NieuwsDierenleed

De ‘mondkapmeeuw’, nieuw symbool op de covid-afvalberg

Het lijkt een nieuwe vogelsoort, maar reden tot feest kan het niet zijn: de mondkapmeeuw. Een lang leven is het arme dier niet beschoren: de eerste van dit jaar is direct al geëindigd als opgezet exemplaar in het Natuurhistorisch Museum van Rotterdam.

De ‘mondkapmeeuw’; een van de vermoedelijk veel meer slachtoffers van ‘zwerfkapjes’.Beeld Erwin Kompanje

De vogel is een van de vermoedelijk veel meer slachtoffers van ‘zwerfkapjes’: mondmaskers die door door gebruikers achteloos worden weggegooid of zijn verloren op straat of in de vrije natuur. Elke wandelaar kon de aanwas afgelopen maanden zien groeien. ‘Ze vormen een gevaar voor vogels en zoogdieren, die verstrikt kunnen raken in de elastiekjes’, zegt Erwin Kompanje. 

De klinisch ethicus aan de Rotterdamse Erasmus Universiteit vond op Nieuwjaarsdag een dode jonge zilvermeeuw langs de weg. Dat die te pletter was gevlogen tegen een auto, is helaas geen bijzonderheid. Opvallend was dat het dier een mondkapje bij zich droeg, waarvan het elastiek strak om de linkerpoot zat gewikkeld. 

McFlurry-egel

Kompanje, in zijn vrije tijd honorair preparateur van vogels voor het Natuurhistorisch Museum van zijn stad, heeft het dier onmiddellijk opgezet en naar het museum gebracht, waar het is opgenomen in de collectie ‘Dode dieren met een verhaal’, tussen beroemde lotgenoten als de ‘Domino-mus’ en de ‘McFlurry-egel’.

Hoeveel dieren sinds de coronacrisis slachtoffer zijn geworden van rondzwervende mondkapjes, is niet bekend. Meldingen zijn er al langer, en vanuit de hele wereld. Op internet circuleren beelden van onder meer eenden en vleermuizen met een mondkapje om hun kop. Op zijn website Kompanje.org noemt Erwin Kompanje enkele voorbeelden van getroffen vogels en zoogdieren, inclusief de constatering van de Britse dierenbeschermingsorganisatie RSPCA, die in september 2020 al 900 meldingen had gekregen van dieren die sinds de corona-uitbraak verstrikt waren geraakt in zwerfafval als mondmaskers. 

De Londense UCL Universiteit schatte vorig jaar dat als elke Brit een jaar lang elke dag één masker eenmalig zou gebruiken, dat 66 duizend ton vervuild plastic afval zou opleverenDe Britse omroep BBC berekende vorig jaar dat wereldwijd elke maand zo’n 129 miljard mondkapjes worden gebruikt, en 65 miljard plastic handschoenen.  

Nederland Schoon

In Nederland waarschuwden Nederland Schoon, een samenwerking van de ANWB met de verpakkingsindustrie, en de Plastic Soup Foundation vorig jaar al voor het groeiende fenomeen van zwerfkapjes, die alleen al vanwege de aanwezigheid van het niet afbreekbare polypropeen een milieuprobleem opleveren. 

Zij startten toen de campagne ‘Maak van je mondkapje geen zwerfkapje’. Dat was in oktober, nadat het mondkapje in openbare ruimtes verplicht werd. Sinds vorige maand een zwaardere verplichting geldt, zag meeuwenman Kompanje de hoeveelheid zwerfafval op straat en in de natuur ook toenemen. ‘Het kan niet anders dan dat daardoor ook meer slachtoffers zijn gevallen onder dieren’, zegt hij. Kompanje vreest de komende broedtijd: ‘Dan zullen verschillende vogelsoorten de kapjes gebruiken als nestmateriaal, en onherroepelijk zullen er dan verstrikt raken in de elastiekjes’.

Zijn oproep: ‘Gooi gebruikte mondkapjes in de prullenbak, en trek of knip de elastiekjes kapot’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden