasjes viel, en toen ze net gelukkig getrouwd waren met hun tweede vrouw (wat hen verder niet belette lustig rond te vozen, want those were nou eenmaal the days).

Nu zijn ze in de vijftig, de prostaat begint te haperen, het vierde vrouwtje blijkt al net zo'n zeur als al die andere. En de politiek was er in de loop der jaren ook al niet leuker op geworden. Wat moesten jongens die herinneringen koesteren aan de historische verkiezingszege van Den Uyl in 1977, met dat kleurloze spulletje van tegenwoordig? Die knorrige Melkert, de brave Thom de Graaf, dat uitslovertje van een Paul Rosenmöller? Balkenende was eventjes grappig, maar toch ook niet dat je zegt 'dolle boel'.

Toen kwam Fortuyn. De gigantische media-aandacht voor de nieuwkomer in Den Haag wordt wel verklaard uit 'de heersende onvrede over Paars', maar journalisten hebben net zo min onder Paars te lijden gehad als de meeste andere Nederlanders. De treinen rijden redelijk op tijd, ze kunnen drie keer per jaar met vakantie, en hun Oilily-baby's van de tweede leg komen ook al niets tekort.

Pim Fortuyn was vooral een prettig tijdverdrijf, een verademing na de verkiezingen van vier jaar terug, toen het voortbestaan van Paars al ver van tevoren vaststond. De Lijst Bolkestein en de Lijst Kok voerden in het voorjaar van 1998 een zeldzaam slappe strijd. De Lijst De Hoop Scheffer werd door niemand opgemerkt, de Lijst Borst sloeg niet aan, en de Lijst Rosenmöller brak ook niet door. 'Het waren verkiezingen die nergens over gingen', memoreerde NRC-journalist Mark Kranenburg in Stemmen in Stromenland, de verkiezingen van 1998 nader bekeken. 'En dus was het ook een verkiezingscampagne van niks: mat, fantasieloos, plichtmatig, ongeïnspireerd.'

Dat zal deze keer niemand beweren. Maar het kan nog veel leuker worden. De media zullen ongetwijfeld bereid zijn hun pr-activiteiten voor Fortuyn meteen te staken als ook andere partijen dan de VVD hun oude knuffelberen van stal halen. Het is maar goed dat Wim Kok voor die EU-baan werd gepasseerd door Giscard d'Estaing.

En heeft Jan Terlouw al iets nieuws om handen?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden