Column

'De natuur is mooi, maar het moet allemaal niet te natuurlijk worden'

We vinden het als mensen prima dat we onderdeel van de natuur zijn, schrijft Bart Smout. 'Maar dan willen we wel dat de natuur aaibaar en harmonieus is.'

Een Siberische tijger eet in 2009 op Tweede Kerstdag een konijn in Dierenrijk Europa in Nuenen. Beeld null
Een Siberische tijger eet in 2009 op Tweede Kerstdag een konijn in Dierenrijk Europa in Nuenen.

Zal je altijd zien. Wil je gezellig Pasen vieren met het hele gezin, gooit een konijnverslindende tijger roet in het eten. Bezoekers van Dierenrijk Nuenen maakten het mee op eerste Paasdag. Voor hun ogen werkte een tijger een wit konijntje naar binnen. Gekregen van de verzorger. 'Veel kinderen stonden te huilen en ouders liepen geshockeerd weg. Het is erg ongepast om dit tijdens Pasen zo te doen,' vertelde een omstander.

Dit is dus nieuws. Een etende tijger. Het werd gisteren gebracht door Omroep Brabant. Binnen no-time namen andere media het over. 'Kinderen zien tijger konijn eten,' kopte de NOS. Dat kinderen getuige waren van de maaltijd is blijkbaar van groot belang voor de nieuwswaarde. Omroep Brabant vestigde hier in hun (overinformatieve) kop ook de aandacht op: 'Konijn wordt opgepeuzeld door tijger voor ogen kinderen in Dierenrijk Nuenen tijdens Pasen'. Let hierbij op de toevoeging 'tijdens Pasen.' Alsof het allemaal nog niet erg genoeg is, gebeurt het ook nog eens tijdens een feest waarin kinderen intens plezier ontlenen aan een eierenverstoppende haas. Dubbel drama.

Disney-vorm
Natuur verkoopt. Natuur is big business. Maar dan wel in Disney-vorm. We vergapen ons aan natuurdocumentaires, kwijlen dagelijks onze tablets onder bij het zien van filmpjes over schattige beestjes en dromen over safari's met prachtige zonsondergangen. Natuur is goed en mooi. Dieren zijn goed en mooi. Maar tegelijkertijd moet het allemaal niet te natuurlijk worden.

Kraagbeer in Dierenrijk in Nuenen. Beeld null
Kraagbeer in Dierenrijk in Nuenen.

Dit wordt treffend geïllustreerd door het vernieuwde Parc Zoologique in Parijs. De 'zoek-zoo' noemde Peter Giesen die dierentuin in de Volkskrant. Na een zes jaar durende verbouwing heeft het Parc Zoologique zijn deuren heropend als een moderne dierentuin. Dat wil zeggen: geen verzameling kleine kooien als etalages, maar een park dat de natuurlijke leefomgeving van de dieren nabootst. Een prachtig initiatief.

Toch waren er tijdens de heropening veel boze bezoekers. Want minutenlang turen om een glimp van je favoriete aap op te vangen, dat drukt de pret. Het reality-effect moet niet te groot worden. En niet alleen omdat de dieren dan minder zichtbaar zijn. Giesen: 'Het is ook weer niet de bedoeling om de natuur zo goed na te bootsen dat argeloze kinderen kunnen zien hoe een antilope aan stukken wordt gescheurd door een troep leeuwen.' Nu we weten waar een aangevreten konijn al toe leidt, lijkt dit inderdaad geen goed idee.

Natuur als vakantiebrochure
We zijn als mensen onderdeel van de natuur. Dat vinden we prima, maar dan willen we wel dat de natuur aaibaar en harmonieus is. We willen een natuur die echt lijkt, maar niet echt is. Waar de scherpe randjes vanaf zijn. De Disney-variant, natuur als vakantiebrochure.

Twee jonge giraffen in Parc Zoologique in Parijs. Beeld null
Twee jonge giraffen in Parc Zoologique in Parijs.

Zo verdringen we die andere, meer realistische versie. Want de natuur is uiteraard ook een 'weerzinwekkende klerezooi,' zoals Michel Houellebecq schrijft in zijn roman Elementaire deeltjes. Een afgrijselijke kluwen van kaken, geweld en vrees. 'Gazellen en damherten, ranke zoogdieren, sleten hun dagen in angst,' schrijft Houellebecq. 'Leeuwen en panters leefden in een apathische versuffing die af en toe werd doorbroken door korte uitbarstingen van wreedheid.' Om nog maar te zwijgen van aardbevingen, vloedgolven en vulkaanuitbarstingen die ieder moment kunnen plaatsvinden. De natuur is ook een gruwelijke wereld zonder genade.

Er is maar een klein konijntje nodig om ons daar aan te herinneren. Daar zijn ze bij Dierenrijk Nuenen inmiddels wel achter.

Bart Smout is schrijver en columnist voor Volkskrant.nl.
Twitter: @BartSmout

Michel Houellebecq in 2011 Beeld null
Michel Houellebecq in 2011
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden