De man die de aanval op de KRO kon pareren

In een tumultueuze tijd wist voorzitter Ben Schmitz het katholieke achterland bij de KRO te houden.

Ben Schmitz.

De K van KRO was voor hem belangrijk. Voormalig directeur en voorzitter Ben Schmitz van de Katholieke Radio Omroep bleef er tot aan het einde aan vasthouden, terwijl hij tegelijkertijd omroepmedewerkers die minder met het katholicisme ophadden alle kansen gaf hun creatieve en journalisitieke werk te doen.

Hij stond voor de werkgemeenschap die de KRO in zijn ogen moest zijn. 'Toen de KRO zendtijd, een bak geld en vele medewerkers moest inleveren omdat er nieuwe zendgemachtigden bijkwamen, was hij het die de vergadering begon met een verklaring: zolang ik de baas ben wordt er bij de KRO om deze reden niemand ontslagen', aldus Richard Schoonhoven, de directeur met wie hij nauw samenwerkte.

Ben Schmitz overleed 21 juni op 84-jarige leeftijd in zijn woonplaats Baarn. Het feit dat het aantal overlijdensadvertenties omgekeerd evenredig was aan het aantal bestuursfuncties dat hij bekleedde, is bijna kenmerkend voor zijn bescheidenheid.

Schmitz werd geboren in Rotterdam als vierde in een gezin van vijf kinderen. In de laatste winter van de oorlog ging hij op hongertocht voor groene kool, spruitjes en bloembollen.

Begin jaren vijftig begon Schmitz als journalist bij de katholieke krant De Maasbode in Rotterdam. De functie van journalist ruilde hij eind jaren vijftig in voor die van perswoordvoerder van de Floriade-tentoonstelling in Rotterdam. Ook werkte hij mee aan het concept en de naamgeving van het Evoluon in Eindhoven dat in 1966 bij het 75-jarig bestaan van Philips werd geopend.

In 1960 kwam hij bij de KRO als secretaris van de toen nog kleine televisietak. Acht jaar later werd hij het hoofd van de televisiedienst, die flink was uitgegroeid. Hij was in die tijd onder meer verantwoordelijk voor de jeugdserie Oebele (met Willem Nijholt, Wieteke van Dort en Rob de Nijs) en het drama Citroentje met suiker (met Piet Römer, Adèle Bloemendaal en Leen Jongewaard).

Vijf jaar later werd Schmitz directeur sociale en economische zaken waarbij hij de KRO omvormde van stichting in vereniging en de succesvolle Mikro Gids lanceerde. Van 1981 tot 1991 was hij de voorzitter. 'Het gaat om argumenten, niet om denken in machtsblokken', zei hij. Schoonhoven: 'Ben werd de eerste voorzitter die uit het bedrijf zelf kwam. Hij stond dichter bij de mensen en kon daardoor elke zenuwtrek registreren.'

Het was een tumultueuze tijd met de afkalvende verzuiling, de snelle secularisatie en de continue druk van behoudende katholieken die vanwege de vrijblijvendheid van de KRO een eigen katholieke omroep dreigden te beginnen. Schmitz kon het gevaar pareren. Hij kon het katholieke achterland inclusief de bisschoppen bij de KRO houden. Hij karakteriseerde zijn tijd 'als dertig jaar informatie voor en begeleiding van een bevolkingsgroep die een andere tijd in ging'.

Na 1991 bleef hij als bestuurder actief. 'Hoe hij het deed begrijp ik als werkende moeder nog steeds niet. Maar de bestuursfuncties gingen naadloos in elkaar over, terwijl in onze herinnering het gezin toch centraal stond', zegt zijn dochter Lisenka Schmitz.

Hij had tientallen bestuursfuncties, onder andere bij de Nederlandse Bach Vereniging, de Katholieke Universiteit Brabant, de Stichting Kerk der Friezen, het Omroepmuseum, het Kansfonds, de Algemene Loterij Nederland, de Raad voor Journalistiek. Daarnaast schreef hij verschillende gedenkboeken voor katholieke instellingen.

Ben Schmitz wordt overleefd door zijn vrouw en drie dochters.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden