De natuur ziet het einde aankomen

Morrend volk. Een fanatieke sekte. Natuurrampen. En een besmettelijke ziekte die op mysterieuze wijze toeslaat. De traditionele tekenen zijn volop aanwezig voor de val van de huidige dynastie....

Dynastie? Is de laatste Chinese keizersdynastie dan niet in 1911 ten val gekomen? En kwam na immense troebelen, een bloedige burgeroorlog en de even bloedige Japanse bezetting, in 1949 onder Mao Zedong niet een volkomen ander regime aan de macht? Ja en nee.

De keizers zijn verjaagd, maar de keizerlijke mentaliteit leeft voort in het communistische regime. Dezelfde semi-goddelijke status. Dezelfde relatie met het als onmondig beschouwde volk. Dezelfde totalitaire machtsuitoefening. Dezelfde pretentie om aan te blijven tot in eeuwigheid.

Maar de dynastieën zijn gekomen en gegaan. De eerste dynastie van het verenigd China, de Qin, regeerde ruim 22 eeuwen geleden slechts vijftien jaar. De laatste, de Qing, bleef bijna drie eeuwen aan. Iedere nieuwe dynastie verviel na verloop van tijd in dezelfde fouten als haar voorgangster: verwaarlozing van de dijken, uitbuiting van de boeren, corruptie, machtsstrijd, onderdrukking. Ze kwam door volks- of legeropstanden ten val, en daarna begon het liedje weer van voren af aan.

De natuur ziet, althans volgens een oud volksgeloof, het einde van een dynastie aankomen. Ze kondigt dit aan door grote rampspoed te ontketenen, zoals overstromingen en aardbevingen. Een ander teken is het optreden van sektes die het einde der tijden voorspellen en bezield zijn van magische ideeën.

Het einde van de Qing-dynastie werd aangekondigd door de Taiping-revolte, de grootste boerenopstand uit de geschiedenis (dertig miljoen doden). De aanvoerder dacht dat hij de jongere broer van Jezus Christus was. Daarna roerde zich een andere sekte, de Boksers, die geloofden dat kogels en messen geen vat op hen hadden.

Mao's dood werd voorafgegaan door, voor zover bekend, de grootste aardbeving uit de geschiedenis (400- à 500 duizend doden). De Chinese media hebben er geen woord aan mogen wijden. Net zoals ze vijf maanden lang een ander angstaanjagend voorteken hebben moeten verzwijgen: SARS.

Voor wie het wil geloven zijn de tekenen duidelijk. In 1998 braken de dijken van de Yangtze door met rampzalige gevolgen, en kort geleden is de complete bemanning van een onderzeeër omgekomen. Zondagnacht was er in het verre westen van China weer een aardbeving. De boeren, tweederde van de 1,3 miljard Chinezen, zijn er beroerd aan toe. Corruptie tiert welig. Achter de schermen woedt een machtsstrijd. De geloofsbeweging Falun Gong gelooft in de onsterfelijkheid van het lichaam, mits goed geoefend.

SARS doet de deur dicht. Toen de ziekte in november uitbrak in Guangdong, riepen radeloze mensen dat het einde der tijden was aangebroken. Dat lijkt wat overdreven. Maar als de voortekenen niet bedriegen, kan het einde van de communistische dynastie niet ver meer zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden