De medailles zijn onvindbaar of liggen ergens in een doos

Feyenoord en PSV, afgeserveerd in de Champions League, veerden op in het vangnet van de UEFA Cup. Rinus Israel (1974) en René van de Kerkhof (1978) wonnen de UEFA Cup met Feyenoord en PSV....

Feyenoord was met alles de eerste: de eerste Europa Cup I voor Nederland, de eerste wereldbeker én de eerste UEFA Cup. En toen PSV vier jaar later de UEFA Cup won, wierp de club het juk van provincialisme ferm van zich af. Een robuuste verdediger uit Amsterdam en een snelle vleugelspeler uit Helmond kijken terug op vergeelde glorie.

Rinus Israel, trainer van ADO Den Haag en bijna zestig jaar, vindt na enig speurwerk het seizoen 1973-74 (kampioen én UEFA Cup) terug in zijn geheugen. In de dubbele finale tegen Tottenham Hotspur stond hij op de voor hem vreemde positie van voorstopper. Hij was vrijwel het hele seizoen geblesseerd geweest. 'Ik was sinds 1966 vrije man, libero. Ik vond het niet leuk als voorstopper, maar was al blij dat ik meedeed.'

De ogen van René van de Kerkhof, vijftig jaar inmiddels, twinkelen vooral bij de gedachte aan de kwartfinale van het seizoen 1977-1978 tegen FC Magdeburg, in die tijd een modelploeg uit de communistische heilstaat Oost-Duitsland. In de toenmalige DDR verloor PSV met 1-0. Thuis was de uitschakeling nabij na een achterstand van 2-1. 'Het was een van de mooiste wedstrijden die we hebben gespeeld. Vlak voor tijd maakten we 4-2. Het is om nooit te vergeten.'

En ook de halve finale tegen Barcelona is bewaard gebleven in zijn geheugen. Thuis 3-0, in Camp Nou met 3-1 verloren. 'Cruijff was een beetje afwezig in Eindhoven. Jantje Poortvliet speelde hem helemaal uit de wedstrijd. In de return stond Jantje ook op Cruijff, maar toen was Cruijff weergaloos, niet door drie man af te stoppen. Ik dacht: we worden afgeslacht. Uiteindelijk maakte Nick Deacy 3-1, in de kluts.' PSV was in de finale veel te sterk voor Bastia.

Israel: 'De thuiswedstrijd tegen Tottenham was een vreemde gewaarwording. Toen we voor de tweede helft het veld opkwamen, was één vak van het volle stadion volledig leeggeveegd. Het was de eerste grote voetbalrel in Nederland.' De gewonden werden naar een EHBO-post achter de kleedkamer gebracht.'

Logisch, gezien het blessureleed, dat Israel vaker denkt aan 1970, toen Feyenoord in Milaan de Europa Cup I won. Hij scoorde toen zelfs tegen Celtic. 'Die goal zie ik wel eens terug, maar ik ben niet nostalgisch. De medailles zou ik thuis niet weten te vinden. Het zegt me ook niets.'

Van de Kerkhof had in zijn vorige huis een prijzenkast. Sinds een verhuizing liggen de relikwieën van de loopbaan in een doos. 'Een Europa Cup staat mooi op je cv, maar het meest denk ik terug aan die twee verloren WK-finales.'

Over nostalgie gesproken. Israel: 'Toevallig zag ik gisteren prachtige beelden van Feyenoord met Happel op tv. Prachtig. Triest ook, die doodzieke Happel.'

In '74 was Wiel Coerver trainer, de Limburger die vooral bekendheid verwierf met zijn trainingsstof (kappen en draaien). 'Het elftal liep en ik was weer fit. Dan denk je dat je weer móet spelen, maar als ik terugkijk heeft Coerver gelijk gehad. Joop van Daele deed het goed op mijn positie.'

De verhouding met Coerver noemt hij heel slecht. De trainer vroeg in slotfases van wedstrijden deemoedig aan Israel of hij wel wílde invallen. 'Ik leek op een speler van nu.'

Als Israel vertelt, schuift Lex Schoenmaker eventjes aan, de spits van toen die nu assistent-trainer is bij ADO Den Haag. Hij scoorde negen maal in het gewonnen toernooi om de UEFA Cup, maar uitgerekend niet in de finale. Israel pesterig: 'Toen hadden we een echte tegenstander.'

Schoenmaker, die Kindvall moest doen vergeten ('wat een onzin, niemand kon Kindvall vervangen. Hij was de beste'), miste ondanks zijn doelpunten de voorselectie van het WK. Israel: 'En ik kwam door die twee wedstrijden tegen Tottenham juist weer bij de selectie.' Nu ze toch aan vroeger denken, vragen ze zich af wie eigenlijk de tweede spits was die meeging naar Duitsland. Israel, het hoofd brekend: 'Geels zat niet bij de 22. . .' Lachend: 'Ik geloof dat Johan (Cruijff) ook wissel was.' Geels ging overigens wél mee.

De UEFA Cup van 1974 ontketende minder euforie dan de belangrijkere Europa Cup I (de beker van landskampioenen). Israel: 'Je eerste Europa Cup is de mooiste.'

Van de Kerkhof: 'Voor ons was die UEFA Cup grandioos. We hebben dat enorm uitbundig gevierd. De spelers die nog naar het WK gingen, hebben een dag of twee gefeest, de rest vier dagen.

'PSV was een club in opkomst, die in de jaren daarvoor de hegemonie van Ajax en Feyenoord niet kon doorbreken. PSV was een club van Brabant; een paar buitenlanders, Eindhovense en Helmondse jongetjes. Iedere wedstrijd gingen twee, drie volle treinen supporters uit Helmond naar Eindhoven. Jaaaha, toen vervoerde de NS nog supporters. We werden kampioen en zes spelers gingen mee naar het WK in Argentinië. PSV drukte een stempel op het Nederlandse voetbal.'

Feyenoord had in de jaren daarvoor een prachtige ploeg. Pierre van Hooijdonk mag tegenwoordig klagen over een gebrek aan bruikbare voorzetten, daarvan was destijds geen sprake.

Israel, met van hem bekend cynisme: 'Kindvall kreeg een paar aardige voorzetten van Moulijn. Ook Van Hanegem legde wel eens een bal klaar. En Hasil was wel een goede speler.'

Natuurlijk kijken ze vandaag naar PSV - Feyenoord, maar hun gevoelens verschillen. Israel: 'Als ik mag kiezen, zeg ik: laat Feyenoord verder gaan. Maar ik zal er geen minuut van wakker liggen. Ik ben ook geen Rotterdammer. Ik werd in 1966 gekocht voor 450.000 gulden. Mijn club is DWV.'

Maar bij Feyenoord heeft hij toch zijn grootste successen gevierd? 'Ja, ja, dat kan ik niet ontkennen. Om Lex te dollen zeg ik altijd: vanaf het moment dat ik weg ben bij Feyenoord, heeft die club nooit meer een Europa Cup gewonnen. Ik draag Feyenoord een warm hart toe, maar ik ga niet kijken als ik zondags vrij ben. Dan ga ik naar DWV. Ik heb gewoon bij Feyenoord gewerkt en ik heb mijn best gedaan, zoals zoveel mensen bij een andere baas. Je moet niet overdrijven.'

Van de Kerkhof: 'Ik heb drie jaar bij FC Twente gespeeld, maar bij PSV ligt mijn hele hebben en houwen. Met de zaak hebben we een unit in het stadion. Donderdag zijn er zeker dertig mensen, meer dan normaal. Eerst nemen we een buffetje. Ja, ik ben écht voor PSV. Ik denk dat PSV die beker weer kan winnen. Dan is het, eh, 24 jaar geleden. Eigenlijk zijn ze dan vier jaar over tijd. 1978 UEFA Cup, in 1988 de Europa Cup I. . . Maar zenuwachtig. Neuh.'

Van de Kerkhof, mijmerend over toen en het overvolle programma dat PSV dit seizoen resteert: 'Een wedstrijd spelen is leuker dan trainen. Heerlijk, geen boslopen. Dat ritme van zondag, woensdag, zondag, fijner bestaat niet. De dagen dat je niet voetbalt, zijn voor rust en concentratie. Dát is het: gewoon voetballen en niet zeuren.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden