De Mannetjes over de Meisjes

Duo-columnisten die ermee ophouden, dat zien de Betrouwbare Mannetjes niet graag. Wat hebben de Wiskundemeisjes daar op te zeggen?

De Wiskundemeisjes en de Betrouwbare Mannetjes. Beeld Marijn Scheres

Het had weinig gescheeld of de Betrouwbare Mannetjes hadden De Wiskundemeisjes nooit ontmoet. Tot aan Leiden ging het nog best aardig, maar daarna begrepen wij geen jota meer van de aanwijzingen op onze navigatie-app. Nog voor we goed en wel hadden ingeschat hoeveel die 200 meter tot de volgende afslag precies was, reden we ineens terug de snelweg op. Na enkele pogingen en met nog luttele minuten op de klok, vonden we met meer mazzel dan wijsheid dan toch de weg naar de plek waar het voor de Wiskundemeisjes in 2006 allemaal begon: het Mathematisch Instituut. En kijk, het geluk lachte ook ons ineens toe. Een plekje, zomaar vlak voor de deur. Sterker, ruimte genoeg om onze wagen eenvoudig vooruit in te parkeren.

De schade viel mee. Slechts vijf minuten minder om De Wiskundemeisjes op andere gedachten te brengen. Want ze houden er mee op. Na 8 jaar en 142 columns voor de Volkskrant. En duo-columnisten die stoppen, daar kunnen wij maar moeilijk mee omgaan.

In de centrale hal wachten de meisjes ons op, al worden Jeanine Daems (1980) en Ionica Smeets (1979) liever niet meer zo genoemd. Jeanine: 'Als je voor de klas staat en je noemt jezelf wiskundemeisje is dat een beetje raar.'

'Vrouwen van in de dertig die zichzelf meisje noemen, dat heeft toch iets sneus', valt Ionica haar bij.

Goed, daar kunnen we nog wel inkomen. Wij zijn immers ook al even geen Betrouwbare Jongetjes meer. Maar om dan meteen uit elkaar te gaan... Als de dames ons door het sobere gebouw naar de functioneel-saaie kantine leiden om het er eens rustig over te hebben, laten we het Snellius-gebouw op ons inwerken. De ruimte zindert van denkkracht en intellect. Hier zijn de knapste koppen bezig met de moeilijkste vraagstukken. We voelen ons meteen thuis. We zetten de dames neer en nemen een kop koffie à raison van 1 euro 34. Zelfs dat lijkt opeens opmerkelijk logisch.

Moet het allemaal zo abrupt? We kunnen het er toch nog even over hebben?
Ionica: 'We hebben de knoop doorgehakt nadat we de laatste column voor de zomer hadden ingeleverd. Sir Edmund werd vernieuwd en toen is er overlegd over wat we zouden doen. Het bleek uiteindelijk het makkelijkst om gewoon te stoppen.'

Maar hadden jullie niet een tijdje op proef uit elkaar kunnen gaan? Gewoon. Even wat frisse lucht, misschien wat andere meisjes zien...
Jeanine: 'Er was een tijd dat we echt alles samen deden. Dat was geweldig.'

Ionica: 'Nu zien we elkaar drie keer per jaar of zo. Ik woon in Leiden, Jeanine woont in Eindhoven en geeft les aan de Hogeschool Utrecht. Het werd praktisch ondoenlijk, omdat we totaal verschillende ritmes hebben. We overlegden ook nog maar zelden over elkaars stukjes.

Mannen met kromgebogen schouders en stukgedragen truien lopen af en aan. Verdwaald in complexe denkprocessen en dito lichaamsgeuren. We kunnen het ons bijna niet voorstellen dat de liefde tussen de ravissante dames hier opbloeide.

Ionica: 'De naam Wiskundemeisjes bestond eigenlijk al voordat we samen waren. Wij kenden onafhankelijk van elkaar dezelfde jongen. Als ik hem tegenkwam dan zei hij: ik ken nog iemand die wiskunde studeert, in Leiden. Ook een wiskundemeisje. Dus toen ik later Jeanine hier tegenkwam en we besloten een weblog te beginnen waarop we leuke stukjes en raadsels over wiskunde zouden zetten, hebben we niet lang over de naam hoeven nadenken.'

Jeanine: 'We namen het ook niet zo serieus in het begin, dus we dachten: ach die naam, dat kan wel. Dat is wel grappig voor die drie mensen die ons gaan lezen.'

Wanneer werd het wel serieus?
Ionica: 'In 2007 wonnen we twee awards bij de Dutch Bloggies. Een voor best geschreven blog en een voor beste themablog. En we waren ook genomineerd voor beste allroundblog, samen met GeenStijl en Wijblijvenhier. Dat was echt bizar. Dat wij daar toen zomaar tussen stonden!'

Jeanine: 'We waren net een jaar bezig en opeens ging het hard. We stonden veel in de krant en binnen tweeënhalf jaar werd ons gevraagd om columnist en kunstenaar Theo Jansen op te volgen in de wetenschapsbijlage van de Volkskrant.'

Ionica: 'Wat ik zelf belangrijk vond, is te zorgen dat je een toegankelijke ingang hebt voor wiskunde. Als ik iets over politiek of over economie zoek, kan ik dat gemakkelijk vinden. Maar als je als historicus iets over wiskunde wilt lezen, is dat lastiger. En stiekem zijn er best veel mensen die bètadingen leuk vinden. We hebben wel eens een enquête gehouden onder de bezoekers van onze site. Toen bleek dat tweederde bèta was of een affiniteit met bèta had, maar eenderde was gewoon hardcore-alfa.'

Jeanine: 'Veel mensen denken dat wij een missie hadden om meisjes te interesseren voor bèta-onderwerpen, maar dat was helemaal niet zo. Wij wilden laten zien wat wij leuk vinden. Meer niet.'

Ionica: 'Ik denk zelfs dat onze naam meer jongens aantrok dan meisjes. De meest gebruikte zoekterm voor onze site was lange tijd 'meisjes naakt'. Lief toch? Je ziet het voor je. Dat zo'n jongen zoekt op 'meisjes naakt' en dat-ie dan op een wiskundesite terechtkomt. Arme knul.'

Misschien hebben jullie hem wel een hele nieuwe passie gegeven.
Ionica: 'Er waren leerlingen die van hun leraar verplicht op onze site moesten gaan kijken, dus dan zag je allemaal comments met: mheh, wiskunde is echt stom en saai. En dan had je een van onze vaste autistische bezoekers die daar dan vol tegen in ging: wiskunde is helemaal niet stom! Ging hij tien alinea's los.'

Jeanine: 'Soms kwamen er ook mensen met een vrij serieuze vraag, waarvoor wij eigenlijk geen tijd hadden. Dan was er altijd wel een promovendus in Amsterdam of Utrecht die dat wél leuk vond.'

Ionica: 'Heerlijk was dat. Dan hoefden wij niks meer te doen.'

Jullie zijn een instituut op zichzelf.
Ionica: 'De naam Wiskundemeisjes hebben we bijna tien jaar geleden gekozen en dat had toen iets leuks, fris, en iets gekkigs, maar het heeft ook wel een soort beperkte houdbaarheid. Bij de krant denken ze daar anders over: nee die naam moet je houden! Dat is je merk!'

Klinkt als goed volk. Nu plukken jullie immers de vruchten. Kandidaat bij De Slimste Mens, Zomergasten...
Jeanine: 'Ja, ik denk dat Ionica dat leuker vindt dan ik... Ik ben niet zo goed op televisie. We hebben ooit School TV gedaan en ik vond dat niet zo heel prettig om te doen. Ik vind schrijven leuk en dingen vertellen, maar met reactie. Dus voor de klas en mijn studenten, of een lezing.'

WIE ZIJN DE MANNETJES

Zoals je een mannetje belt als er een verdachte putlucht in de badkamer hangt, zo ga je te rade bij de Betrouwbare Mannetjes als je verlegen zit om een goede opinie. Sinds begin 2013 staan Melle Runderkamp (links) en Simon Hendriksen elke zaterdag de Volkskrantlezer bij in het kiezen van betrouwbare standpunten met hun verantwoorde column in het katern Vonk.

Ionica: 'Nou, ik vind televisie een fascinerend medium, maar die bekendheid daar houd ik ook niet zo van. Na die uitzending van Zomergasten merkte ik dat ik niet meer zo goed naar buiten durfde. Ik was echt blij dat het regende. Ik heb een lelijke North Face-jas met een goeie capuchon. Met je foto in de krant staan is toch een relaxter soort bekendheid.'

We trekken de kuierlatten aan en maken een wandeling door het instituut. Door de bibliotheek, langs de grote krijtmuur met formules, sommen en vergelijkingen. Natuurlijk, we zouden er wel uren naar kunnen turen, maar we zijn op een missie. We kunnen ons niet laten afleiden.

Kom dames, jullie houden van wiskunde, jullie houden van uitleggen...
Ionica: 'Maar wel verschillende manieren van uitleggen. Ik hoop toch in de eerste plaats dat ik mijn lezers amuseer. Als je les geeft, zorg je dat mensen het echt begrijpen en het kunnen nadoen, terwijl je bij een column slechts de illusie hoeft te wekken dat ze het snappen. Een concert van een symfonieorkest kan ook mooi zijn, maar als je zelf wilt gaan meedoen is dat vrij lastig. Je moet wat ik doe echt zien als de uitvoering, de theatervoorstelling.'

Jeanine: 'Ik vind het vooral leuk om mensen te motiveren zelf ergens over te gaan nadenken. En om ze dan in aanraking te brengen met materie die ik zelf leuk vind. Het verschil is ook dat mensen een column of een lezing vrijwillig tot zich nemen, en een wiskundeles niet per se. Veel mensen denken dat goed zijn in wiskunde een aangeboren eigenschap is waaraan je niets kunt veranderen. Bij voetbal of trompet spelen vindt men het normaal dat je er tijd in moet stoppen, maar bij wiskunde denkt iedereen: je kunt het of je kunt het niet, en dan leg je je er maar bij neer als iets niet meteen lukt.'

Dat hoef je deze alfamannetjes niet te vertellen.
Ionica: 'Ik stond een keer in de trein en toen kwam er een meisje naar me toe dat vroeg: jij bent toch Ionica van de Wiskundemeisjes? Nou, ik wil je graag bedanken want door jullie ben ik econometrie gaan studeren en dat vinden jullie waarschijnlijk geen echte bètastudie maar ik wilde eigenlijk iets met cultuur doen en toen dacht ik als die meisjes wiskunde kunnen doen, dan kan ik wel econometrie gaan studeren.'

Jeanine: 'Het is natuurlijk leuk dat zoiets gebeurt, maar het is nooit ons doel geweest. Kijk, het helpt om een rolmodel te hebben. Er zijn nog altijd ouders die tegen meisjes die naar de middelbare school gaan zeggen: wiskunde, daar was ik vroeger heel slecht in. En het is eigenlijk ook niet echt iets voor meisjes, dus dat ga jij vast ook moeilijk vinden.'

Hier. De wereld heeft De Wiskundemeisjes nodig.
Ionica: 'We zijn in de loop der jaren echt andere dingen interessant gaan vinden. Ik ben veel journalistieker geworden. Jeanine is echt meer bij de wiskunde gebleven.'

Jeanine: 'Aanvankelijk kon je onze stijlen bijna niet uit elkaar houden. Van oude stukjes kun je niet zeggen welke van wie was, maar we zijn gaan focussen op andere dingen. Ach, misschien ga ik dat podium in de krant wel een beetje missen. Aan de andere kant ben ik eigenlijk niet zo van de felle, duidelijke meningen; ik zie meestal ook snel de andere kant van het verhaal en vind nuance belangrijk. Ik denk dat ik misschien wat meer zal twitteren of online zal schrijven.'

Meer twitteren. Dan ben je er zo weer bovenop. Vertrouw ons maar.
Ionica: 'Die tijd dat we alles samen deden, die ga ik wel missen. Dat ik een soort zielsverwant had die precies dezelfde dingen interessant vond en met wie ik die kon delen. En het was mooi om samen zoiets als de Wiskundemeisjes te hebben. Met z'n tweeën tegen de wereld, dat gevoel.'

Jeanine: 'In het begin leerden we ook veel dingen van elkaar. Dat is wel gek. Dat dat op gegeven moment weg is.'

Maar gaat het dan met alle duo's...
Ionica: '... mis? Ja. Maar het is wel prettig als het zo kan.'

Jeanine: 'Dat je elkaar nog steeds leuk vindt.'

Ionica: 'Als Jeanine in Leiden zou wonen of ik in Eindhoven, dan zou ik elke dag koffie willen drinken. Het zou tof zou zijn als we over tien jaar ineens tegen elkaar zouden zeggen: we gaan weer een jaar bloggen.'

En wat blijft er dan over?
Jeanine: 'Als we de vooroordelen over het vak een beetje hebben kunnen wegnemen en mensen een realistischer beeld hebben kunnen geven waardoor ze misschien ook voor wiskunde kiezen, dan zou dat mooi zijn.'

Ionica: 'In ieder geval is er één meisje econometrie gaan studeren.'

We druipen af en lopen naar de uitgang van het Snellius-gebouw. Als vrienden uit elkaar, daar kunnen De Betrouwbare Mannetjes dan nog wel mee leven. Als het dan moet, dan maar zo. Want voor de lezers bij elkaar blijven, da's ook niks.

Eenmaal buiten treffen we een parkeerbon onder de ruitenwisser van onze veel te fortuinlijk geparkeerde auto. Negentig euro. Die gaat niemand in zijn eentje betalen. Natuurlijk had Melle beter op moeten letten bij het parkeren, maar als Simon niet zo had zitten kutten met dat navigatiesysteem, dan hadden we alle tijd gehad om een normaal plekje te vinden. En hoe verhoudt de verloren tijd zich ten opzichte van het gebrek aan oplettendheid?

We moeten een verdeelsleutel bedenken. Was er maar iemand die we om raad konden vragen...

WIE ZIJN DE MEISJES

Jeanine Daems (vooraan) en Ionica Smeets begonnen in 2006 het wiskundeblog De Wiskundemeisjes om een breed publiek te laten delen in hun enthousiasme voor wiskunde. Het blog won meerdere prijzen. Vanaf 2010 tot voor de zomer hadden ze onder dezelfde naam een wekelijkse column in de Volkskrant. Vanaf nu schrijft Ionica Smeets iedere week een column over wiskunde en verwante aangelegenheden in Sir Edmund.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.