De mens wordt verongelijkt geboren

Sheila Sitalsing

De kloof, of De Kloof eigenlijk want hij is een fenomeen op zich geworden, blijft object van zorgelijke studies en tobberige debatten onder politici en onderzoekers van allerlei snit.

Een tijdje geleden was die tussen 'burger en politiek' een Haagse obsessie, omdat veel politieke partijen er enorm de pest in hadden (en hebben) dat ze in de peilingen volkstribunen als Geert Wilders moesten laten voorgaan, wat een begrijpelijke ergernis is, want iedereen wil graag bovenop liggen.

Heel vroeger kon je als politicus in reactie op slechte populariteitsscores nog wegkomen met de observatie dat kiezers 'verwende diva's' zijn (dixit de inmiddels overleden voormalige VVD-leider Hans Dijkstal), zeikerds die de overheid de schuld geven van alles wat fout gaat maar zelf nergens verantwoordelijkheid voor willen nemen. Dat soort salontaal kon nog makkelijk, toen, vóór 6 mei 2002, Stunde Null in de politiek.

Na het nieuwe nulpunt wordt er aanmerkelijk respectvoller gesproken over 'de burger' en doen politici aandoenlijke pogingen over de kloof te springen: ze gaan bij Henk en Ingrid op de koffie, ze bellen bij willekeurige mensen aan, ze betreden zelfs sociale huurwoningen. Maar het blijft behelpen.

Kloofonderzoekers hebben zich ondertussen op nieuwe kloven geworpen. Die tussen hoog- en laagopgeleid, bijvoorbeeld, hetgeen het Sociaal en Cultureel Planbureau onlangs nog inspireerde tot een boekwerk waarin de uitkomsten van een enquête zijn vervat. Ons thuis was weer eens niets gevraagd, maar uit het onderzoek moet blijken dat hoog- en laagopgeleid zich slecht tot elkaar verhouden. Sindsdien verschijnt het ene hoogopgeleide stukje na het andere waarin de hoogopgeleide auteur hoogopgeleiden ervan beschuldigt neer te kijken op de rest - iets wat de auteur zelf natuurlijk niet doet, want die staat aan de goede kant van de kloof, dapper tussen de laagopgeleiden.

Er zijn ook andere kloven. Tussen zwartepietapologisten en zwarteschminckhaters. Tussen de mensen die het normaal vinden om tegen tv- en radiopresentatrice Zarayda Groenhart te zeggen 'Je bent zwart maar je hebt geen accent, voor de kijker is dat verwarrend' (gisteren vertelde ze hierover in deze krant) en de mensen die dat wonderlijk vinden. Volgens Thomas Piketty is er een kloof tussen de mensen met vermogen en de mensen zonder; van de weeromstuit is een kloof ontstaan tussen Piketty-apostelen en -haters.

Ik heb er geen enquête tegenaan gegooid, maar ik durf de stelling aan dat de meeste mensen veel plezier ontlenen aan hun kloof, en niet zitten te wachten op kloofslechtende beleidsmaatregelen na het zoveelste tobberige rapport.

Gisteren twitterde freelancejournaliste Franka Hummels over een voorval waarin vele kloven samenkomen: 'Luisteraar belt op. We hebben zoveel aandacht voor MH17 omdat in een vliegtuig allemaal zakenmensen zitten en die horen bij de VVD.' En toen meende ik te weten waar de moeder aller kloven loopt: tussen zij die vrede hebben met de teleurstellingen in het leven en met hun eigen tekortkomingen en zij die het niet kunnen verkroppen dat de boel weleens tegenzit.

Iedereen die meer dan 1 kind heeft, weet dat de mens verongelijkt geboren wordt, het 'het is niet eerlijk!' op de lippen bestorven, de antenne afgestemd op de welvaartsverdeling in huis: krijgt iemand hier meer frietjes, cadeautjes of tv-kijktijd?

Sommige kinderen groeien daar overheen. Sommige niet. In de kloof die hen scheidt kolkt een rivier van verongelijktheid.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden