Column

De maatschappelijke impact van het onfatsoen

Beeld anp

Het persbericht had iets jubelends, maandag: 'NPO brengt tv en Twitter bij elkaar in één scherm'. Sinds maandag zijn enkele NPO-programma's online terug te zien met daarnaast alle tweets van dat moment. 'Zodat het publiek geïnformeerd wordt over de maatschappelijke impact van het programma en de meningen en ideeën daarover', aldus de NPO. Leuk voor wie niet live met de tablet op schoot tv zat te kijken.

Maar de start kon niet ongelukkiger met de uitzending van DWDD maandag. Sowieso blijkt Twitter elke avond vooral een afvoerkanaal voor de galblaas van de tv-kijkende burger. Elke avond mopperen over de presentator, de gasten, de bandjes, om de volgende avond met hetzelfde genoegen terug te keren naar de steen des aanstoots: het genot van de ergernis.

Maandag was Sylvana Simons te gast. Die had het vorige week woensdag in DWDD gewaagd Martin Simek te onderbreken in zijn verhaal over bootvluchtelingen toen hij die achteloos betiteld had als 'zwartjes'.

Ze had er veel reacties op gekregen, vertelde ze nu.

Naast adhesie kwam er 'heel veel bagger bovendrijven', aldus Simons. Allemaal anoniem, uiteraard. Er werden tweets getoond aan het adres van Simons. Ene @PietAmsterdam: 'Moet jij niet terug met de bananenboot?' @Blondemevrouw1: 'Het had meer over #dobbernegers moeten gaan en minder over Simek als Sylvana niet zo hysterisch had gedaan over #zwartjes'.

Er werd haar kwalijk genomen dat ze het mooie verhaal van Simek had onderbroken.

Ze heeft Simek niet voor racist willen uitmaken, zei ze nu, wat ze inderdaad niet had gedaan. Maar het voorval zei iets 'over de tijd waarin we nu leven', zoals Van Nieuwkerk het uitdrukte. 'Mongooltjes', 'sletjes', 'poten', 'zwartjes', 'dobbernegers': het zijn geen woorden van een fatsoenlijk mens. Dachten we.

Iemand had Simons 'taalfetisjist' genoemd; 'Dit is racisme op laag water zoeken'. Daar toonde zich de open zenuw van de tijd waarin we leven: de angst voor racist versleten te worden en door anderen de maat genomen te worden. Maar Simons had niet van racisme gerept. Het ging haar om taalvervuiling (en de onuitgesproken connotaties): 'Het gemak waarmee het woord 'dobbernegers' wordt gebruikt, dat is de armoe die ontstaat wanneer je elkaar niet aanspreekt op taalgebruik.'

Vervolgens ging het toch over racisme en of dat toenam. Simons: 'Wat toeneemt, is de overtuiging dat we het allemaal maar moeten kunnen zeggen.'

Racisme of niet: voor mij had Simons groot gelijk, ze verwoordde haar ongemak voorbeeldig. Het incident onderbrak een verhaal, maar ze had een punt: ook Simek besefte dat hij zich 'belachelijk had gemaakt'.

Wie anders in de zaal (onder wie die avond toevallig ook deze tv-criticus) zou er trouwens iets van hebben gezegd wanneer niet Simons daar had gezeten? Of had werkelijk iedereen begrepen dat de term iets van Simeks ongemak en schuldgevoel moest uitdrukken?

De uitzending van DWDD is terug te zien op NPO.nl. Inclusief de tweets die de 'maatschappelijke impact', 'meningen' en 'ideeën' ventileerden.

Of niet Simek voor een weerwoord had moeten aanschuiven voor een weerwoord, was een mening. Natuurlijk niet: het ging (ook Simons) niet om hem, maar om de reacties die het incident hadden losgemaakt.

Het baggerwezen deed weer volop van zich spreken. @Public_Insulter: 'Geef die kut toch geen podium.' @NietAaien: 'Wat een trut, die kale kokosnoot.'

De maatschappelijke impact van het onfatsoen, nu extra gratis thuisbezorgd door NPO.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden