De man die voor Philips experimenteerde met elektronische muziek was Dick Raaijmakers

De ingezonden brieven van vrijdag 12 januari.

Dick Raaijmakers in 1969. Foto Jan Martinet

Brief van de dag: Die pianist was Dick Raaijmakers

'De pianist deed muziekonderzoek' luidt de kop van een artikel waarin oud-NatLab-onderzoeker Bob van Tol zich kritisch uitlaat over de latere koers van het ooit zo avontuurlijke Philips. De anonieme pianist die volgens het artikel in het NatLab onder het pseudoniem Kid Baltan met elektronische muziek mocht experimenteren, was Dick Raaijmakers (1930-2013). Sinds zijn conservatoriumstudie heeft nog maar zelden iemand Raaijmakers piano horen spelen, maar als componist en theoreticus van wat hij 'lichaamloze klanken' noemde, heeft hij, met dank aan het Natuurkundig Laboratorium in Eindhoven, een uitzonderlijke rol in het Nederlandse muziekleven gespeeld. De in 2004 verschenen cd-box Music from Philips Resarch Laboratories reconstrueert tot in de nietigste stukjes bewaard gebleven tape de fascinerende geschiedenis van het NatLab als broedplaats van technische en artistieke innovatie.

Elmer Schönberger, Rotterdam

Aquarium

Ik heb altijd een ingenieursbrein willen hebben maar helaas heb ik een chaosbrein, schrijft Bert Wagendorp in zijn column. Inderdaad klopt zijn berekening over de grootte van het aquarium waarin je een etmaal Rijnwater kunt bergen niet. 7 miljoen liter water per seconde is inderdaad 604,8 miljard liter per etmaal, maar daar heb je geen aquarium van tien bij tien bij zes kilometer voor nodig.

604,8 miljard liter is 604,8 miljoen kubieke meter en dat is 0,6048 miljard kubieke meter of 0,6048 kubieke kilometer. Je hebt dus een aquarium nodig van ongeveer een bij een bij 0,6 kilometer. Zoals Bert Wagendorp al schreef: 'Groot maar niet onoverzichtelijk groot. Sommetjes zijn mooi.'

Jan de Graaff, Schagen

Ruimte voor de Rivier

Ik had het niet mooier kunnen zeggen dan Bert Wagendorp in zijn column in de krant van donderdag: wat een prestatie is er met het project Ruimte voor de Rivier geleverd.

Wij keken in de buurt van Veessen aan de IJssel naar de nieuwe brug en bijbehorende kering, die in geval van nood opengezet kan worden. Zo ver was het nog niet. Aan de ene kant een grote vlakte water, aan de andere kant een (nog) droog liggend bassin. Indrukwekkend!

Truus te Winkel, Apeldoorn

Gebruik die kaarten

Dick van Egmond (baas scheidsrechterszaken KNVB) vindt - terecht - dat voetballers wat kalmer zouden mogen optreden tegen scheidsrechters en wijst in dit kader naar het rugby.

Scheidsrechter hebben twee kaarten in hun zak, een gele en een rode. Als ze deze kaarten consequent gebruiken zodra spelers zich met de leiding bemoeien, dan is het probleem volgens mij snel opgelost. Sporters hebben een voorbeeldfunctie (net als sportbestuurders) en goed voorbeeld doet goed volgen.

Ernest Nobel, Kudelstaart

Boeddhisme

Een interessant stuk van Olaf Tempelman over misstanden bij het boeddhisme, maar het slaat de plank een beetje mis. Het bijzondere van het boeddhisme is dat het niet als doel heeft mensen te verbinden, maar om het eigen lijden te verminderen of uit te schakelen. Het is een individuele levenshouding, een training in de beheersing van lichaam en geest. Boeddha zat solitair onder de boom en keek met mededogen - maar onthecht - naar de ander. In die zin kunnen boeddhisten die over de schreef gaan het boeddhisme geen kwaad doen. Dat zijn slechts mensen die hun lichaam en geest niet beheersen en verre van verlicht zijn.

Rutger van Eijken, Eindhoven

Parelketting

Als er dan zo nodig vermeld moet worden wat iemand aan, op of om heeft, dan vind ik dat die mijns inziens totaal overbodige informatie wel juist moet zijn. Ik lees in het artikel 'Hondje met rugzak' dat mevrouw Van Horssen een lange parelketting draagt, driemaal rond haar hals gewikkeld. En wat zie ik op de bijna tweepaginagrote foto? Mevrouw Van Horssen met een niet zo erg lange parelketting, slechts tweemaal rond haar hals gewikkeld!

Henny Kuut, Middelburg

Rivierwaterheffing

Ons land wordt momenteel, zoals vaak, overspoeld door water uit Zwitserland en Duitsland. Beide landen heffen tol op autosnelwegen. Laat Nederland nu eens ballen tonen en een rivierwaterheffing gaan invoeren onder het motto 'de vervuiler betaalt'.

Bob van Dijk, Groningen

Philips

Philips deed op het NatLab ook onderzoek op het gebied van astrologie, zoals Peter de Waard schrijft. Daar hadden ze veel meer tijd in moeten steken. Dan hadden ze in de sterren hun eigen neergang geschreven kunnen zien en passende maatregelen kunnen nemen.

Flip Deen, Leiden

Sterftekans

Regelmatig kun je in de krant lezen dat 'de sterftekans' met zoveel procent wordt verlaagd door bijvoorbeeld al dan niet een handje noten te eten, vrijwilligerswerk te doen, te fietsen, enzovoort. Maar of die onderzoeken nu kloppen of niet, de sterftekans is voor ons allemaal toch 100 procent? Of is er iets veranderd?

Ineke Wieringa, Vogelenzang