De meeste gedeputeerden namen maar een snipperdag

Aan het begin van de avond wordt in de spotlights in de hal van het Gelderse provinciehuis de toon gezet met het mea culpa van europarlementariër Maij....

Van onze verslaggever

Jan Westerhof

ARNHEM

'Ik wil gewoon weer aan het werk', verzucht gedeputeerde J. van Dijkhuizen. Hij had de opening van het nieuwe kantoor van de Stichting Vernieuwing Gelderse Vallei in Barneveld woensdagmiddag afgezegd en was met een flinke verkoudheid onder de wol gekropen. Voor verkiezingscampagnes zijn provinciale bestuurders niet in de wieg gelegd. Gelukkig zat het er op. Dat hij het bezoek van twee ministers misliep, schijnt hem niet te deren. Bewindslieden hadden ze de laatste tijd in Gelderland voldoende gezien.

PvdA-lijsttrekker T. Doesburg kijkt 's middags om vier uur vanaf de bank in de woonkamer van zijn gloednieuwe 'onder architectuur' gebouwde woning sip uit het raam. Hij had al zo'n naar voorgevoel. 'Moet je kijken hoe het regent. Dat is in ons nadeel. Voor de PvdA zit de rally in de laatste uren. Vanmorgen was het mooi weer. Toen zijn al die ouderen gegaan. Die stemmen op het CDA.'

Voor het eerst heeft hij niet meegedaan met de verkiezingspool. Dat zou een smet op zijn blazoen werpen. Doesburg met een reputatie voor cijfers is gewend om dit soort weddenschappen te winnen, maar een voorspelling durfde hij ditmaal niet aan. 'Het is onzekerder dan ooit.'

J. de Bondt, de VVD-gedeputeerde die zelfs landelijk enige bekendheid geniet vanwege zijn strijdbare houding tegen de overlast van de Betuweroute, durfde wel een gokje te wagen in de verkiezingspool met als inzet een rijksdaalder. Vijftien zetels, een bescheiden winst voor zijn eigen partij, heeft hij voorspeld.

De directeur van de basisschool in Zoelmond aan de telefoon: 'Ja, hij heeft er een dagtaak aan. Gedeputeerde Staten vergaderen elke dinsdag en Provinciale Staten hebben 75 leden.' De Bondt hangt lachend de hoorn op de haak. De schooldirecteur wil op de dag van de verkiezingen een lesje staatkunde geven.

In de verbouwde herenboerderij in Erichem, gemeente Buren, geniet De Bondt van zijn dagje vrij. De enquêtes van de opiniepeilers zien er goed uit. Ook hij is er zich terdege van bewust dat het wel en wee van de VVD in Gelderland vooral van het optreden van Bolkestein af hangt.

Zelfs voor een gedeputeerde die midden in de Betuwe woont en als het vleesgeworden verzet tegen Den Haag geldt. 'Als ik iemand uit de dorpen hier in de omgeving spreek, vragen ze met toch eerst wat ik van Bolkestein vind. En dan komt het. Ze willen niet discrimineren, maar het zijn er te veel, asielzoekers. En het moet allemaal worden betaald.'

De Bondt is zeer te spreken over het optreden van de fractievoorzitter in de Tweede Kamer. De VVD weet zich beter dan ooit te profileren. Zelfs nu ze in de regering zitten.

Doesburg is een andere mening toegedaan. 'Bolkestein is meer een handige flikker dan wat anders. Ik snap niet hij doorgaat voor een intellectueel. Omdat hij veel boeken heeft gelezen?'

De uitspraken over asielzoekers zijn volgens Doesburg 'elegante borreltafelpraat'. Bolkestein weet daarmee op slimme wijze zijn kiezers te bereiken.

Gedeputeerde M. Louppen van D66 probeert er toch nog enigszins een werkdag van te maken. 's Middags portefeuilleoverleg met de ambtelijke top over 'één loket voor de jeugdzorg', en tussen-de-middag een broodje met 'het vrouwenberaad' van provincieambtenaren. Want het is immers ook internationale vrouwendag.

Bestaat er ook zoiets als het Jan Terlouw-effect? De commissaris van de koningin als redder van het rivierenland?

Louppen is er niet gerust op. Ze weet niet goed in hoeverre jongeren Terlouw nog herkennen als iemand van D66. Het optreden van Wolffensperger op tv zou wel eens van grotere betekenis kunnen zijn.

Ook zij heeft het niet zo op verkiezingscampagnes. 'Ik vind het vooral plezierig om straks weer aan het werk te gaan. Het kost zoveel tijd.' Louppen vindt het een goede zaak dat na de Tweede-Kamerverkiezingen het getalsmatig tussen de vier partijen wat gelijkwaardiger is geworden. 'Niemand kan zo automatisch aanspraak maken op regeringsverantwoordelijkheid of bij de provincie op een plek in het dagelijks bestuur.'

Of dat bij de collegevorming ook consequenties mag hebben? Wijselijk houdt ze haar mond. In deze tijden kan alles ook tegen je worden gebruikt.

Terwijl de natte sneeuw in grote hoeveelheden tegen de ramen van de woning in Nijmegen slaat, analyseert Doesburg nog eens waarom hij vooral een bestuurder en geen politicus is. In het debat maakt hij zich te gauw kwaad. 'Dat is stom, dat moet je niet doen.' Ooit stond hij voor de keus of een zetel in de Tweede Kamer bekleden, of als gedeputeerde het Knooppunt Arnhem-Nijmegen van de grond trekken. Hij koos voor het laatste. 'Ik ben meer een doener. Kamerleden doen eigenlijk niks.'

Met Terlouw had Doesburg nog gehad over de invloed van de provinciale politiek op de verkiezingsuitslag. Een kwart procent had Doesburg gezegd. Terlouw had instemmend geknikt. Maar ook een beetje gelachen. 'Misschien vond hij me nog te optimistisch.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden