Column

De macht en de machinaties van de medicijnenmaffia

Beeld Joost van den Broek

Deze krant opende woensdag met de controverse tussen deskundigen over het mogelijke verband tussen antidepressiva en extreme gewelddadigheid van patiënten, dat in een aantal gevallen tot moord leidde. NRC Handelsblad meldde dezelfde dag dat klinische studies naar nieuwe medicijnen 'vaak onder de maat' zijn. Dat was een understatement: volgens het medisch tijdschrift The Lancet zou de helft van alle wetenschappelijke literatuur over medicijnen weleens 'eenvoudig onwaar' kunnen zijn - wat wel erg onder de maat is.

Het waren twee variaties binnen hetzelfde thema: de macht en de machinaties van de medicijnenmaffia.

Vorig jaar verscheen het boek Dodelijke medicijnen en georganiseerde misdaad, van de Deense hoogleraar Peter C. Gøtzsche. Van dat boek rijzen de haren je te berge. De georganiseerde misdaad in de titel verwijst niet naar de maffia, maar naar de farmaceutische giganten, 'Big Pharma'. Die lijken volgens Gøtzsche erg op de georganiseerde misdaad.

Die vaststelling wordt bevestigd door een klokkenluider, de voormalige vicepresident van de Amerikaanse medicijnengigant Pfizer, Peter Rost. Hij schreef in 2012: 'Het is beangstigend hoeveel deze bedrijfstak en de maffia op elkaar lijken. Net als de maffia verdient de farmaceutische industrie obscene hoeveelheden geld. Net als bij de georganiseerde misdaad leidt de werkwijze van de farmaceutische industrie tot moorden en doden. Net als de maffia koopt de farmaceutische industrie politici en anderen om.' Gøtzsche schat het jaarlijkse aantal doden ten gevolge van alleen psychofarmaca in de VS en Europa op een half miljoen.

De grote farmaceutische bedrijven verdienen vele miljarden, hebben enorme marketingbudgetten, legers aan lobbyisten en advocaten en ze beschikken over een nietsontziende mentaliteit: ze gaan moeiteloos over lijken. Hun inspanningen zijn gericht op uw huisarts en op u en mij: wij zijn het afzetkanaal. Iedereen patiënt, iedereen aan de pillen, dat is het doel. Daarvoor verzinnen ze nieuwe ziektes en daarvoor worden corrupte wetenschappers ingeschakeld.

Dat gebeurt niet zonder slag of stoot: er worden regelmatig boetes opgelegd van honderden miljoenen - de hoogste tot dusver is de drie miljard dollar die GlaxoSmithKline in 2011 in de VS moest betalen omdat het reclame had gemaakt voor niet goedgekeurde toepassingen van haar medicijnen, het betalen van smeergeld en prijsopdrijving. Maar de winsten zijn hoog genoeg om boetes lachend te betalen.

Het is een vorm van cynisme die cynisch maakt. Hoe kun je er nog op vertrouwen dat je van je huisarts - over het algemeen iemand die te goeder trouw handelt, maar die het complexe en leugenachtige gemarchandeer ook niet kan doorzien - medicijnen krijgt voorgeschreven die je écht nodig hebt? Welke immense belangen spelen een rol bij het onderzoek naar de mogelijk fatale gevolgen van de medicijnen en hoe betrouwbaar is dat onderzoek nog?

De medische stand heeft heel lang een bijna onbegrensd vertrouwen genoten. Dat vertrouwen smelt, blijkt uit onderzoek, als sneeuw voor de zon. Dat is volkomen begrijpelijk.

Wie beschermt de burger? Wat zijn de banden tussen de beschermers en degenen tegen wie de burger moet worden beschermd? Hoe kom je als eenvoudige patiënt van het gevoel af dat je wordt voorgelogen en gemanipuleerd door louter op winst beluste fraudeurs, door schorriemorrie met buitensporig veel macht en invloed? Hoe voorkom je dat je paranoïde plaatsneemt in de wachtkamer?

Met een pil, vermoed ik.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.