De natuur zal het worst wezen of ik lekker in mijn vel zit: die ziet mij graag ongelukkig

Thomas van Luyn Beeld Robin de Puy
Thomas van LuynBeeld Robin de Puy

Neem nou eendjes. Die moeten behoorlijk koude voeten hebben zo in het water. Hun hele leven lang. Dat vindt de natuur niet zo erg. Wie overleeft en zich voortplant, krijgt nauwelijks budget voor innovatie. Voor mij een teken dat de kosmos koud en onverschillig is, maar het kan natuurlijk ook een koude en onverschillige God zijn. Het chronisch lijden van al wat leeft, getuigt in elk geval van weinig hart voor de zaak.

Als ik zou geloven, zou ik eerder denken dat het de oude Griekse goden zijn die de boel runnen. De opperwezens die kantoor hielden op de Olympus waren onvoorspelbare, manisch-depressieve sociopaten die geen zier om ons gaven en voornamelijk bezig waren elkaar de tent uit te vechten. Je moet toegeven dat daar meer bewijs voor valt aan te voeren dan voor een God die een en al liefde is. Helaas zijn er al duizenden klimmers boven op de Olympus geweest en als daar echt goden hadden gewoond, had ik al talloze selfies met Aphrodite of Dionysos in mijn Twitterfeed gezien.

Evolutie dan maar. Ook doelloos en onverschillig, maar je moet haar wel punten geven voor het feit dat we haar niet hoeven te vereren of te loven. Gelukkig, want een paar van haar creaties verdienen nou niet bepaald een schoonheidsprijs: blindedarmen die niks anders kunnen dan ontsteken, stuitliggingen die de bevalling levensgevaarlijk maken en mannentepels die schuren bij het hardlopen - om er maar een paar te noemen.

Mijn persoonlijke klacht: die haperende hersens van mij. Vandaag ben ik gezond, heb ik een dak boven mijn hoofd, eten en gezin, en toch slaag ik erin al de hele dag een kuthumeur te hebben. Ik moet een stukje tikken maar in plaats daarvan heb ik een pot Speculoos gekocht en ben die met een eetlepel aan het leegeten. Nu mis ik mijn deadline, ben ik misselijk en heb ik een maand verstandig eten tenietgedaan. Welke god staat zoiets toe? Deze dus, hier, in mijn stoel, die ene met die lege pot Speculoos op zijn bureau.

De natuur zal het worst wezen of ik een beetje lekker in mijn vel zit. Sterker nog, die ziet mij graag een beetje ongelukkig. Een ontevreden dier handelt immers verstandiger dan een gelukkig dier. De hele tijd schichtig om zich heen kijken naar mogelijke gevaren is de corebusiness van elk brein. De uitdrukking 'beren op de weg zien' omschrijft deze functie dan ook uitstekend. En zelfs wanneer onze voorouders veilig in hun hoge boom of warme grot zaten, werkte ons brein hard om ons zo min mogelijk te laten ontspannen en genieten, anders zouden we niet op tijd eruit klimmen om genoeg besjes en kevertjes bijeen te rapen.

Af en toe breekt het zonnetje door, in mijn hoofd en op de koude voetjes van de eendjes als ze over het warme asfalt lopen. Dan warmt de boel een beetje op en denken we ach, het is allemaal eigenlijk wel best.

Maar voor ons, de eendjes en ik, heeft de natuur maar één duurzame weg uit het existentiële lijden: flink blijven trappelen, dan heb je er niet zo'n last van. Daarom zingt Dory, het vergeetachtige visje uit Finding Nemo, ook de hele tijd: keep on swimming, keep on swimming...

Reageren? t.vanluyn@volkskrant.nl of @thomasvanluyn

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden