De nabije docent

Internetonderwijs kan nooit een volwaardig alternatief zijn voor een adequaat hoorcollege.


De colleges van de vermaarde Amerikaanse filosoof Michael Sandel zijn een hit op YouTube. Geen wonder dat de Nijmeegse psycholoog Jan Derksen pleitte voor een digitalisering van het wetenschappelijk onderwijs. Waarom zou een docent nog ploeteren voor een collegezaal met ongeïnteresseerde, etende, gapende en facebookende studenten als de beste sprekers uit binnen- en buitenland gewoon online staan?


Veel colleges kunnen net zo goed op internet worden gezet, daar heeft Derksen gelijk in. Ze zijn massaal en bieden nauwelijks mogelijkheden tot interactie tussen studenten en docent. Derksen gaat echter verder: hij pleit voor een 'fusie' tussen universiteit en internet, waardoor studenten een groot deel van hun studie online zouden volgen. Studenten worden echter bij uitstek gevormd door het contact met docenten en andere studenten. Dat gebeurt in werkcolleges, in de wandelgangen, maar ook bij de beste hoorcolleges. Een topdocent zal 'live' toch aanzienlijk meer indruk maken dan thuis op het beeldscherm, met nog meer afleiding bij de hand.


De hartekreet van Derksen laat eens te meer zien hoezeer universiteiten en docenten worstelen met de toestroom van grote groepen studenten die lang niet allemaal even getalenteerd en/of gemotiveerd zijn. Er mogen niet te veel studenten afvallen, want de overheid eist van de universiteiten een hoog 'rendement'.


Het is onvermijdelijk dat een massa-universiteit strakker is georganiseerd dan de kleine, elitaire universiteit van weleer, maar de verschoolsing is doorgeslagen. Zo werken steeds meer instellingen met verplichte aanwezigheid bij werkcolleges en zelfs bij hoorcolleges. Dat past niet bij onderwijs aan jongvolwassenen. Waarschijnlijk zullen meer studenten uitvallen als zij minder bij de hand worden genomen. Dat is geen bezwaar: zij kunnen immers terecht op een lager niveau.


Studenten moeten veel meer zelf verantwoordelijk worden gemaakt voor hun studie. Dat is uiteindelijk het beste middel tegen de 'verkleutering' die Derksen signaleert. Beter dan een verregaande digitalisering van het onderwijs. Er moet wel verschil blijven tussen de universiteit en de Open Universiteit.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden