De muziekindustrie verkeert niet (maar een beetje wel) in crisis

Wekelijks nemen de cultuurspecialisten van de Volkskrant stelling in de wereld van film, muziek, theater of beeldende kunst. Deze week Robert Van Gijssel.

Beeld anp

In het Verenigd Koninkrijk worden de landelijke verkoopcijfers van geluidsdragers al zestig jaar bijgehouden door de UK Official Charts Company. Sinds 1956 dus, het jaar waarin Songs For Swingin' Lovers van Frank Sinatra wedijverde met The Rock 'n' Roll Stage Show van Bill Haley. Dát is even geleden.

De Britse hitlijstenclub is deze maand jarig en publiceerde deze week een lijst met de zestig meest verkochte platen aller tijden. Leuk voor het Verenigd Koninkrijk, maar toch ook voor ons, want die lijst is onthullend. Omdat sommige nare veronderstellingen over de muziekindustrie op brute wijze worden bevestigd, maar vooral ook omdat aannames over diezelfde muziekindustrie ineens niet blijken te kloppen.

Voor de goede orde: de hitlijst gaat over het koopgedrag van de Britten, maar daaraan kunnen wij ons best spiegelen. Downloadverkopen worden tegenwoordig meegeteld.

Eerst wat schokkende feiten, om warm te lopen en kennis op te doen voor uw volgende popquiz. U dacht dat Coldplay populair was en een dikke bestseller? Valt tegen. De Britse zangeres Dido verkocht van haar plaat 2000 meer exemplaren dan welk album van Coldplay dan ook. Ook erg: in de toptien staan drie greatest-hitsplaten, twee van Queen (Greatest Hits en Greatest Hits II) en één van ABBA (Gold: Greatest Hits). Maar goed, het is dan ook een hitlijst.

Dan de eyeopener, die het idee dat de muziekindustrie door illegaal downloadgedrag in crisis verkeert in één klap van tafel veegt. De plaat X van Ed Sheeran uit 2014 verkocht met 2,6 miljoen exemplaren bijna de helft van de nummer één aller tijden: de Greatest Hits van Queen (6,1 miljoen). Dat is nog opmerkelijker als je bedenkt dat Queen over dat verkoopcijfer 35 jaar, en dus bijna achttien keer zo lang heeft gedaan.

Uiteraard helpt Adele ook om sombere gedachten over de platenindustrie te verjagen. Zij staat met twee albums van nog geen vijf jaar oud in de lijst: met plaat 21 op nummer 4 en met plaat 25 op nummer 17. Om het nog vrolijker te maken: in de hitlijst staan maar liefst 24 platen uit onze eeuw, dus albums die dateren van na de opkomst van piratensite Napster. Hoera, dankzij Adele en Ed, én Amy Winehouse, James Blunt, Michael Bublé, Lady Gaga, Kings of Leon, Eminem en Snow Patrol. Schokkend maar waar: de band Keane verkocht debuutplaat Hopes and Fears uit 2004 vaker dan U2 The Joshua Tree (1987) en Paul Simon Graceland (1986).

Dan de domper. De hitlijst van zestig jaar popmuziek geeft een somber genderbeeld. Schrik niet: er staat slechts één vrouwenbandje in de lijst (Spice Girls), naast een stuk of dertig mannenbandjes. Tellen we de solovrouwen mee, dan is minder dan een kwart van de popbestsellers vrouw (22,8 procent). De grote vrouwen scoren, van Adele tot Amy Winehouse, Madonna en Lady Gaga, maar daarna treedt een naargeestige vrouwenstilte in. Toch nog een beetje crisis.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden