De man die met ontbijtkoek heel Nederland veroverde

In Lech kwam hij in de sneeuw koningin Juliana tegen en hielp haar galant met oversteken. Ze bedankte hem en vroeg 'U bent zeker verkenner geweest'. 'Nee', zei hij, 'Ik ben Ridder in de Orde van Oranje Nassau, om u te dienen.'


Han Peijnenburg overleed op 4 februari op 86-jarige leeftijd. 'Mijnheer Han' was in de woorden van zijn zoon Stephan de ouderwetse patriarch. De ontbijtkoekfabrikant uit het Brabantse Geldrop stond midden in de gemeenschap. Bij het wel en wee van zijn 150 werknemers was hij ten zeerste betrokken, net als dat van de hele plaats. Het was niet altijd een gemakkelijk heerschap. Hij was temperamentvol en kon zijn ongelijk maar moeilijk bekennen. Hij was de laatste Peijnenburg voor wie de koekfabriek nog een echt familiebedrijf is geweest dat hij helemaal zelf had uitgebouwd - ondermeer door de overnames van Klinkhamer in Groningen van de Groninger Koek en Wieger Ketellaper in Friesland van de Snelle Jelle.


Peijnenburg werd in 1883 in Geldrop door zijn grootvader Harry Peijnenburg opgericht als een van de vele bakkerijwinkels in de gemeente. De familie maakte brood, beschuit en ook koek.


In 1915 nam de tweede generatie het bedrijf over. Om twee zonen een bedrijf te kunnen geven werd Peijnenburg opgesplitst. De ene zoon kreeg de bakkerijwinkel en de andere zoon - Johan - de koekafdeling. Die specialiseerde zich in de industriële productie van de beroemde ontbijtkoek - naturel, met gember en rozijnen. In de loop van de jaren nam het assortiment enorm toe. Er werd speculaas, taai-taai, talloze koeksoorten en zelfs chocolade als bonbons geproduceerd. 'Mijn grootvader had tien kinderen. Die wilde dat er ook voor ieder een bedrijfje zou overblijven', vertelt Stephan Peijnenburg.


Uiteindelijk zouden twee zonen verder gaan met bedrijf: Henk en Han. De laatste werd in 1952 directeur van wat toen al een Naamloze Vennootschap was geworden. Han Peijnenburg ontwikkelde Peijnenburg van een regionale tot een nationale fabrikant. In 1967 moest in de eerste STER spot voor Peijnenburg gemaakt worden. Han Peijnenburg wilde graag de beroemde acteur Ko van Dijk, maar die had geen zin in om in een reclamespot op te treden. Hij besloot toen hem een speciaal geselecteerd pakket koeken te bezorgen. Ko van Dijk vond ze zo lekker dat hij alsnog zijn medewerking verleende. Toen Han Peijnenburg begon waren er in Nederland vijftig ontbijtkoekfabrikanten. Toen hij dertig jaar later stopte niet meer dan een handvol, waarbij Peijnenburg zelf 60 procent van de markt in handen had.


In 1988 stopte hij ermee en ging zijn zoon Stephan als laatste familielid nog 12 jaar door. In 2000 verkocht zijn familie het bedrijf aan het management en het risicokapitaalfonds Gilde Ventures dat het uiteindelijk weer doorverkocht aan het Belgische Lotus Bakeries.


'Hij vond het moeilijk te begrijpen dat ik de mooiste baan in het mooiste bedrijf ter wereld opgaf en dat er geen Peijnenburg meer aan het roer stond, maar hij heeft dat uiteindelijk wel kunnen begrijpen', zegt Stephan die daarna directeur van Max Havelaar zou worden.


Han Peijnenburg was jarenlang lid van het kerkbestuur in Geldrop. Ook was hij baldakijndrager bij de bedevaarten naar Handel. Hij zou na zijn pensioen veel reizen, ondermeer naar zijn favoriete Zuid-Frankrijk. Zijn hobby's waren kunst en bloemen.


Peter de Waard


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden