De mens is niet veel meer dan een veredelde primaat

De ingezonden lezersbrieven van maandag 20 november 2017.

Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Brief van de dag: mannetjes- en vrouwtjesgedrag

Gedragseconoom Henriëtte Prast stelt dat verschillen in gedrag tussen mannen en vrouwen zijn aangeleerd. Ze veranderde van mening over aangeboren verschillen tussen man en vrouw. Daarbij vergeet ze naar mijn idee dat de mens niet veel meer dan een veredelde primaat is.

In het dierenrijk vertonen mannetjes en vrouwtjes verschillend gedrag, tot in de gelederen van de insecten aan toe. Dat dit gedrag is aangeleerd, is weliswaar niet geheel uit te sluiten, maar gezien de intellectuele capaciteiten van bijvoorbeeld een hommel is het aan nemelijker dat een en ander in de genen ligt opgesloten.

Die verschillen wezenlijk bij mannen en vrouwen en bepalen ook de uiterlijke verschillen. Dat opvoeding bepaalde gedragingen accentueert, lijkt mij heel aannemelijk, maar dat alle gedragingen uitsluitend vanuit voorbeelden in de opvoeding volgen, doet mijns inziens tekort aan dierlijke instincten die nu eenmaal in ons wezen zitten opgeslagen. Ik vrees dat ik het ontwerp van ons mensen wat minder hoog aansla dan mevrouw Prast.

Jeroen van den Berg, Lage Vuursche

Ha, de Sint

Afgelopen weekend kwam Sinterklaas aan in Dokkum. Met Zielepiet en alle andere Pieten. Ontvangen door heel veel kinderen en ouders. Met de voice-over van Dieuwertje Blok in de studio. De enigen die ontbraken waren de traditionele betogers van anti-Zwarte Piet. Die waren bij Joure van de weg gereden door een rebellerende pro-Zwarte Pietenclub op klompen. Wat een toestanden weer.

Deze zomer waren wij in Puglia, Italië. Daar belandden we bij toeval in de Sint-Nicolaasbasiliek in Bari, de plek waar onze goedheiligman ligt begraven. Tijdens processies wordt hij daar letterlijk op handen door de stad gedragen. Wat blijkt? Het beeld van Sint, die uit Turkije komt, heeft een donkere huidskleur.

Stel je voor: een donkere kindervriend die met zijn eveneens donkere vrienden cadeautjes komt brengen voor alle kinderen in Nederland. Dat zou wel eens een hoop gedoe op de snelweg kunnen schelen.

Renier Koenraadt, Breda

Bange tijden

De krant van zaterdag was behoorlijk gevuld met beangstigend nieuws over extreemrechts. Of is dat gezichtsbedrog van een man van 68? De recessie is alweer voorbij, maar de wereld blijft angstig. Wat doe je als je bang bent? Dan grijpt je terug op oude reflexen.

Vooral dat laatste neemt zorgelijke vormen aan. Geen weldenkend mens zal toch denken dat onder leiding van president Trump de kolenmijnen weer opengaan en de staalindustrie weer tot wasdom zal komen.

Het zijn kortzichtige kortetermijnstrategieën, die niet zonder gevaar zijn. Want waren het alleen de VS, dan konden we daar in Europa nog wel om lachen. Maar ook in Europa doen we volop mee. We geven 1,4 miljard weg aan de allerrijksten op aarde en laten een stratenmaker tot zijn 68ste doorwerken. Net als in de VS wordt hier dus met vuur gespeeld. En straks, als blijkt dat de 'gewone Nederlander' er toch nog steeds hetzelfde aan toe is, zal er gezocht worden naar een zondebok. Wat moet je doen?

Ik zie het gebeuren - nu al: Pegida die in Enschede een met varkensbloed besmeurd kruis en een neppastoor een bouwterrein voor een moskee ontheiligt, maar ook in mijn eigen stad, waar de nieuwe burgemeester door rechtsextremisten wordt aangevallen nog voordat hij is aangetreden.

Het is een sluipend proces, waarbij grenzen worden verlegd. De bovenwereld (FvD en PVV) vermengt zich met de onderwereld (NVU, Erkenbrand en Pegida) en voor je het weet marcheren ze door de straten.

Hans Kuypers, Arnhem

Toename adhd

Menno Oosterhoff, kinder- en jeugdpsychiater, betoogt dat adhd wel degelijk een ziekte kan zijn. Als reactie op Laura Batstra dat adhd gedrag is. Ik heb als therapeut in de ggz de ervaring dat er erg gemakkelijk het etiket adhd op een kind wordt geplakt; het diagnosticeren van adhd is een glijdende schaal en adhd neemt toe naarmate de samenleving, school, ouders een hogere verwachting hebben van het gedrag van het kind (vandaar dat faalangst vaak onderdeel is van adhd). Uit onderzoek is naar voren gekomen dat de ggz de afgelopen 15 jaar met 300 procent is gegroeid. Zijn we dan de afgelopen 15 jaar zoveel zieker geworden?

Wim Smid, Paterswolde

Gratis topboeken

Omdat Aaf Brandt Corstius in haar column behoorlijk geringschattend schrijft over de inhoud van kasten met gratis boeken bij woonhuizen, wil ik graag beschrijven wat míjn kast bij mijn voordeur in de Indische Buurt van Haarlem oplevert aan titels. Een selectie: To Kill a Mockingbird van Harper Lee, Macbeth heeft echt geleefd van Pieter Steinz en Niets is waar en alles is mogelijk van Peter Pomerantsev. Verder veel kinder- en geschiedenisboeken over bijvoorbeeld de watersnoodramp van 1953.

Zelf heb ik titels van Nico Dijkshoorn, kunstboeken en vele Engelstalige boeken doorgegeven via mijn kast. Vooral in de zomer heb ik voor mijn deur leuke en spontane gesprekken met buurtgenoten en voorbijgangers naar aanleiding van de kast. Aaf Brandt Corstius resideert in een buurt met totaal verkeerde kasten. Overigens weer ik schrijvers als Dan Brown uit mijn kast: een zwaar overschatte auteur. Tot slot heb ik mijn kast niet opgehangen uit goedheid maar om mijn spullen op een prettige manier te herverdelen.

Margriet Bisschop, Haarlem

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden