De menselijke hebzucht is vaak zo sterk dat geen toezichthouder er tegen opgewassen is

Een handelaar op de beurs van New YorkBeeld epa

Volgens de Amerikaanse econoom Paul Krugman kun je economieën in twee categorieën indelen. Aan de ene kant heb je de visserseconomie, een economie waarin hard werken wordt beloond en waar de inkomensverschillen klein zijn. Wie minder verdient dan de ander kan zich troosten met de gedachte dat de ander ook veel harder werkt. Aan de andere kant staat de goudzoekerseconomie. Dat is een economie waarin sommigen heel erg rijk worden doordat ze toevallig op een goudader stuiten. Anderen met minder geluk blijven in armoede achter. En met frustraties. Waarom hij wel en ik niet?

We leven steeds meer in een goudzoekerseconomie. Nederlanders die toevallig op het goede moment op de goede plek een huis hebben gekocht, zien hun vermogen snel stijgen. Whizzkids die zo slim waren om een paar jaar geleden voor een paar honderd euro cryptomunten te kopen kunnen nu in een keer hun hypotheek aflossen.

Prachtig voor hen natuurlijk, maar uiteindelijk slecht voor de stemming in het land. De wonderbaarlijke verhalen over de cryptomunt maken iedereen onrustig. De huidige koorts doet denken aan die aan de vooravond van de beursgang van internetbedrijf Worldonline in 2000, al zijn de koersstijgingen nu nog veel groter. Zelfs de waardestijging van de 17de-eeuwse tulp valt in het niet bij de waardestijging van de bitcoin de afgelopen maanden.

Cryptomunten zijn inmiddels alles bij elkaar 530 miljard waard, meer dan de staatsschuld van Nederland. Een instorting van de munten zal onherroepelijk ontwrichtende effecten hebben. Het is dus goed dat financieel toezichthouder AFM zich grote zorgen maakt. Directeur Merel van Vroonhoven zegt terecht dat dit geen beleggen meer is, maar verworden is tot pure speculatie, gokken.

Tegelijkertijd is het onbevredigend dat ze er weinig tegen kan doen. Het is geen belegging, maar een munt, zegt de AFM. Het is geen echte munt, zegt De Nederlandsche Bank, dus het valt ook niet onder ons toezicht. Wilde speculatie vindt vaker plaats bij producten die nog niet gereguleerd zijn. Daardoor komt het toezicht vaak te laat. De menselijke hebzucht is bovendien vaak zo sterk dat geen toezichthouder er tegen opgewassen is.


Voorzitter AFM: 'Financieel beleggen begint op gokken en gamen te lijken'

Beleggingsproducten zijn geen games, en de bitcoin is geen spelletje. Maar de baas van Neerlands financiële waakhond maakt zich zorgen. Vooral de jongere generatie, die hiermee opgroeit, ziet niet langer het verschil.' Zij pleit voor een verbod. (+)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden