De natuurschade van nettowinst

Als commissaris van het bedrijf achter merken als Puma, Gucci en Stella McCartney ijvert Zeitz voor een ecologische winst- en verliesrekening.

'Als je eenmaal iets weet, ben je verantwoordelijk. Voor wat je doet, en voor wat je niet doet.' Had Jean-Paul Sartre ooit durven dromen dat hij zou worden geciteerd door een topbestuurder van een van de decadentere bedrijven van de wereld? Toch haalt Jochen Zeitz, de Duitse commissaris bij Kering, het Franse moederbedrijf van merken als Gucci en Stella McCartney, dinsdag op het internationale congres van inkoopmanagers in Amsterdam instemmend de linkse Franse filosoof aan. 'Je móet handelen. Daarom bedacht ik de Ecologische Winst- en Verliesrekening.'


Zeitz (50) was jarenlang topman van Puma, nu een van de merken van Kering, en zocht in die hoedanigheid een manier om te berekenen hoeveel schade hij met zijn bedrijf berokkent aan de natuur. De eerste uitkomst van zijn sommen staat in het jaarverslag over 2012: tegenover 320 miljoen euro (echte) winst staat 145 miljoen euro milieuschade.


Waarin zit die schade?

'We hebben de effecten in de hele aanvoerketen doorgerekend. Broeikasgassen, waterverbruik, landgebruik, afval, vervuiling. Het grootste deel van de schade, 57 procent, blijkt te zitten in de keuze van ruwe materialen, zoals leer en katoen, onder meer door het hoge waterverbruik. Dat opende ons de ogen. Er zijn zo veel bedrijven die alleen naar hun eigen activiteiten kijken en niet naar de rest van de keten. Die zetten een paar zonnepanelen op het dak, gaan in elektrische auto's rijden en kopen groene energie in. Maar dat is bij ons maar 6 procent van de milieu-impact. Als je alleen daar iets aan doet en zegt dat je groen bent, dan is dat een vorm van greenwashing. De echte impact zit aan het begin van de keten.'


Gaat u de schade compenseren?

'Eh, nee. Het is een getal, een waarde. Als bestuurder heb je geen tijd om een duurzaamheidsrapport van tweehonderd pagina's door te nemen. Dit is een getal waarmee je je doelen helder kunt kwantificeren en communiceren. Wij willen de milieuschade halveren - dus dan moet dat getal worden gehalveerd.'


Maar u zou het milieu ook kunnen compenseren, voor het verlies.

'Nee, dat doen we niet. Want er wordt ook winst gemaakt door andere bedrijven in de keten. Wij gaan niet alle schade compenseren die die bedrijven maken. Je vergelijkt appels en peren.'


Zijn er al bedrijven uw voorbeeld gevolgd?

'Binnen Kering zijn er nu 21 merken mee bezig. Ik hoor ook dat andere bedrijven ermee bezig zijn - het is een van de redenen dat ik met Richard Branson het B-Team heb opgericht, om bedrijven groener te maken. Ik vind dat de ecologische winst- en verliesrekening verplicht zou moeten worden.'


Maar goed: een luxemerk vergroenen is relatief makkelijk.

'Makkelijk zou ik het niet willen noemen. Duurzaamheid verkoopt niet. Je moet het woord niet gebruiken, maar vertalen. Een wens creëren bij je klanten, een wens die verkoopt. Kwaliteit bijvoorbeeld, kwaliteit verkoopt, ook al is het duurder. Maar ja, onze klanten kunnen het zich wel veroorloven.'


Kunnen ze niet veel beter stoppen met het consumeren van luxe goederen?

'De natuur consumeert ook! Wie ademt, stoot CO2 uit. Alles heeft een impact, het gaat erom die impact te reduceren. Consumptie mag, als die maar in balans is.'


U vliegt zelf de wereld rond met uw duurzame verhaal, mag dat?

'Ja, ik vlieg. Iedereen doet dingen die niet goed zijn voor het milieu. Dat moet je zo zien te compenseren dat je er netto positief uitkomt. Ik heb een boerderij in Kenia die 100 procent op zonne-energie draait. Daarmee bescherm ik een stuk land van 20 duizend hectare. En ik verkondig de boodschap. Ik doe wat ik kan.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden