De natuur loopt zeker een maand voor

'Het is gewoon bijna lente.' Ben van Oijen van 'tuin-ideeënpark' de Tuinen van Appeltern heeft vanochtend nog een rondje door de tuinen gemaakt en hij zag dingen die hij nog nooit heeft gezien.

De lente is allang begonnen in de natuur. Beeld anp

Dat de krokussen en narcissen al in bloei staan, verbaast hem nog het minst. 'De bollen lopen drie of vier weken voor. Maar ik heb ook al hortensia's in blad staan. Dat kan eigenlijk helemaal niet. Ik heb rozen gezien die knoppen maken, de vroege heesters staan al in bloei en we moeten al gras maaien. Sowieso is het gras de hele winter groen gebleven.' Kortom, zegt Van Oijen: 'Het is extreem.'

Ook volgens Arnold van Vliet, bioloog bij Wageningen Universiteit en coördinator van het waarnemersnetwerk Natuurkalender.nl, is de situatie 'zeer bijzonder'. Al past ook deze warme winter weer in de trend van de afgelopen 25 jaar: temperatuurstijging. De cijfers spreken voor zich. 'Sinds de temperatuurmetingen in Nederland driehonderd jaar geleden begonnen, waren alleen de winters van 2007 en 1990 warmer.'

Het fluitenkruid is ook al gemeld
De gevolgen voor de natuur zijn vergaand. De gele kornoelje, klein hoefblad, speenkruid, en het maarts viooltje komen al in bloei, ruim een maand vroeger dan gemiddeld. 'Ik heb de eerste bloei van sleedoorn al binnen en zelfs al de eerste hondsdrafmeldingen. Daarvan lag de gemiddelde eerste bloei vijftig jaar geleden op 16 april.' Zo kan Van Vliet nog wel even doorgaan. Wat te denken van fluitenkruid. 'Is ook al gemeld. En de hazelaar is al bijna uitgebloeid. Vijftig jaar geleden begon die in februari pas in bloei te komen.'

Wat voor planten geldt, geldt ook voor insecten. De vroege vlinders zijn al gesignaleerd: dagpauwoog, citroenvlinder, kleine vos, gehakkelde aurelia. En wat iedereen 's ochtends vroeg kan horen: ook bij vogels spelen de hormonen al op. Van Vliet: 'Ik zag van de week een meerkoet op een nest. Die was er helemaal klaar voor.'

 
Ik heb ook al hortensia's in blad staan. Dat kan eigenlijk helemaal niet
Beeld anp

'De zanglijster zingt volop', zegt ook Jan Willem Vergeer van Sovon Vogelonderzoek. 'En eigenlijk zijn alle standvogels al flink bezig.' De vroege lente kan vooral een probleem zijn voor de lange-afstandstrekkers, meent Vergeer. 'Als zij straks terugkomen, zijn de standvogels al volop aan het broeden, er is meer voedselconcurrentie en ze zijn misschien te laat voor de insectenpiek.' Andere vogelsoorten profiteren juist van de warme winter. Het winterkoninkje en de ijsvogel kunnen, al doet hun naam anders vermoeden, slecht tegen koude winters.

Inmiddels staat ook de zwarte els in de zuidelijke helft van het land al in volle bloei. Arnold van Vliet verwacht in de komende dagen sterk oplopende 'pollenconcentraties'. 'De hooikoorts-klachtenscore op Allergieradar.nl loopt nu al op tot 7 waar 10 het maximum is. En veel mensen die nu denken dat ze gewoon verkouden zijn, hebben in werkelijkheid last van hooikoorts.'

Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden