nieuwsluchtvervuiling

De lucht boven China is weer even vuil als vóór corona (en Europa zal snel volgen)

De corona-uitbraak en maatregelen als lockdowns hebben geleid tot een schonere lucht, maar die opleving was slechts tijdelijk. Boven China is de lucht weer even zwaar vervuild als een jaar geleden. Nu veel landen weer langzaam hun activiteiten hervatten, vermoeden wetenschappers dat voor Europa hetzelfde zal gelden.

In Shanghai liggen de laatste niveaus nu al weer 9 procent hoger dan vorig jaar.Beeld EPA

Volgens het Centre for Research on Energy and Clean Air (CREA), een onafhankelijk internationaal onderzoeksinstituut op het terrein van luchtverontreiniging, was begin maart dit jaar, tijdens de piek van de coronacrisis in China, het gehalte aan stikstofdioxide met 38 procent gedaald ten opzichte van het jaar daarvoor. Voor fijnstof lag dat percentage op 34 procent. Inmiddels zit China weer op de oude niveaus, of is daarheen op weg.

In Wuhan, het centrum van de pandemie, liggen volgens CREA de niveaus van stikstofdioxide nu nog slechts 14 procent lager dan vorig jaar. Eerder was de vervuiling door stikstofdioxide kortstondig tot de helft afgenomen. In Shanghai liggen de laatste niveaus nu al weer 9 procent hoger dan vorig jaar.

Ook in Europese steden klaarde tijdens de virusuitbraak de lucht flink op. Uit gegevens van de Copernicus Atmosphere Monitoring Service (Cams), gepubliceerd door het Britse dagblad The Guardian, blijkt dat in 42 van de onderzochte 50 Europese steden het niveau stikstofdioxide, voornamelijk geproduceerd door dieselauto’s, aanzienlijk daalde in de maand maart. Londen en Parijs hadden een reductie van 30 procent.

Het meten (en interpreteren) van veranderingen in luchtkwaliteit is complex, vanwege constant wisselende weersomstandigheden en chemische reacties van verontreinigende stoffen daarop. Over het algemeen is de lucht boven West-Europa juist het meest vervuild in het voorjaar. Dat komt door de uitstoot van meststoffen (ammoniak) aan het begin van het landbouwseizoen.

Een snelweg in de Chinese hoofdstad Beijing. Beeld AFP

Nederlandse onderzoekers vinden het nog te vroeg om uitspraken te doen. Begin april schatte het KNMI grofweg dat de coronamaatregelen voor Nederland hadden geleid tot ‘een afname van tussen de 20 en 60 procent van de concentraties schadelijke stoffen als koolstofdioxide en stikstofdioxide’. Dat bleek uit vergelijkingen van satellietmetingen uit 2019 en 2020.

Hoe lastig zulke vergelijkingen te maken zijn, bleek uit een bericht van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM): dat verwachtte weliswaar ook een verbeterde luchtkwaliteit, maar van slechts zo’n ‘10 tot 20 procent’. Waar het KNMI minder koolstofdioxide en stikstofdioxide noteerde, constateerde het RIVM over dezelfde periode een maar liefst zes keer hogere concentratie fijnstof in de lucht dan normaal. Dat kwam door de aanhoudende wind vanuit Oost-Europa, die niet alleen de lucht, maar ook de gebruikelijke gemiddelden vervuilde.

Een woordvoerder van het KNMI laat weten de gevolgen van de coronamaatregelen voor de luchtkwaliteit van Nederland nog te onderzoeken. Het instituut verwacht binnen twee weken met het resultaat te komen. Ook het RIVM werkt aan een analyse van de afgelopen vijf maanden. Over een maand hoopt het instituut de resultaten te publiceren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden