De musea van nu tonen ons de meesters van de merchandise

De gouden eeuw: musea van nu tonen ons vooral de meesters van de marketing en merchandise.

De tentoonstelling Retrospectief van het werk van Karel Appel in het Gemeentemuseum Den Haag. Beeld anp

Jááha: Karel Appel 'rotzooide niet maar wat an'. Dat wist u allang, maar om het cliché te ontkrachten, blaast het Haagse Gemeentemuseum het deze weken eerst even krachtig nieuw leven in. Niet alleen in de publiciteit, maar ook in eigen huis, bij de overzichtstentoonstelling over de schilder. In wrijfletters op de muur: 'Dat deze beeldvorming maar weinig met het werkelijke kunstenaarschap te maken had, wordt hier voor het eerst aangetoond'.

'Voor het eerst'. Alsof het museum decennialang heeft zitten slapen. Rob van Dolron en Wim Barends hadden ongelijk in deze krant, vorige week: 'Het lijkt erop dat het Gemeentemuseum Den Haag de geschiedenis van de kunstkritiek niet kent of negeert'. Het 'lijkt' niet op dat laatste, het is een feit.

Liegen loont: bij mijn bezoek, vorige week, wezen de witte tourbussen al vooruit naar de vele witgrijze hoofden die erop af waren gekomen. Terecht: wat ooit avantgarde heette, is nu voor velen een MAX-momentje. Heel Holland Appelt - niets mis mee.

Buiten de museumzaal openbaart zich vaak nog een vakmanschap: de kunst van het winkelen. Geen kunsttempel zonder prullaria op het altaar. Er is meer tussen hemels en aards: op zoek naar het hogere stuurt de museumshop je tussen kunst en kitsch. De kunst is er te slalommen tussen verleiding en valkuil. Ik raak er altijd tot tranen geroerd.

Bezoek onze tentoonstelling Holland op z'n mooist, maar struikel niet over de toren legpuzzels (1000 stukjes!) van Weisenbruchs De Trekvliet.

Kóóp dat kinderboek van Imme Dros en Harrie Geelen over vader Appel, 'kapper in de Dapperstraat'.

Had u al een brillendoekje van de Victory Boogie Woogie?

Het Mauritshuis bezorgt de bezoeker karrenvrachten onderzettertjes, koekblikken en stropdassen met Vermeers Meisje met de parel. Is dat erg? Welnee. Ik ben alleen zo bang voor de dag waarop je schaamteloos bezwijkt voor het breekbare Meisje (eens kreeg ze me aan het huilen, maar toen leed ik aan een melancholieke kater) als fietsbel (14,95).

De Hollandse handelsgeest waait het sterkst door de gangen van het Rijksmuseum. De winkel daar oogt als een Franse hypermarché (E. LeClerc!) aan de rand van een industrieterrein, met een hele straat enkel vol toetjes of kaasjes. Tijdens de Rembrandttentoonstelling, vorig jaar: Playmobil poppetjes (5,95) van kapitein Frans Banninck Cocq en luitenant Willem van Ruytenburch, 'speciaal voor het Rijks vervaardigd'.

Jeroen Bosch in Brabant? Nu ook in de bioscoop. Bowie in Groningen: léés die glossy ('Ad Visser is veelzijdiger dan Bowie'), bij ons Bowiegebakje.

De musea van nu tonen ons - misschien wel noodgedwongen - de meesters van de marketing en merchandise. Met die kunst zitten we midden in de Gouden Eeuw. Maar dat zal het Gemeentemuseum wel weer negeren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden