achtergrond Forest City

De Maleisische premier Mahathir is bezig met een grote Chinese schoonmaak – en daardoor dreigt megaproject Forest City een spookstad te worden

Belangstellenden bekijken een maquette van het project Forest City in de Maleisische stad Johor Bahru. Beeld Edgar Su / Reuters

Forest City, een nieuwe stad vol luxueuze appartementen, dreigt een spookstad te worden. Het moet voor Maleisiërs zijn, niet voor rijke buitenlanders, vindt de hoogbejaarde premier Mahathir. Hij wil een eind maken aan de ‘uitverkoop aan China’ van zijn land.

Een kunstmatig opgespoten strand, appartementen uitkijkend over het water, villa’s, een ‘commerciële boulevard’: wat wil een Chinees nog meer? De eerste 482 families krijgen in september de sleutel van hun appartement in Forest City. Zij worden de pioniers van de 700 duizend inwoners die de nieuwste Maleisische stad in 2035 moet tellen.

De vraag is of al die mensen er ooit zullen komen. Wordt Forest City het utopia dat de futuristische architectuur belooft, of wordt het een spookstad van lege en nooit afgebouwde torenflats? Mahathir Mohamad, de hoogbejaarde premier van Maleisië heeft maandag zijn eigen oordeel geveld. ‘Een ding is zeker: die stad wordt niet gebouwd om aan buitenlanders te verkopen. We gaan geen visa geven aan mensen die hier komen wonen.’

Met die woorden trekt hij de stekker uit het megaproject, dat namelijk juist voor buitenlanders was bedoeld: een stad van 100 miljard dollar (85 miljoen euro) op drie kunstmatige eilanden op een steenworp afstand van het buurland Singapore.

Voor Mahathir is het duidelijk: Forest City wordt ‘gebouwd voor buitenlanders, niet voor Maleisiërs. De meeste Maleisiërs zijn niet in staat om deze flats te kopen.’ Wat hij bedoelt: de stad wordt gebouwd door Chinezen, en voor Chinezen, en dat bevalt hem allerminst. En de premier zegt het gewoon ronduit. De 93-jarige Mahathir is te oud om zich nog druk te maken over wat de mensen van hem denken.

‘Nieuw kolonialisme’

Sinds zijn verrassende verkiezingsoverwinning in mei veegt hij met een harde bezem alle vuil van zijn voorganger, Najib Razak, de deur uit. En daar zit opvallend veel Chinees vuil bij. Hij schrapte al een Chinese spoorlijn en een pijpleiding. Deze projecten zijn in zijn ogen onderdeel van wat Mahathir een ‘nieuw kolonialisme’ noemt.

China koopt zich in de wereld in. Het komt met zakken met geld en makkelijke leningen, en krijgt daarmee voet aan de grond. In ruil voor de leningen worden de projecten onderhands gegund aan Chinese bedrijven, die hun eigen Chinese werkers meenemen zodat geen Maleisiër er iets aan verdient. Maleisië wordt opgezadeld met schulden, en China heeft er voor een handvol dollars weer een bondgenoot bij.

In de verkiezingscampagne betichtte Mahathir zijn corrupte voorganger Najib Razak voortdurend van een ‘uitverkoop aan China’. Najib vulde de miljardengaten van zijn corruptie met Chinese leningen en China kreeg van hem toegang tot de vitale Straat van Malakka, om maar wat te noemen.

Belangstellenden bekijken een maquette van het project Forest City in de Maleisische stad Johor Bahru. Beeld EPA

Mahathir windt er geen doekjes om. Uitgerekend op een recent staatsbezoek aan Beijing bracht hij het probleem van het ‘nieuwe kolonialisme’ ter sprake. De Chinese regering deed diplomatiek of zijn neus bloedde, maar het begreep al te goed dat China zelf de koloniale grootmacht was waar Mahathir voor waarschuwde. Het heeft zich de hele Zuid-Chinese Zee al toegeëigend, het heeft arme landen als Cambodja en Laos al in de zak, en het zal niet rusten voordat ook Maleisië is ingepalmd.

Forest City kan een begin zijn voor de Chinese overname: een enclave in Maleisië, pal aan de Straat van Malakka. Op de drie kunstmatige eilanden is de bouw al begonnen. Naast het kunstmatige strand verrijzen de eerste torens. Van de flats die tot nu toe zijn verkocht is 70 procent in handen van Chinezen uit China. Op 700 duizend mensen zouden dat straks een half miljoen Chinezen zijn, en dat zou de hele sociale structuur van de deelstaat Johor ondersteboven gooien, zegt Mahathir. Hij zal zijn best doen dat te voorkomen.

De verkoop van Forest City is sinds Mahatirs overwinning behoorlijk ingezakt, en de kans is levensgroot dat de stad nooit zo groot en zo mooi zal worden als in de folder. En een stuk minder Chinees. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden