Column

De machtigste man op aarde erkende zijn machteloosheid

President Obama moest voor de vijftiende keer gedurende zijn presidentschap zijn medeleven en dat van de natie uitspreken na een schokkende schietpartij.

null Beeld epa
Beeld epa

Tot donderdag, de 274ste dag van het jaar 2015, vonden in de VS 294 schietpartijen plaats waarbij vier of meer doden en/of gewonden vielen. In 2014 waren dat er 337, een jaar eerder 363. De Mass Shooting Tracker (shootingtracker.com) houdt het allemaal nauwkeurig bij. Er vielen dit jaar al bijna tienduizend doden bij schietincidenten, en twintigduizend gewonden. Dat zullen er meer worden: in de tien jaar tussen 2005 en 2014 werden gemiddeld bijna twaalfduizend Amerikanen per jaar doodgeschoten.

Dus het was niet zo vreemd dat president Barack Obama gisteren een gefrustreerde indruk maakte toen hij tijdens een persconferentie reageerde op het vermoorden van tien studenten op een college in Roseburg, Oregon.

'There's been another mass shooting in America', luidde zijn openingszin en die klonk vermoeid. Vermoeidheid sprak ook uit zijn ogen. Het was de vijftiende keer gedurende zijn presidentschap dat Obama zijn medeleven en dat van de natie moest uitspreken na een schokkende schietpartij. Obama is nog altijd een meeslepend spreker en die gave heeft paradoxaal genoeg zijn imago geen goed gedaan. Maar hij moet wel een bijzonder begenadigd acteur zijn als de moedeloosheid die hij vrijdag uitstraalde was gespeeld.

We zagen de machtigste man op aarde zijn machteloosheid erkennen. Na elke moordpartij riep hij op tot strengere wapenwetten, telkens tevergeefs. De Republikeinen hebben er geen zin in en de machtige wapenlobbyisten al helemaal niet. 'Mijn reactie, op dit podium, is routine geworden.'

Schietpartijen in de VS halen alleen nog de internationale media als er iets meer aan de hand is dan louter moord: negen doden in Waco, Texas door motorbendes op 17 mei, negen doden in Charleston, South Carolina door een racist. Maar verder weten we het wel: in de VS verschijnt om de zoveel maanden iemand ten tonele die aan het moorden slaat, so be it.

Zo eerlijk wanhopig als Obama zie je politici zelden. Ik zou minister van Defensie Jeanine Hennis weleens zo willen horen. Dat ze geen idee heeft hoe het verder moet met Syrië, en over onze rol daar. Gisteren stond ze op het Binnenhof dapper in een batterijtje microfoons te brabbelen over de Russen in Syrië. Dat was 'iets om heel goed in de gaten houden', zei ze. Met haar sneue vier F-16's die binnenkort niks meer te bombarderen hebben omdat de bommen bijna op zijn en de levertijd twee jaar bedraagt.

Ach, haar te horen zeggen: 'Sorry, ik weet het even ook niet meer. Heb jij toevallig een idee?'

Vermoedelijk was het van Obama een allerlaatste poging iets los te maken, een laatste machteloos duwtje tegen een niet te slechten muur - waarvan hij zelf ook wel wist dat het nutteloos zal blijken. Amerikanen willen zichzelf kunnen verdedigen en daarvoor nemen ze op de koop toe dat ze zijn omringd door honderden miljoenen vuurwapens die zich op een slechte dag tegen hen kunnen richten.

Mijn geleerde Amerikaanse broer, verder een zachtaardige jongen, heeft in Michigan een AK-47 kalasjnikov onder zijn bed liggen. Met de wapenverzameling van zijn schoonvader kun je het hele Nederlandse leger uitrusten.

Er kwamen de afgelopen tien jaar 428 maal meer Amerikanen om het leven door geweld met vuurwapens dan door terroristische aanslagen (dat laatste in binnen- en buitenland): ruim 119 duizend om 280.

Obama kon niet garanderen dat hij vrijdag voor de laatste keer als president zijn leedwezen had uitgesproken vanwege een mass shooting. Die kans is inderdaad vrij klein.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden