De New Yorkers willen deze keer eens een 'gewoon mens' als burgemeester

New York kiest vandaag een nieuwe burgemeester. Erg spannend gaat het niet worden, want Bill de Blasio staat op grote voorsprong in de peilingen. Als hij het daadwerkelijk wordt, dan betekent dat een afrekening met rijk en rechts. De Blasio is namelijk allesbehalve dat. De rijzige, bijna twee meter lange Democraat woont in een bescheiden woning, rijdt in een hybride auto en werpt zich op als hoeder van de zwakkeren.

Burgemeesterkandidaat Bill de Blasio met zijn dochter Chiara, vrouw Chirlane en zoon Dante. Beeld reuters

Wat maakt De Blasio zo anders dan zijn voorganger?
Wat niet, zou de cynicus zeggen. Michael Bloomberg waakte 12 jaar lang als onpersoonlijke en strenge manager over de miljoenenstad. Zijn vermogen wordt geschat op zo'n 31 miljard dollar. Hij is de op twaalf na rijkste man ter wereld, volgens zakenblad Forbes.

Een bankrekening zegt natuurlijk niet alles over de persoon, maar Bloomberg staat desondanks bekend als een door geld geleide mediamagnaat zonder ideologische agenda. Hij begon als Democraat, stapte toen over naar de Republikeinen en liet zich de laatste tijd gelden als onafhankelijk politicus. Kortom, een zwalkend persoon. Terwijl Bill de Blasio juist bekend staat als vaste rots in de branding: zo links en communistisch als hij in zijn jeugd was, zo links en communistisch is hij nog altijd. En de New Yorkers zijn daar dol op, zo blijkt.

Is de strijd al beslist?
Zo goed als. In de peilingen heeft De Blasio een voorsprong van zo'n veertig procent op zijn Republikeinse concurrent Joe Lhota. Laatste is in theorie overigens de perfecte burgemeesterskandidaat.

Oh ja?
Ja. Zijn cv is een pareltje. Hij is opgeleid aan Harvard en de Georgetown University en diende als tweede man onder oud-burgemeester Rudy Giuliani. Momenteel is hij hoofd van een openbaarvervoersbedrijf in New York. Hij is bovendien - geheel in het gedachtegoed van vele New Yorkers - uiterst liberaal. Een voorstander van het homohuwelijk én van abortus. Veertig jaar geleden, toen hij nog een enorme baard had, rookte hij gerust een jointje - zo vertelde hij in interviews. Maar hij is en blijft een Republikein en is dus voorstander van een beperkte rol voor de overheid en - anders dan De Blasio - een tegenstander van het extra belasten van de rijken.

Hoe is het gesteld met het cv van De Blasio?
Niet al te best, stellen zijn critici. Hem wordt voornamelijk een gebrek aan bestuurlijke ervaring verweten. De hoogste functie die De Blasio ooit bekleedde was die van ombudsman in het lokale stadsbestuur. Toen hij zich aanmeldde als kandidaat voor het burgemeesterschap stond hij lange tijd op een onbeduidende vijfde plek. Het was voor hem een mazzeltje dat de tot favoriet bekroonde Anthony Weiner wegens seksschandalen het veld moest ruimen. Het grote voordeel van De Blasio is dat hij charismatisch is en zijn campagne heel slim heeft aangepakt, onder andere door zijn kleurrijke familie in te zetten (waarover later meer). Hij vertegenwoordigt bovendien alles waar de New Yorkers na twaalf jaar Bloomberg naar verlangen: een man van het volk en een voorvechter van de zwakkeren.

Zó normaal als hij zich voordoet is De Blasio overigens niet. Zijn tegenstanders bestempelen hem wel eens als 'kaviaarsocialist'. Hij is van goede komaf en heeft aardig wat vastgoedkapitaal. Maar het stelt allemaal weinig voor vergeleken met zijn rivaal Joe Lhota die steenrijk werd op Wall Street. En de New Yorkers willen nu juist eens niet een steenrijke burgervader.

De huidige burgemeester van New York, Michael Blooomberg. Beeld afp

Wat zijn de belangrijkste politieke stokpaardjes van De Blasio?
Eén punt werd net al even aangestipt: De Blasio wil de rijkeren - inwoners met een inkomen vanaf 500.000 dollar om precies te zijn - zwaarder belasten. Het geld dat daarmee vrijkomt wil hij inzetten om betaalbare huizen te bouwen, het minimumloon te verhogen en kinderopvang voor iedereen mogelijk te maken. Ook wil hij racisme aanpakken. Agenten in New York moeten volgens hem stoppen met de omstreden fouilleeracties. Uit onderzoek is namelijk gebleken dat agenten negen van de tien keer mensen met een donkere huidskleur aanpakken, vaak zonder aanwijsbare aanleiding. 'En dat kan gewoon echt niet', vindt De Blasio.

Een socialist in hart en nieren dus.
Inderdaad, al beschrijven zijn tegenstanders hem liever als een communist. Er worden dan levendige anekdotes aangehaald uit de jeugd van De Blasio, die als twintiger naar Nicaragua trok om de linkse revolutie te steunen. Daar heeft hij verder nooit geheimzinnig over gedaan. Hij noemt zich nog altijd overtuigd progressief. Misschien heeft dat ook iets te maken met het gezin waar hij uit voortkomt: hij is de zoon van een veteraan die tijdens de bloederige slag om het Japanse eiland Okinawa zijn linkeronderbeen verloor. Zijn moeder is een dochter van immigranten uit Napels. Zijn ouders werden eens door de FBI ondervraagd op verdenking van communistische sympathieën. Met zijn vader liep het slecht af. Zijn oorlogstrauma zette hem aan het drinken en na een scheiding met zijn vrouw schoot hij zichzelf in 1979 in het hart. Bill de Blasio was toen 18 jaar.

De Republikein Joe Lhota. Beeld reuters

Zijn er meer van die anekdotes over De Blasio?
Genoeg. New York kan maar geen genoeg krijgen van het verhaal van De Blasio en zijn zes jaar oudere vrouw Chirlane McCray, een dichteres en schrijfster. Hoewel ze ooit in een tijdschrift onthulde lesbisch te zijn, trouwde het stel in 1994. In die tijd droeg McCray nog traditionele West-Afrikaanse kleding en had ze en ringetje door haar neus. De huwelijksreis ging naar Cuba, ondanks het reisverbod voor Amerikanen.

Het stel heeft twee kinderen: de 19-jarige studente Chiara en de 16-jarige Dante. Laatste is gezegend met een enorm afrokapsel. Dante is inmiddels een lokale bekendheid, met dank aan zijn vader die hem inzette tijdens zijn eerste campagnespotje. Zelfs Obama liet doorschemeren jaloers te zijn op de weelderige haardos van de tiener. De Blasio maakt daarvan handig gebruikt. Hij voert onder meer campagne onder de hashtag #GoWithTheFro.

De populariteit van De Blasio wordt weerspiegeld in het feit dat hij er openlijk voor uit kan komen fan te zijn van de Boston Red Sox, de aartsrivaal van de honkbalploegen Yankees en Mets uit New York. Hoewel hij is geboren in New York, groeide hij op in Boston. Hij kan er dus niets aan doen dat hij nog steeds een voorliefde heeft voor de Boston Red Sox, merkte De Blasio eens terloops op.

Opmerkelijk is dat hij er door de New Yorkers niet op wordt afgerekend. Nog zo iets: hij komt er openlijk voor uit niet in een god te geloven - doorgaans een doodzonde voor een Amerikaanse politicus. Maar hij kan het maken, want De Blasio is ook maar gewoon een mens. Eentje die in een normaal huis woont in een kinderrijke wijk in Brooklyn, in een hybride auto rijdt en gewoon snoepjes uitdeelt als de buurtkinderen met Halloween bij hem op de stoep staan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden