De liefdadigheid van Free Record Shop

'Wat nemen we meestal mee terug van vakantie? Souvenirs en wat buitenlandse muntjes. Dat geld kunt u beter achterlaten.' Het elfendertigste Postbus 51-radiospotje over de euro waarschuwt dat je volgend jaar niets meer hebt aan dat buitenlandse geld, en sluit af met: 'Dus maak het maar lekker op.' Opmaken?...

Erwin Wijman

Maar Free Record Shop had zijn eurowissel nog niet bekend gemaakt, of de hele Hollandse liefdadigheidsindustrie viel over het bedrijf heen. De Telegraaf maakte er groot nieuws van en sprak rellerig over 'een streep door de rekening van liefdadigheidswerkers'. De stichting Coins for Care en de stichting Eurocollecte, die samen vanaf 1 september buitenlandse muntjes gaan inzamelen voor alle ruim honderd Nederlandse liefdadigheidsinstellingen en vijftig miljoen denken op te halen, zijn volgens De Telegraaf 'woedend en teleurgesteld' over Free Record Shops eurowisselactie. Een door de krant geciteerde mevrouw van Coins for Care is zelfs blind van woede: 'Free Record Shop mikt op geld dat eigenlijk bestemd is voor goede doelen.'

De overheid zegt dus: maak maar lekker op. De goede doelen zeggen: nee, dat geld is van ons. En Free Record Shop hangt de hedonistische variant aan door zich op te werpen als grenswisselkantoor. Maar wel tegen woekertarieven. Voor een Duitse mark geeft de platenwinkel 0,41 euro (90 cent), terwijl die 0,51 euro waard is (1,12 gulden). Een Franse franc is afgemaakt op 15 eurocent, Free Record Shop wisselt hem voor 12 eurocent. Portugese escudo, zelfde liedje: door Brussel en Frankfurt vastgeklikt op vijfduizendste eurocent, maar je kunt er maar voor vierduizendste eurocent aan cd's mee kopen. Free Record Shop ruilt dus een gulden in voor tachtig cent. Of, nog erger, voor twee kwartjes, want in de spelregels op de speciale Eurowissel-envelop staat dat je ook 50 procent van de ingeleverde geldwaarde - biljetten mag je er ook bij stoppen - in Nederlandse contanten kunt krijgen. Je kunt je drachmen, lires en frenkskes dus beter eerst bij het echte Grenswisselkantoor omwisselen. Had je gedacht. Wat tegenwoordig GWK heet, brengt ook 20 procent kosten in rekening voor munten. Maar is daarnaast oneindig kieskeuriger dan Free Record Shop. De xenofoben van het GWK willen alleen maar Duitse marken, Franse en Belgische francs. En dan ook nog eens een keer alleen de grote waarden, centimes-muntjes kun je weer mee naar huis nemen. 'De repatriëringskosten van munten zijn hoger dan van bankpapier', verklaart een GWK-woordvoerder het hoge tarief: bij briefjes betaal je maar 2,25 procent plus een knaak.

Maar geen enkele andere bank wisselt munten, ook De Nederlandsche Bank niet. Die wisselt wel helemaal kosteloos biljetten uit de eurolanden om in Nederlands geld, tot 1 april 2002. En tot 2032 kun je er nog je kwijtgeraakte en teruggevonden tientjes of duizendjes omruilen voor euro's - ook voor niks. Free Record Shop liegt dus door platenkopers op die Eurowissel-envelop voor te houden dat binnen- en buitenlands geld vanaf 1 januari 'niets meer waard' is. Maar hun ruimhartige muntinnamebeleid tegen klaarblijkelijk concurrerende kosten, waarbij ze ook nog eens vier maanden langer met eurowisselen doorgaan dan GWK - dat op 31 augustus helemáál stopt met munten - is goed beschouwd niks anders dan liefdadigheid.

In al die Nederlandse laatjes en kastjes en knopendoosjes ligt naar schatting voor zo'n 250 miljoen gulden aan muntgeld uit andere eurolanden. Free Record Shop krijgt er nu vijftien miljoen van, de liefdadigheidswerkers willen vijftig, en zeg dat GWK er ook nog eens vijftien van omwisselt. Maar die overblijvende 170 miljoen, wat had je daar niet voor cd's van kunnen kopen?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden