De man die tegenover Meg Ryan zat

Niets dan vrienden in Hollywood en (opmerkelijk) nog altijd bij dezelfde vrouw: Billy Crystal. De Amerikaanse acteur schreef een boek over ouder worden. V legde hem vijf Hollywoodclichés voor. 'De volgende vraag, graag.'

Cliché 1: oud worden is erger in Hollywood dan elders ter wereld. Je zou het zomaar kunnen denken na lezing van 65, het boek van acteur Billy Crystal (inmiddels 66), dat net in het Nederlands is verschenen. Niet waar, zegt de acteur vanuit Los Angeles aan de telefoon. 'Het is overal moeilijk, niet alleen in Hollywood. Maar als je goed voor jezelf zorgt en doet wat je leuk vindt, is het minder erg. Plastische chirurgie? Het stoort me dat u erover begint. Zullen we het over mijn boek hebben?'


Still Foolin' 'Em luidt in Amerika de titel het boek van Billy Crystal, filmster sinds When Harry met Sally en even befaamd van de negen keer dat hij de Oscars presenteerde. Het is een terugblik op zijn leven, vol hoogte- en, nou ja, eigenlijk nóg meer hoogtepunten. Behalve dat ouder worden, dat zit hem toch een beetje dwars. De titels van de hoofdstukken alleen al zijn veelzeggend: 'De vijf stadia van vergeetachtigheid', 'De aanschaf van een graf' en 'Zorg goed voor je gebit'.


'Momenteel loop ik bij zes tandheelkundig specialisten,' schrijft hij in dat laatste. 'Ik heb meer mensen in mijn mond dan een Colombiaanse hoer tijdens een presidentieel bezoek.' Bij 'huidartsen' is hij ook kind aan huis, zo meldt hij - wie foto's van hem van de afgelopen jaren bestudeert zou kunnen vermoeden dat hij een bepaald type huidartsen bedoelt, maar over cosmetische ingrepen geen woord in het boek. Dat overigens zeer opgewekt van toon is: Crystal is duidelijk verrukt over wat hem allemaal is overkomen. Succes na succes. Warme vriendschappen met andere sterren, complimenten van de grootsten der aarde. En toch altijd met beide benen op de grond blijven staan, dankzij zijn liefhebbende vrouw Janice, met wie hij 44 jaar is getrouwd, zijn prachtige dochters en zijn nuchtere aard.


'Billy Crystal is een monument', blurbt vriendin Bette Midler op de achterflap. 'Dit boek is ongelooflijk grappig en echt uniek', vindt vriend Robin Williams. 'Een Hollywood-autobiografie met slechts één vrouw, geen rehab, een liefdevolle familie en trouwe vrienden.'


Vijf hollywoodclichés leggen we Crystal voor; hij loopt er lang genoeg rond om ze te bevestigen of te ontkrachten. Het cliché dat je er geen huwelijk in stand houdt bijvoorbeeld, gaat voor hem niet op. Hij was al getrouwd toen hij in 1977 na enige aarzeling ('Ik had geen zin om 'die homo uit Soap' te worden') doorbrak als Jody, die homo uit Soap - de eerste Amerikaanse tv-serie met een homoseksuele hoofdpersoon. Bijna veertig jaar later gaat hij weer een hoofdrol spelen in een tv-comedy. Als zichzelf, in The Comedians, waarin een oude en een jonge komiek gedwongen moeten samenwerken, met ego- en generatiebotsingen tot gevolg.


Dus: oud worden in Hollywood? Ja, lastig, maar uitgerangeerd: geenszins.


Cliché 2: Hollywood is een plek voor winnaars. Als je faalt, is het een hel. Crystal schrijft het zelf in het boek over de tijd waarin hij Mr. Saturday Night maakte, een film die flopt, waarna Crystal ervan overtuigd is dat het afgelopen is met hem. Hij is 'verdrietig, kwaad' en vooral 'heel bang' dat het publiek hem niet meer zal moeten. 'Ja, dat schreef ik en ik meen het. Het is altijd naar om te falen, maar in Hollywood is het ook nog eens heel zichtbaar. En het gaat niet om de kwaliteit van je film, maar om de cijfers, om hoeveel mensen er komen en hoeveel geld hij opbrengt. In elke carrière gebeurt het op een gegeven moment: er mislukt iets, de mensen gaan fluisteren, je voelt dat er iets verandert om je heen. Bij de laatste Oscars klonk het: Tom Hanks is niet genomineerd voor zijn hoofdrol in Captain Phillips. Terwijl hij een heel goede acteur is. Dus je ziet: het overkomt iedereen op een bepaald punt in zijn carrière. Het is heel moeilijk om je daardoor niet persoonlijk te laten raken. Altijd is er de angst: krijg ik nog een volgende kans?'


Cliché 3: Tom Cruise, Dustin Hoffman, Billy Crystal: grote acteurs zijn doorgaans kleine mannen. Stilte aan de andere kant van de lijn. Dan: 'Ik weet niet wat u bedoelt.' Nou ja, brengen we in, u bent 1,70 meter, een kleine gestalte gaat opvallend vaak gepaard aan een groot talent. Is er een verband? Bewijsdrift, compensatie? Dat vindt Crystal niet relevant. 'Talent is talent. Misschien dat ik vroeger weleens een meisje niet kon krijgen, maar acteren doe je met je hart, je verstand, je intuïtie. Ik zou niet weten wat het met lengte te maken heeft. De volgende vraag, graag.'


Cliché 4: Hollywood is Hollywood niet meer. De filmindustrie wordt almaar commerciëler, zeggen hollywoodveteranen: er worden alleen nog risicoarme blockbusters gemaakt en ruimte voor originaliteit of experiment is er niet meer. 'Hollywood bestaat niet meer - het zijn alleen nog een paar banken', klaagde acteur John Cusack in The Guardian. Mee eens, mister Crystal? Ja en nee, zegt de acteur. 'Kijk naar het afgelopen jaar: er zijn zo veel interessante films gemaakt, dat gebeurt heus nog in Hollywood. De grote winnaar bij de Oscars, 12 Years a Slave, is een goed verhaal over menselijke emoties, geen ruimtevaartfilm die op special effects drijft. Maar: ja, de filmwereld is big business en het wordt steeds moeilijker om kleine, onafhankelijke films te maken. Vorig jaar heb ik met Bette Middler de film Parental Guidance gemaakt: een kleine film die maar 25 miljoen dollar kostte. Toch duurde het vijf jaar om hem van de grond te krijgen. Het is een enorm succes geworden. De film heeft 150 miljoen opgebracht en dat met hoofdrolspelers van onze leeftijd. Het kan dus nog.'


Cliché 5: in Hollywood ben je zo goed als je laatste film. 'Met Parental Guidance hadden we een hit en dat gaf me weer kansen om dingen te doen die ik anders misschien niet had kunnen doen, ja. Ik zit in een van de beste jaren van mijn carrière: mijn boek is geweldig ontvangen, net als mijn theatershow, 700 Sundays, waarmee ik op Broadway sta. Monsters University is ook een succes (animatiefilm waarin Crystal een stem doet, red.), ik heb hit na hit. En het zijn allemaal verschillende dingen: een boek, een show, een film, en dan komt er nog een tv-comedy aan. Ik voel me bevoorrecht. Ouder worden is niet leuk, maar ik werk hard en ik geloof in mezelf. Dan doet het er niet toe hoe lang je bent, het gaat erom dat ik nog steeds de kans heb om het werk te doen waarvan ik hou.'


Over 'I'll have what she is having'


Beroemde scène uit When Harry met Sally: die waarin Meg Ryan een orgasme faket in een deli in New York. Billy Crystal herinnert zich in zijn boek zijn aandeel daaraan. 'Meg kwam toen met het idee van een scène waarin Sally (...) in het openbaar een neporgasme krijgt. Ik zei: 'In een restaurant of zo' en toen zei Rob (Reiner, regisseur) dat het dan wel een luidruchtig orgasme moest zijn, zodat iedereen naar haar zou kijken. Waarop ik zei: 'Als het voorbij is, zegt een oudere vrouw tegen een ober: 'Ik wil wat zij heeft.' En zo ging het.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden