De NAVO vertrekt, maar blijft toch ook in Afghanistan

De NAVO maakt zich op om de Afghanen meer en meer verantwoordelijk te maken voor hun eigen veiligheid. Behalve over 'vertrek' gaat het dus ook over 'opleiders'.

BRUSSEL Als secretaris-generaal Anders Fogh Rasmussen van de NAVO deze dagen in Brussel of in Washington het woord 'overgangsfase' in de mond neemt, doelend op het begin van het overdragen in 2011 van bevoegdheden en gebieden aan de Afghanen, heeft hij het in één adem ook over 'vertrek' en 'opleiders'.


'Vertrek', omdat de Deen koste wat kost wil voorkomen dat het beeld ontstaat dat de verdragsorganisatie zich met de nieuwe fase in de Afghanistanoorlog, gehaast spoedt naar de uitgang. En 'opleiders' omdat de NAVO dringend verlegen zit om honderden gespecialiseerde militairen die het Afghaanse leger en politieapparaat moeten opleiden. 'Zonder trainers', waarschuwen Rasmussen en de Amerikaanse generaal William Caldwell, belast met de moeizame trainingsmissie, 'is er geen overgangsfase'.


Geheel in lijn met het plan van president Obama om medio 2011 een eerste begin te maken met het terugtrekken van de eerste Amerikaanse militairen uit Afghanistan, maakt de NAVO zich op om de Afghanen meer en meer verantwoordelijk te maken voor hun eigen veiligheid.


De internationale conferentie over Afghanistan die maandag plaatsvond in Rome, waaraan voor het eerst Iran meedeed, moet de weg voorbereiden voor finale besluitvorming over de overgangsfase op de NAVO-top van staatshoofden in november in Lissabon. 'Wat we verwachten van 'Lissabon', is dat het startsein wordt gegeven voor het overgangsproces volgend jaar', aldus Michael Steiner, de Duitse gezant voor Afghanistan en voorzitter van het Rome-overleg waaraan 39 regeringen en vier internationale organisaties deelnamen.


'Afghanistan' wordt, samen met het nieuwe Strategisch Concept van de alliantie voor de komende tien jaar, een van de belangrijkste discussiepunten van de NAVO-top. Precies zeven maanden nadat de 28 lidstaten de basis hadden gelegd voor de Afghaanse 'transitie', moeten knopen worden doorgehakt. Want kan het volledig overdragen van de verantwoordelijkheid voor de veiligheid in het land in 2014, waaraan ook president Karzai zich heeft gecommitteerd, wél gehaald worden? Zeker nu de alliantie al maanden worstelt met het bijeen krijgen van 450 extra militaire en politieopleiders die op korte termijn nodig zijn. De groep maakt deel uit van 2.100 opleiders, voornamelijk Amerikanen, die moeten gaan helpen bij het flink uitbreiden van het Afghaanse veiligheidsapparaat. Ondanks talloze oproepen van Rasmussen en vooral Washington de afgelopen maanden aan het adres van de lidstaten om over de brug te komen, is het aantal nog steeds niet binnen. 'Een besluit in Lissabon over deze honderden opleiders is cruciaal', zegt John Heffern, de tweede man van de Amerikaanse missie bij de NAVO in Brussel.


Met name de VS willen dat 'Lissabon' een sterk signaal afgeeft over de negen jaar durende oorlog. Motto: 'De NAVO gaat door met Afghanistan, maar we gaan nu wel een nieuwe periode in.' Heffern: 'Het tekort van honderden opleiders dat er nu is, moet worden opgevuld. Deze speciale opleiders zijn hard nodig om de overgangsfase op gang te brengen. We hopen echter dat tussen nu en 'Lissabon' het tekort zal zijn weggewerkt.'


Met het offensief in het zuiden, dat nog op gang moet komen, wordt de overgangsfase een testcase voor de NAVO in de moeizame Afghanistancampagne. Wat sinds 2002 niet was gelukt, ten koste van miljarden dollars, moet nu wel lukken: een sterk Afghaans veiligheidsapparaat van de grond tillen, van ruim 300 duizend soldaten, dat in staat is om binnen vier jaar het werk van de 150 duizend westerse soldaten over te nemen.


Het begin van het einde van de jarenlange westerse bemoeienis met Afghanistan? 'De overgangsfase betekent niet dat we Afghanistan op de lange termijn vaarwel zeggen', benadrukt Heffern. Rasmussen: 'Dit is geen vertrek.'


Medvedev aanvaardt uitnodiging voor bijwonen top in Lissabon

De Russische president Dimitri Medvedev heeft dinsdag een uitnodiging voor de NAVO-top volgende maand in Lissabon aanvaard. Op een bijeenkomst met de leiders van Frankrijk en Duitsland in het Franse Deauville, zei Medvedev volgende maand naar Portugal te zullen reizen. De deelname van de Russische president aan de NAVO-top is mogelijk een teken dat Rusland de banden met het bondgenootschap wil aanhalen. Ook de Amerikaanse president Barack Obama komt in november voor de top naar Portugal. De komst van Medvedev was lange tijd onzeker. Groot struikelblok was onder andere het plan van de NAVO en de VS om een verdedigingssysteem tegen raketten te bouwen. Moskou beschouwt dit als een bedreiging voor zijn eigen raketten. Het nieuw plan van de NAVO en de VS zou voor Moskou echter minder bedreigend zijn. De NAVO heeft Rusland uitgenodigd mee te doen aan het verdedigingssysteem. Medvedev zei dinsdag tegen Merkel en Sarkozy dat Moskou in principe wil samenwerken met Europa bij het nemen van maatregelen ter bescherming tegen raketaanvallen. Rusland wil dan wel precies weten wat de westerse plannen zijn.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden