De man onder Pol Pot kent geen spijt

1,7 miljoen doden rekent men hem aan, maar Nuon Chea loste slechts problemen op.

PHNOM PENH - 'Als ze niet konden worden gecorrigeerd werd het probleem van de misdadigers opgelost. Ze werden gedood. Als we ze hadden laten leven hadden ze de partij overgenomen. Het waren vijanden van het volk.' In een van zijn uiterst zeldzame interviews, vastgelegd in de documentaire Enemies of the People, legt Nuon Chea kalm uit waarom zijn beweging zich destijds van 'verraders' ontdeed.


Verraders, dat waren Vietnamezen en Cambodjanen die met buurland Vietnam heulden. Of daarvan werden verdacht. 'Ik wilde dat het probleem werd opgelost. Vietnam stond op het punt het land over te nemen.' In het interview, dat enkele jaren geleden werd afgenomen, ontbreekt elk teken van spijt. 'Als ik moet kiezen zet ik het individu opzij.'


Nuon Chea, Broeder Nummer 2 na dictator Pol Pot en beschouwd als ideoloog van de Rode Khmer, wordt voor het Cambodja-Tribunaal berecht voor genocide, misdaden tegen de menselijkheid, marteling, deportatie van burgers en nog veel meer. Als tweede man van het autarkische schrikbewind dat Cambodja tussen 1975 en 1979 in zijn greep had wordt hij medeverantwoordelijk gehouden voor de dood van naar schatting 1,7 miljoen Cambodjanen.


Nuon Chea betwist de beschuldigingen. In het interview spreekt hij vooral over het moorden in eigen kring. Wat er verder in het land gebeurde, daar had hij naar eigen zeggen geen weet van. Het is een bewering die veel Cambodjanen onwaarschijnlijk voorkomt. Dat iemand zo hoog in de hiërarchie geen idee had wat zich in de Killing Fields afspeelde, klinkt niet plausibel.


Nadat hij rechten had gestuurd in Bangkok sloot Nuon Chea zich aan bij de Rode Khmer, die in de jaren zestig en zeventig een guerrillastrijd voerde tegen het bewind van prins Sihanouk en de pro-Amerikaanse Lon Nol. De beweging was ooit opgezet door Vietnamese communisten en die lieten nog geruime tijd hun invloed gelden. Toen Khmer-strijders in 1975 Phnom Penh innamen, kreeg Nuon Chea een van de hoogste posities in de partij. Volgens de inmiddels veroordeelde Kameraad Duch was Broeder Nummer 2 verantwoordelijk voor de beruchte martelgevangenis Tuol Sleng.


Na de verdrijving van de Rode Khmer in 1979 trok Nuon Chea zich terug in de jungle. In 1998 maakte hij met de toenmalige regering een afspraak waardoor hij niet werd vervolgd. Hij werd in 2007 opgepakt en aangeklaagd.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden