De lijdensweg van Haust Hooimeijer is eindelijk voorbij: Directeur Jan Timmer: ' Je kunt niet ongestraft eindeloos met een bedrijf lopen leuren.'

'De krant staat altijd vol met succes-stories, maar u zult begrijpen dat het leven van een ondernemer niet altijd over rozen gaat'....

Van onze verslaggever

Hans Faber

BARENDRECHT

'Het kost me tegenwoordig moeite de mensen ervan te overtuigen dat ik niet met een koper door de fabriek ga wandelen', zegt Jan Timmer, al wandelend door de fabriek in Barendrecht. 'De jongens geloven niet meer dat ik nu met een gewone bezoeker kom.'

Het afgelopen jaar liep Timmer talloze malen ('zeg maar gerust honderden keren') langs de produktielijnen van de toastjes, de beschuitovens en de pallets met de dozen ontbijtkoek en spritsen. Telkens met een gevolg van donkerblauwe en grijze pakken, meestal bankiers en accountants.

Allemaal wilden ze zien wàt er nu eigenlijk te koop was aangeboden. En telkens liep op het niets uit. Maar Timmer heeft er in ieder geval iets van opgestoken. 'Neem maar van mij aan: als je al te vaak accountants over de vloer krijgt, kun je op je vingers natellen dat het mis gaat.'

Dat het bij hem is misgegaan, steekt Timmer niet onder stoelen of banken. Op vrijdag 12 mei, om precies te zijn. Toen vergaderde de Haust Hooimeijer-directeur voor de zoveelste keer in het Londense Portland Place. Daar is het hoofdkantoor van Allied Domecq gevestigd, het Britse moederbedrijf van de Nederlandse fabrikant van onder meer toast, ontbijtkoek, speculaas en beschuit. 'Op die vrijdag heb ik gezegd: wat er ook gebeurt, vandaag valt er een besluit - anyhow! Of het gaat door, of niet. Maar nog langer treuzelen, daar begin ik niet aan. Dat kan ik mijn mensen en klanten niet meer uitleggen. Je kunt niet ongestraft eindeloos met een bedrijf lopen leuren.'

De Britten kozen die dag voor de laatste optie, waarmee ze een einde maakten aan een lijdensweg langs fusiebemiddelaars en overnamespecialisten die al met al langer dan een jaar heeft geduurd, maar uiteindelijk enkel verliezers opleverde.

In 1993 werd op Portland Place het besluit genomen dat Haust Hooimeier zou worden afgestoten, net als de andere bakkerijbedrijven van Continental Bakeries waarover Timmer de scepter zwaait. Allied Domecq, het vroegere Allied Lyons, begon toen met een drastische herziening van zijn port-folio.

Zoals de meeste andere grote spelers in de internationale voedingsmiddelenbranche wil het Britse concern zich beperken tot de kern-activiteiten. Allied Domecq is actief in de detailhandel, maar is met merken als Ballantine's, Courvoisier en Victoria Wine vooral bekend als producent en verkoper van sterke dranken.

Gevolg van de nieuwe lijn was een flinke uitverkoop, aangezien Allied Domecq ook opereert op de markten voor bier en voedingsmiddelen. Zo werd vorig jaar oktober de Brabantse brouwerij Oranjeboom aan het Belgische Interbrew verkocht. Met Skol en Carlsberg heeft het concern nog steeds grote merken in huis. Een maand na deze transactie ontfermde het Ierse Kerry zich over DCA, een Amerikaans bedrijf dat ingrediënten voor voedingsmiddelen maakt.

Voor Continental Bakeries werd een zogeheten management buy-out onderzocht, nadat een recht-toe-recht-aan-verkoop al eerder was afgeketst. De groep van drie bakkerijbedrijven - Hooimeijer, het Duitse Hagemann (60 procent) en het Franse Picard - speculeerde zelfs openlijk over een beursnotering, maar het liep anders.

Timmer praat openlijk over de mislukking, hij ziet zichzelf niet als een loser. 'De krant staat altijd vol met succes-stories, maar u zult begrijpen dat het leven van een ondernemer niet altijd over rozen gaat. Het heeft twee weken geduurd voordat ik de mislukking kon verwerken. Leuk is het niet, maar een drama evenmin. Het belangrijkste is dat ik er van geleerd heb.'

Zo had hij gedacht dat de beste bedrijven van de groep het snelst verkocht zouden worden. 'Maar het is niet helemaal zo gegaan', vertelt Timmer. Als member of the board van de voedingsmiddelendivisie van Allied Domecq zag hij dat de mindere ondernemingen als eerste het huis verlieten. 'Het probleem is dat je voor een goede winstmaker veel moet betalen, voor een bedrijf dat verlies lijdt niet.'

Continental Bakeries (1200 medewerkers) draait volgens Timmer boven het gemiddelde in de branche: een nettorendement van 3,5 procent. Al wil hij die bewering niet staven met cijfers. Het enige harde cijfer dat Timmer in het informatie-memorandum, uitgebracht ter gelegenheid van de management buy-out, niet heeft gekuist, betreft de omzet van Continental Bakeries: 364 miljoen gulden.

'Onze winstgevendheid heeft ons tegengewerkt', zegt Timmer. 'Er zijn nogal wat kopers geweest die dachten: er zit te weinig winstgroei-potentie in die onderneming. Maar er speelde nog wat anders: wij zitten middenin een reorganisatiefase. In Frankrijk sluiten we twee fabrieken en bouwen we één nieuwe. En in onze vestiging in Amsterdam zijn we net een nieuwe produktielijn aan het installeren. Wij hebben ons gecommitteerd voor investeringen van meer dan 30 miljoen gulden. ék ben er heilig van overtuigd dat de investeringen hun vruchten zullen afwerpen, maar je kunt altijd twisten over het tijdstip waarop dat zal gebeuren. Ik verschil daarover van mening met potentiële kopers.'

Probleem is ook dat Continental Bakeries moeilijk op zijn merites is te beoordelen - zeker voor lieden die niet in het wereldje thuis zijn - omdat de activiteiten moeilijk onder één noemer zijn te brengen. De bakkerijgroep heeft twaalf fabrieken in vier landen, verkoopt zijn produkten in Frankrijk, de Benelux en Duitsland, heeft A-merken in zijn produktenpakket (Haust, Bussink en Auga in Frankrijk), maar ook B-merken (Brink-biscuit). Daarnaast produceert het ook nog eens een groot aantal huismerken voor allerlei supermarktketens.

Geen wonder dat Timmer eindeloze sessies met bankiers achter de rug heeft om duidelijk te maken waar de groep bedrijven nu eigenlijk voor staat. 'Onze diversiteit is juist een voordeel. Op ons gebied zijn we een van de weinigen die supermarkten een logistiek systeem kunnen bieden waarmee we de Benelux, de Franse en de Duitse markt kunnen bedienen. Daarnaast hebben we nog relaties met voormalige zusterbedrijven in Portugal en Groot-Brittannië. Wij zijn in staat om al onze produkten in alle Europese supermarkten van een klant af te leveren. We hebben gewoon een goed verhaal.'

Maar Timmer is reëel genoeg om te erkennen dat het verhaal niet goed is overgekomen. 'Wij hebben ons nooit echt geprofileerd, zijn altijd low-profile gebleven. Achteraf moet ik zeggen dat dat niet goed is geweest. De consument kent onze produkten wel, maar niet alle potentiële klanten kennen onze ondernemingen. Als fabrikant van veel huismerken voor supermarkten heb je dan een probleem.'

Er wordt inmiddels aan gewerkt. 'Wij gaan ons meer profileren. De bedrijven worden genoemd naar het belangrijkste merk; Hooimeijer vervalt en wordt Haust, het Franse Picard wordt Auga. Een paar maanden geleden hebben we een nieuwe reclamecampagne gelanceerd. Inmiddels hebben we al een complete restyling doorgevoerd. Het kost een flinke stuiver, maar ach, het was een goed moment om zoiets te doen. Tijdens zo'n verkoopperiode ben je verder toch enigszins beperkt in je handelen.'

Timmer schetst de afgelopen periode als 'een verloren jaar'. 'We hebben stilgestaan. Het is mijn vaste overtuiging dat zo'n verkoop snel moet worden afgerond. Het liefst binnen negen maanden. Anders werkt het tegen je, worden je mensen onzeker. Dan kun je ze niet meer uitleggen waarom het complete management altijd weg is, zonder dat ze met concrete resultaten terugkomen.'

Bovendien gaat een verkoop niet ongemerkt aan de branche voorbij. 'Er wordt in zo'n periode natuurlijk veel over je gesproken. Dat heeft ook te maken met de manier waarop ze ons probeerden te verkopen. Iedere potentiële koper kon informatie krijgen. Dan duurt het natuurlijk niet lang voordat al je concurrenten over jouw gegevens beschikken. Maar eerlijk is eerlijk: wij zouden ook informatie opvragen als een concurrent te koop werd aangeboden.'

Timmer heeft gemerkt dat de klanten zich gaandeweg steeds terughoudender opstelden. 'Die gaan vragen stellen. Ze willen weten wat er aan de hand is. Het lukt nog wel om klanten binnen te houden, maar nieuwe krijg je er in zo'n periode niet bij. Ze kijken eerst de kat uit de boom.'

Inmiddels is de rust enigszins teruggekeerd, nu Allied Domecq heeft besloten Continental Bakeries eerst te laten 'rijpen' voordat het voor de tweede keer in de etalage wordt geplaatst. Daar heeft Timmer anderhalf jaar de tijd voor gekregen. Één ding weet hij nu al zeker: 'Zoals het de eerste keer is gegaan, dat nooit meer. We hebben ons veel te bescheiden opgesteld, maar het is voor een ondernemer ook moeilijk om snel te anticiperen op de nieuwe situatie. Zeker als je in de Londense City moet opereren.'

Echt makkelijk werd het Timmer ook niet gemaakt. Om de verkoop te regelen had Allied Domecq Warburg in de arm genomen, een sjieke, Britse zakenbank. 'Voor ons was het simpeler geweest als we hadden kunnen werken met banken uit de landen waar we opereren', zegt de Haust Hooimeijer-directeur, type nuchtere Nederlander. 'Dan ben ik ook nog Fries, dat helpt al helemaal niet.' Uiteindelijk sprong de management buy-out af terwijl er een bod op tafel lag, dat slechts 5 procent van de vraagsom afweek.

'Wij Friezen denken toch wat zwart-witter dan Britten' zegt Timmer. 'Is er eenmaal vertrouwen, dan heb je bij mij een deal. Ook al staat er nog niets op papier. Zij komen met een legertje juristen aanzetten, die alles tot in detail willen vastleggen. Als ik dan de rekeningen van die bankiers, juristen en accountants zie, dan schrik me een ongeluk. Wij hadden op een gegeven moment zestien accountants over de vloer. Als die mensen door je afdelingen gaan, probeer dan nog maar eens op een normale manier je werk te doen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden