Porsche TaycanElektrische sportwagen

De nieuwe Porsche is elektrisch, en brult dus niet. Hoe breng je zo’n stille sportwagen aan de man?

De Porsche Taycan, de eerste elektrische wagen van het merk.Beeld AP

Voor het eerst lanceert Porsche een elektrische sportwagen. Hoe breng je zo’n stille auto aan de man als een van de belangrijkste kenmerken van je merk een brullende motor is?

Als je als fabrikant in je 71-jarige bestaan voor het eerst een klimaatvriendelijke, elektrische sportwagen hebt gemaakt, waar presenteer je die dan? Op een plek waar groene stroom wordt opgewekt, natuurlijk. En als je Porsche heet, doe je dat op drie plekken tegelijk: bij Niagara Falls, een windpark in het Chinese Pingtan en op een voormalige Russische luchtmachtbasis, 50 kilometer ten oosten van Berlijn, die in 2012 is omgebouwd tot een enorm zonnepark met 600 duizend panelen.

Hier werd woensdag de Porsche Taycan gepresenteerd, de eerste volledig elektrische auto van het sportwagenmerk. ‘Een echte Porsche’, aldus bestuursvoorzitter Oliver Blume, ‘ook al is hij in elk opzicht anders.’

Het grootste verschil met zijn voorgangers: de Taycan heeft niet langer een brullende motor, een van de belangrijkste kenmerken van het merk. Hoe breng je een stille Porsche aan de man? Dat is een uitdaging, weten ze in het hoofdkwartier in Stuttgart. Daarom benadrukt het concern dat het ‘de ziel’ van Porsche heeft weten te vatten in deze e-auto, die het concern het emissieloze tijdperk in moet rijden. Soul electrified, heet het.

Topman Blume vindt het ontbreken van het typische 911-geluid eigenlijk geen bezwaar. ‘Mijn kinderen zullen snelle acceleratie loskoppelen van het motorgeluid’, zegt hij in een gesprek met de Volkskrant. ‘Het gaat veel meer om of deze auto de dynamiek heeft van een Porsche. Of hij rijdt als een Porsche. De kwaliteit heeft. Je hebt geluid niet nodig voor het ware sportwagengevoel.’

De nieuweling voelt en rijdt als het oermodel 911, bezweert Blume. En daarmee heeft de Taycan de ongrijpbare Porsche-ziel, zegt hij. Ook al is de auto door zijn elektrische aandrijving stil. Al klopt dit laatste niet helemaal, want sinds deze zomer moeten e-auto’s geluid maken als ze zachter rijden dan 20 kilometer per uur. Opdat fietsers en voetgangers ze horen aankomen.

Dilemma

Dit leidt direct tot een volgend dilemma: moet een stapvoets rijdende e-Porsche anders klinken dan een elektrische Renault Zoe of een Nissan Leaf? ‘En als het antwoord ja is, hoe dan?’, vraagt Erwin Wijman, marketingdeskundige en auteur van onder meer een boek over Teslabaas Elon Musk, zich af. Misschien, oppert hij, moet de Taycan een soundlogo krijgen, een beetje als het bekende riedeltje dat chipfabrikant Intel vroeger gebruikte in zijn reclames. Zodat je hem direct herkent. ‘Of moet-ie juist dat kenmerkende geluid van zijn boxermotor hebben? Die onmiskenbare Porsche-roffel?’

Als je een nieuw tijdperk in gaat, zoals Porsche beweert, kun je misschien maar beter voor een nieuw geluid kiezen, denkt Wijman. ‘Ze adverteren met soul electrified, maar ja, het motorgeluid is nu eenmaal de ziel van Porsche. Van heel veel auto’s trouwens.’ Denk aan het geluid van een Lelijke Eend. ‘Of dat van een zescilinder BMW, of het blaffen van een Ferrari.’

Blume zegt dat hij absoluut geen kunstmatig opgewekte motorroffel in zijn nieuweling wilde. Daarom heeft de Taycan zijn eigen ‘elektrische’ sound gekregen: kopers kunnen een optie aanvinken waarbij het geluid van de twee elektromotoren in het interieur wordt versterkt. Hoe dat klinkt, is overigens nog niet duidelijk. De ouderwetse benzinemotor (Porsche heeft diesel na het schandaal afgezworen) blijft overigens voorlopig ook nog. ‘We blijven verbrandingsmotoren maken zo lang het is toegestaan.’

Walther Blijleven, voorzitter van de Porsche Club Holland, denkt dat het typische motorgeluid voorlopig nog belangrijk blijft voor liefhebbers van het eerste uur. Op clubdagen merkt hij dat degenen met het meeste geluid de meeste aandacht krijgen. ‘Onze leden geven duizenden euro’s uit aan uitlaatsystemen, zodat je bijvoorbeeld die mooie plofjes hoort bij het gas loslaten.’

Hoewel de Taycan alle kenmerken heeft van een sportwagen, is Blijleven bang dat de nieuwkomer misschien geen echte Porsche wordt. ‘We hebben er de afgelopen vijftien jaar natuurlijk wel meer modellen bij gekregen die misschien niet helemaal traditioneel Porsche zijn, zoals de Cayenne en de Panamera.’

Aan de andere kant, zegt hij: die auto’s waren in zeker opzicht noodzakelijk, omdat ze veel geld in het laatje brengen. ‘Je kunt daarom ook zeggen dat deze modellen het voortbestaan van de klassieke 911 mogelijk maken.’

‘Turbo’
Marketingexpert Wijman vindt het grappig dat er ook een Taycan turbo komt. Die is straks – net als nu - de snelste en de duurste. ‘Maar bij een brandstofmotor is een turbo een onderdeel dat ervoor zorgt dat de motor echt beter kan presteren. Elektrische auto’s hebben geen turbo. Toch noemen ze hem zo. Ze grijpen terug op oude kenmerken.’

Porsche gebruikt meer ‘oude’ technieken: de nieuwkomer krijgt namelijk een ‘ouderwetse’ transmissie, zij het met slechts twee versnellingen. De meeste e-auto’s hebben geen versnellingsbak. Dat de Porsche er wel een krijgt ‘betekent dat hij enorm kan versnellen en toch een hoge topsnelheid heeft’, zegt pr-manager Jasper Koek.

Zwaktebod

Niettemin blijft dat gehamer op de ‘ziel’ eigenlijk een zwaktebod, vindt Wijman. Merken als Ferrari, Mercedes en Porsche zeggen: door onze geschiedenis zijn wij de enige die sportauto’s kunnen maken. ‘Maar de nieuwe Tesla Roadster, als-ie er ooit komt, gaat in 1,9 seconde van nul naar honderd. Dan heb je als sportautomerk niks aan je geschiedenis.’

Elektrische aandrijving maakt alles gelijk, zegt Wijman. Domweg omdat je je er als fabrikant niet mee kunt onderscheiden. Dat vinden klassieke autobouwers lastig. Sergio Marchionne, wijlen de baas van Fiat en Ferrari, zei ooit: Ferrari zal de eerste zijn die een elektrische supersportwagen bouwt. Niet Tesla. ‘Ze voelen zich in hun kuif gepikt door Musk. Maar eigenlijk hebben al die fabrikanten geen eigen verhaal.’

Doef-doef-doef

Het motorgeluid van een auto of motorfiets kan zo uniek zijn dat merken er patent op aanvragen. Zo ook Harley-Davidson. De Amerikaanse motorfabrikant vond de rumble van zijn tweecilinders – ‘doef-doef-doef’ - zo uniek dat het wilde voorkomen dat Japanse concurrenten motoren bouwden die eender zouden klinken. In de jaren negentig werd daarom patent aangevraagd, een stap die omstreden was en door concurrenten werd aangevochten. Na jarenlang juridisch getouwtrek en torenhoge kosten, gooiden de Amerikanen de handdoek in de ring en blijft de sound van een Harley ongepatenteerd.

Luidspreker

De BMW i8 is een sportauto met een – voor deze soort – wel heel klein motortje: een driecilinder. Zulke vormen van aandrijving vind je eerder in een Suzuki Alto dan in een supersnelle bolide, wisten ze bij BMW. Om voldoende kracht te kunnen ontwikkelen, heeft de i8 ook een elektromotor, maar die klinkt niet zo lekker. Daarom monteerde BMW een microfoon bij de benzinemotor en liet het geluid versterkt en wat opgefluft aan de buitenzijde horen – via een luidspreker dus. Waardoor de zuinige, klimaatvriendelijke sportauto toch als een ouderwetse benzineslurper klinkt.

Ruimteschip met motorproblemen

De Renault Zoe is elektrisch en daardoor stil. Toch maakt het voertuig geluid, tussen nul en dertig kilometer per uur klinkt een geluid dat zich wellicht het best laat omschrijven als een ruimteschip met motorproblemen. Een zangerig (jankerig, volgens sommigen) toontje dat onmiskenbaar Renault Zoe is; geen enkele andere auto klinkt zo, en daarmee heeft de Franse automaker iets bereikt wat nog niemand is gelukt: jezelf onderscheiden met het geluid van een elektrische auto.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden