De mooiste stad ter wereld: New Kabul

Omdat de Afghaanse hoofdstad uit zijn voegen barst, wil de overheid New Kabul bouwen. Het politiek instabiele land hoopt op buitenlandse investeerders. 'Dit is het moment.'

KABUL - Het is een surreëel gezicht: midden in de Afghaanse woestijn ligt ineens een paar honderd meter asfaltweg. De weg begint zomaar ergens in de woestijn en gaat nergens heen. Geen dorp of mensen in de wijde omtrek te bekennen.


Aan het begin van de weg staan wel twee bewakers voor een slagboom. 'Wat bewaken jullie hier?', vragen we. Ze kijken elkaar vertwijfeld aan. 'Eh, de weg?' Ze jagen herders weg als die over het asfalt lopen met hun kudde schapen. Als we doorpraten blijkt dat ze ook het land om de weg heen beschermen. Het is niet de bedoeling dat iemand een huis bouwt naast de weg. De landeigenaar heeft namelijk eigen bouwplannen, al zes jaar, maar het project is tot nu nog niet van de grond gekomen.


Van de bewakers krijgen we telefoonnummers waarmee we uitkomen bij de directeur van het bouwproject van de Afghaanse overheid: Gholam Sachi Hassanzadah. Hij vertelt dat de weg onderdeel is van een plan om een nieuwe stad naast hoofdstad Kabul te bouwen. New Kabul zou daarmee andere Aziatische 'nieuwe hoofdsteden' volgen, zoals New Delhi en Islamabad.


De reden voor een nieuwe stad is overbevolking. Het huidige Kabul groeit uit zijn voegen. De oorlog elders in het land drijft Afghanen naar de hoofdstad in de hoop op veiligheid en werk. De stad is voor maximaal een miljoen inwoners gebouwd, maar er wonen nu ongeveer vijf miljoen mensen.


Sloppenwijken

Grootste probleem is een gigantisch tekort aan bouwplekken in het huidige Kabul. De allerarmste Afghanen wonen noodgedwongen op de steile berghellingen die de stad omringen. De zandkleurige huizen waar 's avonds kaarslicht brandt, zien er van een afstand nog best gezellig uit, maar dat is schijn. Op de berghellingen leven Afghanen zonder water, riolering of elektriciteit. Het zijn de sloppenwijken van Kabul.


Voor heel de stad dreigt binnen enkele jaren bovendien een ernstig watertekort door de overbevolking, beweert de stadsgemeente regelmatig. In Afghanistan halen meeste huishoudens water uit een put in de tuin. Nu halen vijf miljoen mensen water uit een ondergronds waterreservoir dat eigenlijk is bedoeld voor een miljoen mensen. Het water raakt snel op en het raakt ook snel vervuild, omdat er geen filtersysteem is. 'Kabul staat voor een watercrisis, maar bijna niemand praat erover', zegt directeur Hassanzadah.


Zijn stad - New Kabul - zou ruimte moeten bieden aan drie miljoen inwoners en 600 duizend huizen. Wat hem betreft zal de nieuwe stad ten noorden van Kabul herrijzen, zo'n uur rijden van vliegveld Kabul. De nieuwe stad zal tweeënhalf keer de oppervlakte beslaan van huidig Kabul (740 vierkante kilometer, ruim vier keer Amsterdam). Er is zes jaar ontworpen, berekend en getekend aan de plattegrond van New Kabul. Het initiële ontwerp is gemaakt door Duitsers en Fransen. Japanse ingenieurs maakten het finale plan af.


De maquette van New Kabul ziet er indrukwekkend uit. Een aangelegd meer en een park in het hart van de stad worden de plek voor recreatie, met musea en sportgelegenheden. Er is ook ruimte voor een heuse Champs-Élysées van Kabul, waarop Afghanen kunnen flaneren langs dure winkels. Directeur Hassanzadah drukt op een knop waardoor de verlichting van de miniatuur-Champs-Élysées even oplicht. Zijn ogen lichten ook op. 'Dit is wat we willen: de mooiste stad ter wereld bouwen!' Blauwe lijntjes symboliseren hoe water uit omliggende bergen wordt getapt en verzameld in het gegraven meer van het nieuwe Kabul.


Wie gaat dit miljardenplan in hemelsnaam betalen terwijl het land politiek zo instabiel is en er bovendien nog een oorlog woedt? Directeur Hassanzadah hoopt op westerse donorlanden die willen investeren in de nieuwe stad om te voorkomen dat Afghanistan 'economisch instort' na het vertrek van westerse gevechtstroepen en vele andere westerlingen in 2014. 'Elke dag raken Afghanen al werkeloos en gaan bedrijven failliet. Dit stadsproject komt precies op de juiste tijd. We creëren werkgelegenheid na het vertrek van de internationale gemeenschap.'


Private projectontwikkelaars moeten het karwei afmaken. Volgens directeur Hassanzadah hebben zich al drie internationale en drie Afghaanse investeerders gemeld. De Omazai Groep zou voor de bouw van ruim 20 duizend huizen hebben getekend. In maart 2013 moet de eerste paal worden geslagen. 'De Afghaanse overheid stelt infrastructuur beschikbaar, zoals watervoorziening en riolering, de privé-investeerders moeten de huizen bouwen en verkopen.' De bouw van New Kabul zou dertig tot veertig jaar in beslag nemen.


Denkt de directeur niet dat investeerders zullen aarzelen om geld te stoppen in New Kabul, nu er zoveel geruchten zijn van een naderende burgeroorlog in Afghanistan als veel westerlingen vertrekken? 'Investeerders moeten zelf inschatten of dit project te riskant is', vindt de directeur. 'Maar ik acht het risico op een burgeroorlog klein. Ik denk dat de wereld nooit meer toestaat dat Afghanistan het huis van terroristen wordt. Bovendien: als ik een miljoen mensen werk geef om deze stad te bouwen, voorkom ik dat ze de straat opgaan om te demonstreren of problemen te veroorzaken.'


Op termijn mikt directeur Hassanzadah erop dat New Kabul zelf inkomsten genereert. Per brief vroeg hij de Rotterdamse burgemeester Ahmed Aboutaleb advies hoe je een nieuwe stad ontwikkelt en draaiende houdt en hoe hij landbouwgrond aan de rand van de stad winstgevend kan exploiteren. 'Misschien iets met Nederlandse bloemen?', fantaseert Hassanzadah hardop. De brief is nog onbeantwoord.


Hassanzadah benadrukt dat zijn team de afgelopen zes jaar 'voorzichtig is geweest' om met dit plan voor New Kabul naar buiten te treden. 'In Afghanistan hoor je vaak over plannen en vervolgens gaan die niet door. We realiseren ons dat Afghanen grote verwachtingen krijgen als wij vertellen dat er een nieuwe stad komt. We treden dus pas naar buiten nu we weten dat het een haalbaar project is. Zowel financieel als economisch als sociaal. Mensen willen deze nieuwe stad erg graag. Dit is het moment. New Kabul City geeft hoop en kan er echt komen.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden