De nieuwe spelling als geduchte opponent

Vrij naar Gary Lineker, de Engelse oud-voetballer die eens opmerkte dat voetbal een spel is met 22 man en een bal ‘en aan het eind winnen de Duitsers’, zou je kunnen opmerken dat het Groot Dictee der Nederlandse Taal een jaarlijks terugkerende wedstrijd is met, als ingrediënten, zestig deelnemers, pen,...

Dat is althans een veelgehoorde veronderstelling die bij de vorige editie, toen Elsie Ribbens uit Vlaanderen won en de gehele topvier uit Belgen bestond, niet bepaald werd gelogenstraft. Maar in feite betekende haar zege de Vlaamse gelijkmaker: acht keer trok een Nederlander aan het langste eind, acht keer een Vlaming (als we buiten beschouwing laten dat het dictee van 2001 door liefst drie Belgen tegelijk gewonnen werd).

Dit jaar, bij de zeventiende editie van het Groot Dictee, zal het er dus om spannen. Niet alleen omdat de deelnemers het opnemen tegen elkaar en zodoende Nederland of Vlaanderen op voorsprong kunnen zetten, maar vooral ook omdat ze af te rekenen hebben met een geduchte tegenstander die zich officieel roert sinds 1 augustus van dit jaar: de nieuwe spelling.

Bij het Groot Dictee van 2006 wordt voor het eerst gebruikgemaakt van het Groene Boekje (officieel: de Woordenlijst Nederlandse taal) zoals dat vorig jaar verscheen; in tweede instantie kan een beroep worden gedaan op het eveneens in 2005 uitgekomen Van Dale Groot woordenboek van de Nederlandse taal. Vanzelfsprekend geldt dat ook voor de voorronde die op deze pagina is afgedrukt en bovendien op internet is te maken (volkskrant.nl/grootdictee).

Wie eraan meedoet, maakt kans op deelname aan het Groot Dictee. Inzenden of invullen op internet kan tot donderdag 23 november; de uitslag is te vinden in de krant van zaterdag 9 december. De Volkskrant selecteert twintig Nederlanders; het Vlaamse dagblad De Standaard, waarin vandaag eveneens de voorronde is opgenomen, kiest tien Vlamingen uit.

Het Groot Dictee is op tv te zien op woensdag 20 december vanaf ongeveer 20.25 uur op Nederland 1 en (in België) op Canvas. De opnamen worden gehouden op 16 december, als vanouds in de Eerste Kamer in Den Haag; al even traditiegetrouw is de presentatie in handen van Philip Freriks, die dit jaar voor de tweede keer samenwerkt met zijn Vlaamse collega-nieuwslezer Martine Tanghe.

Het Groot Dictee van 2006 is opgesteld door Martin Bril, schrijver en columnist van (onder meer) de Volkskrant. Hij wil geen tip van de sluier oplichten, maar laat weten dat hij het heeft ervaren als een ‘verschrikkelijke inspanning’. Dat kwam ook, zegt hij, doordat hij het lastig vindt om ingewikkeld te schrijven. ‘Ik heb een beetje een hekel aan moeilijke woorden. Voor mij voelde dit als een volkomen tegennatuurlijke exercitie.’

Wel zegt hij buitengewoon gehecht te zijn aan ‘een juiste spelling’ – hoewel hij zichzelf niet direct zou omschrijven als een goede speller. ‘Het komt me niet aangewaaid. Als er een spelfout opduikt in een stukje van me terwijl daar ik weet niet hoeveel eindredacteuren mee bezig zijn geweest, heb ik ook altijd vreselijk de pest in. Lezers spreken mij er natuurlijk ook altijd op aan, die boze reacties gaan altijd naar mij, nooit eens naar zo’n eindredacteur die heeft zitten slapen.’

Uit hoofde van zijn rol als auteur maakt Bril ook deel uit van de jury die tijdens de tv-opname aantreedt. Voorzitter is dit jaar opnieuw Jeltje van Nieuwenhoven, de oud-politica en voormalig voorzitter van de Tweede Kamer; de Nederlandse taalkundige Henk Verkuyl en de Vlaamse publicist Ludo Permentier, die onder meer de Leidraad in het nieuwe Groene Boekje schreef, completeren het gezelschap deskundigen.

Dertig van de zestig deelnemers zullen afkomstig zijn uit de gelederen van min of meer prominente Nederlanders en Vlamingen. Van Nederlandse kant hebben onder anderen tv-presentatrice Tanja Jess, schrijfster Susan Smit, EO-coryfee Andries Knevel en oud-voetballer Regi Blinker medewerking toegezegd. Aan Vlaamse zijde wordt gerekend op de komst van onder anderen actrice Hilde van Mieghem en reisprogrammapresentatrice Cath Luytens. Boven elke twijfel verheven is de deelname van de Nederlandse schrijver Bart Chabot, stamgast van het Groot Dictee.

Ten slotte nog de traditionele afspraak: over de uitslag van de voorronde wordt niet gecorrespondeerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden