De man die de klarinet een gezicht gaf

Van een jongetje met astma groeide George Pieterson uit tot de man die de klarinet een gezicht gaf. Dertig jaar was hij eerste klarinettist van het Concertgebouworkest.

George Pieterson Beeld Eddy Posthuma de Boer

George Pieterson werd op zijn crematie herinnerd als de man die 'de klarinet in Nederland en daarbuiten een gezicht gaf'. Het tekent zijn enorme reputatie ondanks het feit dat hij in 2004 het instrument al aan de wilgen had moeten hangen omdat hij door spierdystrofie amper meer kon spelen. Hij speelde toen al 45 jaar in de absolute top, waarvan dertig als eerste klarinettist van het Concertgebouworkest.

Hij was bezeten van de klarinet. 'Een van de mooiste blaasinstrumenten, qua omvang het grootste met vier octaven. Het is een mannelijk instrument, als je stevig speelt kun je een gigantische herrie maken. Maar ook vrouwelijk, je kunt ook heel mooi zacht spelen', zei hij in 2013 in NRC. Thuis had hij er dertig staan, waaronder een uit de tijd van Mozart. Nadat hij niet meer kon spelen, is hij zelf klarinetten gaan bouwen.

Zoon van stoffeerder

Pieterson werd in Amsterdam geboren als zoon van een stoffeerder. Dat hij klarinet leerde spelen, had met twee zaken te maken. Zijn oom Jos d'Hondt speelde het instrument als eerste klarinettist bij het Radio Philharmonisch Orkest. Daarnaast leed Pieterson als kind aan astma. De arts adviseerde hem daarom een blaasinstrument te leren bespelen.

Op zijn 18de jaar zat hij al naast zijn oom als tweede klarinettist bij het Radio Philharmonisch Orkest. 'Hij wilde solo-klarinettist worden. Zijn oom zei toen dat hij naar een ander orkest moest gaan om daar eerste klarinettist te worden. Dat werd het Gelders orkest', aldus zijn echtgenote Yuriya Saita. Ook ging hij in de jaren vijftig kamermuziek spelen in het op het Amsterdamse Muzieklyceum gevormde Aulos Kwintet, samen met de fluitiste Martine Bakker, de hoboïst Edo de Waart, de fagottist Joep Terwey en de hoornist Jaap Verhaar. Later werd het uitgebreid tot een tentet dat in 1961 aan de basis stond van het nog altijd florerende Nederlands Blazers Ensemble.

Rondom Kwartet

Vanaf 1972 ging Pieterson spelen met pianist Reinbert de Leeuw en violiste Vera Beths in de door De Leeuw geprogrammeerde Rondom-serie. Hieruit ontstond later het Rondom Kwartet, met ook Anner Bijlsma op cello. Het Rondom Kwartet trad over de hele wereld op, maar bespeelde ook alle uithoeken van Nederland. Pieterson kon hierover smakelijk vertellen: 'Moesten we op zondagochtend optreden in cultureel centrum De Roestbak in Almere, maar er was geen kip op straat en de enkeling die je trof, had geen flauw idee waar dat lag. Dan kregen we geheid de slappe lach.'

Toen Edo de Waart dirigent werd van het Rotterdams Philharmonisch Orkest stapte Pieterson over naar het orkest. In 1975 werd hij de eerste klarinettist bij het Concertgebouworkest, waarin zijn vrouw daarvoor violiste was geweest.

Kanker

In 1996 werd kanker bij hem vastgesteld. Pieterson werd vreselijk ziek van de therapie. Hij raakte in een diepe depressie, ook doordat zijn vrouw toen in Japan was om haar zieke vader te verzorgen. 'Ik kwam niet meer buiten, nam de telefoon niet meer op, at blikvoer om maar geen boodschappen te hoeven doen. Maar toen ik mentaal op een dieptepunt was beland, heb ik op een dag mijn klarinet weer gepakt en ben dwars door mijn depressie heen gaan spelen. Toen bleek dat ik door de muziek de kracht kon ontwikkelen om terug te komen', zei hij bij zijn pensionering in 2004.

Nog geen twee weken later bleek hij ineens aan enorme schouderpijnen te lijden, waardoor hij de kleppen van de klarinet niet meer kon bedienen. Oorzaak was een spierziekte. Hij moest zich uitleven met zijn andere passies zoals Engelse oldtimers en reizen naar zijn favoriete Italië. Vorig jaar bleek daar dat de fatale ziekte was teruggekeerd. Pieterson overleed op 24 april.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.