INTERVIEWGGD-arts Jeannine Hautvast

‘De lijst te waarschuwen contacten van besmette personen zal langer worden’

De GGD test zorgpersoneel in Middelharnis.Beeld Arie Kievit / de Volkskrant

Meer testen op corona en intensievere contactonderzoeken: dat is volgens de overheid cruciaal om het virus in bedwang te houden, nu Nederland voorzichtig van het slot gaat. GGD-arts Jeannine Hautvast: ‘We zijn er klaar voor.’

Direct nadat premier Rutte vorige week versoepelingen had aangekondigd, zijn de 25 regionale gezondheidsdiensten begonnen de contactonderzoeken uit te breiden. Een familielid van een persoon die positief was getest op corona en zelf ook begon te hoesten, kon zo een coronatest ondergaan. 

‘Nu kunnen we ook mensen testen met klachten die contact hebben gehad met een coronapatiënt. Dat is een belangrijke aanvulling’, zegt Jeannine Hautvast  van GGD Gelderland-Zuid. Haar regio strekt zich uit van Culemborg tot Nijmegen. Ze coördineert de contactonderzoeken van besmette personen.

Heeft u al veel contactonderzoeken uitgevoerd?

‘Met alle 1.800 ziektegevallen in onze regio hebben we contact gezocht na een positieve uitslag van hun coronatest. Dan bel je om uit te leggen wat de ziekte behelst. Daarna vraag je welke dag de klachten zijn ontstaan. Iemand kan besmettelijk zijn vanaf twee dagen voordat de klachten begonnen. Daarom vragen wij een overzicht vanaf twee dagen voordat die persoon klachten had: waar bent u geweest, met wie had u contact en hoe intensief was dat contact? De essentie is dat je die contacten in kaart brengt en die personen informeert.’

Hoe intensief is een contactonderzoek?

‘Toen mensen nog feestjes bezochten en uitgebreid met elkaar vergaderden, kwam daar vaak een uitgebreide lijst uit. Sinds half maart zijn mensen vooral thuis en houdt men in de regel afstand. De lijst beperkt zich dan vaker tot de huisgenoten en tot degenen die hij of zij werkend treft. Als iemand alleen woont en thuis werkt, ben je snel klaar.

‘Wie contact heeft gehad met de besmette persoon, krijgt het dringende verzoek om twee weken thuis te blijven. De besmette persoon kan zelf een door de GGD opgestelde brief met die boodschap doorsturen. Of, wat we nu meer gaan doen, we benaderen die contacten zelf. Nu mensen meer vrijheid krijgen, zal de lijst contacten langer worden.’

Jeannine Hautvast, arts maatschappij en gezondheid van GGD Gelderland-Zuid.Beeld Ralph Kloppenborg

Zo krijg je toch geen compleet overzicht? Iemand kan in een supermarkt in de buurt zijn geweest van onbekenden.

‘Dat klopt, maar als afstand wordt bewaard, is de kans klein om besmet te raken bij dergelijke korte, vluchtige contacten. Je staat niet snel een kwartier dicht op iemand voor een plank met tomatenpuree. De kans op besmetting is verreweg het grootst als iemand zich meer dan 15 minuten op minder dan anderhalve meter van de besmette persoon bevindt. Dat zijn vooral huisgenoten. Soms heeft iemand met te weinig afstand aan de keukentafel gezeten met bijvoorbeeld een buurvrouw. De nadruk ligt op die intensieve contacten.’

Maakt een brief of een telefoontje van de GGD genoeg indruk? Gebeurt het dat mensen uw dringende advies negeren?

‘Dat zou kunnen, wij kunnen het niet afdwingen. We controleren het ook niet, maar proberen wel goed uit te leggen waarom het belangrijk is.’

Hoe gaat de GGD om met groepen die de boodschap mogelijk niet goed begrijpen?

‘Dan schakelen we de tolkentelefoon in, of de huisarts. Of we bekijken of er in de omgeving iemand is die het begrijpt. Globaal werkt dit. Al zal je bij de een genoeg hebben aan een kort gesprek, en ben je bij een ander uren bezig. Het helpt al dat we nu ook personen uit de omgeving kunnen testen die klachten ontwikkelen.’

Gaat het de GGD lukken om zo het virus in bedwang te houden?

‘Onze taak breidt zich uit, maar de essentie blijft. Mensen zullen meer contacten gaan hebben, nu ze weer naar de kapper en de fysiotherapeut gaan. De scholen gaan open. We gaan meer testen. We hebben een uitgebreid team klaarstaan. Het is alleen lastig te voorspellen hoeveel onderzoeken er op ons gaan afkomen. Hopelijk gaat het stapje voor stapje.

‘Het versoepelen van de regels loopt parallel met dit intensievere systeem van testen en contactonderzoek. Het is belangrijk dat de GGD’s zo zicht houden op de verspreiding van het virus en zo veel mogelijk voorkomen dat het verder om zich heen grijpt. Maar het blijft belangrijk dat mensen afstand blijven houden. En dat ze niet naar de kapper gaan als ze ziek zijn of toch een feestje gaan geven. Het is én én.’

Lees ook

Leven op anderhalve meter? In een azc is daar geen beginnen aan
Het asielzoekerscentrum in Sneek is opgeschrikt door een corona-uitbraak. Het voorval is een lakmoesproef voor het nieuwe, intensievere testbeleid. ‘Gelukkig hebben we lekker weer.’

Het aantal afgenomen tests loopt alleen maar terug, hoe kan dat?
De basis voor het langzaam opheffen van de lockdown ligt in het opvoeren van de testcapaciteit. Nu wordt er nog maar mondjesmaat getest.

Hoog spel in een louche wereld: hoe Nederland faalde in de jacht naar mondkapjes
Nederland begeeft zich in maart in de mondiale strijd om mondkapjes. Een reconstructie met in de hoofdrollen een Koreaanse agent, nerveuze ziekenhuisbestuurders, twijfelende topambtenaren, een mysterieuze Mexicaan en cheques ter waarde van 32,5 miljoen dollar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden