De man die het ingewikkelde begrijpelijk kan maken

TJERK GUALTHÉRIE VAN WEEZEL

Op het ongeschonden blazoen van Jan Sijbrand (56) lijkt één smetje te zitten. Hij was van 1996 tot 2007 de belangrijkste risicomanager bij ABN Amro, de bank die vlak voor de kredietcrisis nog een groot pakket 'sub prime' hypotheken aankocht. De Royal Bank of Scotland, die later het deel van ABN overnam waarin de hypotheken zaten, kostte die portefeuille miljarden.

Maar mensen in de omgeving van Sijbrand stellen dat zijn vertrek bij 'de bank' in 2007 juist met die hypotheekportefeuille te maken had. Hij zag de risico's, was tegen de aanschaf en nam ontslag, is hun lezing. Pas een half jaar na zijn vertrek vond hij een nieuwe baan. Hij trad in dienst bij zakenbank NIBC, waar hij de problemen moest oplossen die daar waren ontstaan met 'giftige' hypotheken.

'Dat heeft hij goed gedaan', zegt NIBC-baas Jeroen Drost. Lang leek het erop dat Drost zijn financiële topman Dijkhuizen zou zien vertrekken naar DNB. Maar het is dus Sijbrand. 'We zullen hem zeker missen, voor DNB is hij een aanwinst.'

Ook bij oud-ABN Amro is er lof. 'Hij is buitengewoon geschikt voor de functie, een onwaarschijnlijk integere man', zegt Tom de Swaan, de bestuurder aan wie Sijbrands destijds rapporteerde. Toenmalig bestuursvoorzitter Rijkman Groenink: 'Jan is geen grote grappenmaker, maar dat hebben ze bij De Nederlandsche Bank nu ook niet nodig.'

Op geen van de namenlijstjes die in de media circuleerden voor de nieuwe positie 'directeur toezicht' bij DNB stond de naam van Jan Sijbrand. Maar Groenink, De Swaan en Drost kijken niet op van de benoeming. Integendeel, hij is de best denkbare kandidaat, zeggen ze in koor. 'Hij kent NIBC, ABN Amro en het risicomanagement van binnenuit. En tussen 1992 en 1996 werkte hij bij de Rabobank. Inhoudelijk staat hij internationaal aan de top.' De Swaan: 'Hij weet alles van complexe financiële producten en hun risico's en is dus een meer dan volwaardige gesprekspartner voor de banken.'

Jan Sijbrand werd in 1954 geboren in een Nederlands hervormd gezin van drie kinderen te Zaandam. Zijn vader was rector op het Pascal College, de middelbare school waar ook Jan op terechtkwam. Jan blonk uit en was zeer behulpzaam, zegt zijn oom, die eveneens Jan Sijbrand heet. 'Het gebeurde wel dat hij zijn vriendjes aan de telefoon hielp met wiskunde, zonder dat hij een boek of papier voor zich had. Hij zag het gewoon voor zich.' Oom Jan herinnert zich hoe zijn broer op een goed moment besmuikt bij zijn leraren informeerde of ze Jantje niet te hoge cijfers gaven om bij hun baas in het gevlei te komen. Maar ze bezwoeren hem dat het niet zo was.

Dat zij de waarheid spraken, bleek wel toen Sijbrand naar de Universiteit Utrecht vertrok om toegepaste wiskunde te studeren. Volgens hoogleraar fysische oceanografie Will de Ruiter, die tegelijkertijd met Sijbrand promoveerde bij dezelfde hoogleraar, was hij destijds zonder twijfel de beste. 'Iedereen wist dat je moest opletten als Jan praatte. Hij doorzag het onderwerp waarmee je bezig was vaak sneller dan jij zelf. Hij was voorbestemd om hoogleraar in de wiskunde te worden.'

Toch verliet Sijbrand na zijn promotie in 1981 noodgedwongen de wetenschap. De Ruiter: 'Het waren de jaren tachtig en er verdwenen op de universiteit alleen maar banen.' Sijbrand kwam terecht bij de wetenschappelijke afdeling van Shell. Op een goed moment zat hij met een stel bèta's in Londen bij een afdeling die de lading van olietankers verhandelde. De Ruiter vond dat destijds heel verrassend. 'Het was blijkbaar iets waar snel beslissen en een goede intuïtie op basis van wetenschappelijke vaardigheden erg goed van pas kwam.'

Bij de latere financiële risicoanalyses bleven er eveneens interessante fundamentele vraagstukken, zo doceerde hij zijn oude studievriend. 'Dan pakte hij op een feestje een zakdoekje en tekende daarop een differentiaalvergelijking waar hij tegenaan was gelopen. Dat legde hij dan enthousiast uit.'

Ook Tom de Swaan prijst de manier waarop Sijbrand ingewikkelde zaken begrijpelijk kan maken. 'Daarmee gaat hij ons als toezichthouder zeker een dienst bewijzen.'

Jan Sijbrand is getrouwd en heeft drie kinderen.

undefined

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden