ReportageMarkthallen Boekarest

De markthal open of dicht, dat is de politieke vraag in Roemenië

Een man brengt aardappels naar het gesloten gedeelte van de Odor markt in Boekarest waar de ramen aan de zijkant van het gebouw vanwege covid open blijven.Beeld Marlena Waldthausen

In aanloop naar de Roemeense verkiezingen op 6 december is alles politiek, ook de coronamaatregelen in het land. Een nieuw twistpunt is de sluiting van markthallen, zoals het zeer geliefde Obor in Boekarest. Dankzij een trucje kon Obor openblijven. Op de markt zelf is het vertrouwen in de politiek ver te zoeken. ‘Ze houden ons aan het lijntje. De dag na de verkiezingen gaan we in lockdown.’

Obor is een instituut. Op de gigantische markt in Boekarest kun je alles krijgen: lange strengen knoflook, winterlaarzen, tuinpotten, heiligenicoontjes, hompen schapenkaas, zelfgestookte sterke drank, opgeblazen varkensdarmen en grote bossen dille en peterselie. Voor veel inwoners van de Roemeense hoofdstad is het de plek bij uitstek voor verse en goedkope producten, vaak verkocht door de boeren uit de omgeving zelf.

Marktgangers, dik ingepakt tegen de winterkou, dwalen met grote boodschappentassen tussen de verse aubergines en paprika’s. Zo ook Alexandru Ali (25) en Claudia Cucu (27). Zij doen vrijwel uitsluitend hun boodschappen hier. ‘Het is een van de goedkoopste markten in de stad en we wonen dicht in de buurt’, zegt Cucu. ‘Bovendien’, voegt Ali daar aan toe, ‘weet je bij deze producten waar het vandaan komt.’ Uit een nabije bak met knoflook steekt een Roemeens vlaggetje. 

Een rij mensen staat te wachten voor een kraampje in Obor.Beeld Marlena Waldthausen

Maar de populaire markthallen zijn een besmettingshaard waar niemand zich aan de regels houdt, stelde de Roemeense premier Ludovic Orban begin november. Dus moesten Obor en andere binnenmarkten sluiten, als onderdeel van een breder pakket aan beperkingen. In Roemenië worden coronamaatregelen op een goudschaaltje gewogen. Het aantal besmettingen stijgt en het zorgstelsel in het land kan dit nauwelijks aan. Maar de overheid is huiverig voor een volledige lockdown vanwege de economische schade die dit met zich meebrengt. Met de verkiezingen in aantocht komt nu ook de politiek om de hoek kijken.

De regering van Orban heeft geen meerderheid in het parlement en dat is lastig. Deze ongewone verhouding komt doordat Orbans liberale partij PNL de touwtjes in handen kreeg nadat een regering van de sociaaldemocratische PSD in 2019 viel. Daarbij erfde Orban ook een parlement waarin de PSD de grootste partij is. Ze frustreert bij elke gelegenheid het beleid van de minderheidsregering en maakte van de markten een nieuw politiek twistpunt. Als het aan de PSD ligt, blijven markten zoals Obor open. Hiermee willen ze zowel de marktlui als de marktgangers voor zich winnen. President Klaus Iohannis moet zich over het voorstel van de PSD buigen maar heeft dat nog niet gedaan, waardoor de situatie nog steeds onduidelijk is.

Intussen laten de eigenaren van Obor zich van hun creatieve kant zien. Ze openden de roldeuren van de grote markthal, waardoor de marktkramen zich in de ‘buitenlucht’ bevinden. In de buitenlucht zijn markten namelijk nog wel toegestaan. Een oplossing die tot nu toe wordt gedoogd.

De marktkramen bevinden zich, vanwege de geopende roldeuren, ‘in de buitenlucht’.Beeld Marlena Waldthausen

Politiek belang

Roxana Bucara (35) is blij dat de markt open is, maar vindt de oplossing verre van optimaal. ‘Gisteren sneeuwde het en stond er een ijskoude wind, mijn prijskaartjes vlogen alle kanten op.’ Binnen in de markthal, waar ze appels, peren en verse sap uit het plaatsje Vionesti verkoopt, is het kouder dan buiten, waar de temperatuur al rond het vriespunt schommelt. De maatregelen van de overheid om de markten te sluiten snijden geen hout, zegt ze. ‘Heb je gezien hoe dicht mensen op elkaar staan bij de Kaufland?’ Supermarkten en winkelcentra mogen namelijk wel openblijven, in tegenstelling tot de marktkooplui. ‘De overheid draait ons een loer. Maar misschien dat de buitendeuren morgen weer dicht mogen tegen de kou, zo vlak voor de verkiezingen, dan hopen ze zeker dat we op ze stemmen.’

Andere mensen leggen ook een verband tussen de coronamaatregelen en politieke belangen, zoals Valentina Tanase (51). ‘Dat we open zijn wordt nu gedoogd, omdat ze bang zijn de verkiezingen te verliezen.’ Ze verkoopt al twintig jaar verse vis op de markt. ‘Bijna al mijn vis komt uit de Donaudelta of de Zwarte Zee. Als Obor sluit, zal ik het op straat moeten slijten.’

De discussie over de markten legt een bom onder het coronabeleid, volgens president Iohannis.Beeld Marlena Waldthausen

Ook vaste marktgangers Alexandru en Claudia vinden de open deuren een goede oplossing. Ze denken alleen niet dat het lang zo blijft. ‘Na de verkiezingen zondag krijgen we een lockdown. Ze houden ons aan het lijntje zodat we kunnen gaan stemmen. Daarna gaat de boel op slot.’ Er gaan al de hele maand geruchten over een nieuwe lockdown na de verkiezingen, maar president Iohannis heeft dit tot nu toe ontkend.

Het was lange tijd onduidelijk of de Roemeense verkiezingen überhaupt wel komend weekend plaats zouden vinden. Meerdere politieke partijen pleitten voor verkiezingen in het voorjaar van 2021, gezien het coronavirus. Bovendien hadden ze door de pandemie geen tijd en mogelijkheden om goed campagne te kunnen voeren. Maar de regeringspartij PNL, die voor ligt in de peilingen, drukte de verkiezingen erdoorheen. Na een reeks overwinningen op de PSD, die lang aan de macht is geweest in Roemenië, hoopt ze via het parlement haar politieke macht verder te consolideren.

Bij het gesteggel rond de sluiting van de binnenmarkten wordt dat opnieuw duidelijk. In een reactie zegt president Iohannis dat de PSD met de discussie over de markten uit politiek belang een bom onder het coronabeleid legt. Juist daarom is het goed dat er zo snel mogelijk verkiezingen zijn, zegt hij. ‘Roemenen willen een regering die wordt gesteund door het parlement om zo efficiënt mogelijk te zijn.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden